Merkezî Sınavların Velilere Yönelik Sosyal, Psikolojik ve Ekonomik Yansımaları

This research aims to examine the social, psychological and economic effects of centralized exams on parents based on the perspectives of parents’ themselves. The phenomenology design (Case Study) was used as a qualitative research method in this study. The study group consisted of 14 parents selected through criterion sampling, whose children were preparing for the High School Entrance Exam (LGS) or the University Entrance Exam (YGS). Data was collected using a semi-structured interview form developed by the researcher. Content analysis was used to analyse the data. According to the research findings, centralized exams have social implications for parents, such as contributing to their socialization, restricting their social lives, and creating social pressure. From a psychological perspective, these exams have effects such as exhaustion, generating excitement, creating tension, causing distress, and creating stress. The research also revealed that centralized exams lead to exam-focused communication between parents and students, exhausting communication processes, limited time for communication, as well as conflicts and disruptions in communication. Furthermore, the research found out that centralized exams impose financial burdens on parents, as they feel compelled to provide additional resources including extra study materials, sending their children to preparatory courses, and hiring private tutors. The study suggests considering the potential effects of decision-making and planning regarding centralized exams on parents.

Bu araştırmanın amacı merkezi sınavların velilere yönelik sosyal, psikolojik ve ekonomik yansımalarını veli görüşleri doğrultusunda incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen öğrencisi Liselere Giriş Sınavı (LGS) veya Yükseköğretime Geçiş Sınavına (YGS) hazırlanan 14 veli oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre merkezi sınavlar velilere sosyal açıdan; sosyalleşmelerine katkı sağlama, sosyal hayatlarını kısıtlama, sosyal baskı oluşturma şeklinde etkide bulunurken, psikolojik açıdan yıpratma, heyecan oluşturma, gerginlik oluşturma, üzme, baskı oluşturma şeklinde etkide bulunmuştur. Araştırmada merkezi sınavların veli öğrenci arasındaki iletişimin sınav odaklı gerçekleşmesine, yorucu olmasına, sınırlı zamanda gerçekleşmesine, iletişimde çatışmaların ve kopmaların yaşanmasına neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada merkezi sınavlara yönelik öğrencilere ek kaynak almak, öğrenciyi kursa göndermek ve özel ders aldırmanın velileri ekonomik açıdan zorladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada merkezi sınavlarla ilgili alınacak kararların ve yapılacak planlamaların velilere yönelik olası etkilerinin de göz önünde bulundurulması önerilmiştir.