Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Öz Yeterlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Vesile Gül Başer Gülsoy; Neşe Sevim Çırak; Osman Erol; Ayşe Ulutaş

TR

Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Öz Yeterlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı; öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık öz yeterlik düzeylerinin belirlenmesi ve kütüphane kullanım sıklığı, kullanım amacı ve yararlanma biçimi, bilgisayar ve internet kullanma tecrübeleri gibi değişkenler açısından incelenmesidir. Bu çalışma nicel bir çalışma olarak tasarlanmış ve çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmaya 285 kadın 128 erkek olmak üzere toplam 413 öğretmen adayı gönüllü katılmıştır. Çalışmada kullanılan anket üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde katılımcıların demografik bilgilerini saptamayı amaçlayan 12 madde bulunmaktadır. İkinci bölümde, Bilgi Kaynaklarından Yararlanma Durumlarını belirlemek amacıyla 23 maddelik bir anket kullanılmıştır. Üçüncü bölümde, katılımcıların bilgi okuryazarlığı öz yeterlik düzeyleri Akkoyunlu ve Kurbanoğlu (2004) tarafından geliştirilerek Koçak-Usluel (2007) tarafından tekrar düzenlenen Bilgi Okuryazarlığı öz yeterlik ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler ortalama, standart sapma, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile çözümlenmiştir. Çalışmada, öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı öz yeterlik seviyesinin yüksek olduğu ve bilgiye ulaşmak için genel olarak çevrimiçi kaynaklardan yararlandığı belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmen adaylarının bilgisayar ve internet kullanım tecrübeleri ile bilgi okuryazarlık öz yeterlik seviyeleri incelendiğinde anlamlı farklılık belirlenmiş ve sekiz yıldan fazla bilgisayar ve interneti kullananların bilgi okuryazarlığı öz yeterlik düzeyleri daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Bilgi ve iletişim teknolojileri,bilgi okuryazarlığı öz yeterliği,kütüphane kullanımı,öğretmen adayları

Kaynakça

Ajzen,I. (1991). The theory of planned behaviour. Organization Behavior and Human Decision Process, 50, 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Adıgüzel, A. (2012). Investigating the levels of strain, from the point of various variables, at their efforts of obtain information of preservice teachers’ of secondary education. International Journal of Instruction, 5(2), 91-108.
Adıgüzel, A. (2014). Öğretmen adaylarının öğrenmeye ilişkin tutumları ile bilgi okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 4(7), 13-24.
Akkoyunlu, B. ve Kurbanoğlu, S. (2003). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı ve bilgisayar öz-yeterlik algıları üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 1-10.
American Association of School Librarians and Association for Educational Communications and Technology. (1998). Information literacy standards for student learning. Chicago: American Library Association.
Balbağ, M., ve Balbağ, N. (2017). Öğretmen adaylarının fen ve teknoloji okuryazarlığına ilişkin öz yeterlik algıları ile bilgi okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi.
Demirel, Ö. ve Dinçer, S. (Ed.), Eğitim bilimlerinde yenilikler ve nitelik arayışı (429-446). Ankara: Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786053183563b2.026
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavior change. Psychological Review, 84, 191-215. https://doi.org/10.1037//0033-295X.84.2.191

Başaran, M. (2005).Sınıf öğretmeni adaylarının bilgi okuryazarlıklarının değerlendirilmesi. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 163-177.
Breivik, P. S., Hannock, V., and Senn, J. (1998). A progress report on information literacy: An update on the American Library Association Presidential Committee on Information Literacy: Final report. Chicago: ALA.
Cohen, J.W. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. Baskı). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Çakmak, T., ve Önal, H. İ. (2013). Bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılmasında okul kütüphanecilerinin rolleri ve algıları. Türk Kütüphaneciliği, 27(4), 633-647.
Demiralay, R., ve Karadeniz, Ş. (2010). Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımının, ilköğretim öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik algılarına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (KUYEB), 10(2), 819-851.
Dombaycı, M. A., ve Ercan, O. (2017). Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri ve bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1265-1284. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.31178-338822
Gömleksiz, M. N., Kan, A. Ü., ve Bozpolat, E. (2013). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığına ilişkin görüşleri. Karadeniz Dergi (Black Sea-Черное Море), 5 (18), 71-87.
Gürbüztürk, O., ve Koç, S. (2012). 21. Yüzyılda öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi. e-Journal of New World Sciences Academy, 7(1), 27-49.
International Society for Technology Education. (2000). National educational technology standards for teachers. Eugune: International Society for Technology Education. [Çevrim-içi: https://www.iste.org/standards, Erişim tarihi: 28.02.2019.]
Karakaş, S. (2018). Üniversite kütüphanesi kullanıcılarının beklentileri ve kullanıcı tatmini. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 39(1-2).
Kaya, A., Balay, R., ve Adıgüzel, A. (2014). Öğretmen adaylarının eğitsel internet kullanım becerileri ile bilgi edinme becerileri arasındaki ilişki düzeyi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1). https://doi.org/10.12973/jesr.2014.4os5a
Koçak- Koçak-Usluel, Y. (2007). Can ICT usage make a difference on student teachers' information literacy self-efficacy. Library and Information Science Research, 29(1), 92-102. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2007.01.003
Korkut, E., ve Akkoyunlu, B. (2008). Yabancı dil öğretmen adaylarının bilgi ve bilgisayar okuryazarlık öz-yeterlikleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 34, 178-188.
Okay, Ş. (2010). Teknik öğretmen adaylarının internet kullanım amaçlarının incelenmesine ilişkin bir araştırma. Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi. 7 (1), 97-109.
Önal, N., ve Çetin, O. (2014). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 1-30.
Özgür, H. (2016). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme yeterlikleri ve bilgi okuryazarlığı öz-yeterlikleri üzerine bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1). https://doi.org/10.17860/efd.08241
National Council for Accreditation of Teacher Education. (2001). Professional standards for the accreditation of schools, colleges, and departments of education. [Çevrim-içi: http://www.ncate.org , Erişim tarihi: 12.02.2019.]
P21. (2019). Framework for 21st Century Learning. [Çevrim-içi: http://static.battelleforkids.org/documents/p21/P21_Framework_Brief.pdf,Erişim tarihi: 07.03.2019.]
The Association of College and Research Libraries, (2000). Information literacy competency standards for higher education. Chicago, IL: The American Library Association.
Tuncer, M., ve Dikmen, M. (2018). Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Öz-Yeterlikleri ve Mesleğe Yönelik Tutumları. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (66), 310-325.
Tuncer, M., Yılmaz, Ö., ve Tan, Ç. (2011). İnternetin bilgi edinme kaynağı olarak bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi bölümü öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. 5th International Computer and Instructional Technologies Symposium, 22-24 Semptember 2011, Fırat University, Elazığ-Turkey.
Türkiye İstatistik Kurumu, (2016). Hane halkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması. [Çevrim-içi: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21779, Erişim tarihi: 07.08.2017.]
Ünal, F., ve Er, H. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı düzeylerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41). https://doi.org/10.17719/jisr.20154115089

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Vesile Gül Başer Gülsoy

Neşe Sevim Çırak

Osman Erol ^*

Ayşe Ulutaş

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2019

Kabul Tarihi

26 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 8 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA49YZ86CS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Başer Gülsoy, V. G., Çırak, N. S., Erol, O., & Ulutaş, A. (2019). Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Öz Yeterlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(2), 549-570. https://izlik.org/JA49YZ86CS

Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Öz Yeterlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Abstract

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster