Merkezî Sınavların Velilere Yönelik Sosyal, Psikolojik ve Ekonomik Yansımaları

Serkan Ünsal

doi:10.30703/cije.1311762

EN TR

The Social, Psychological, and Economic Effects of Centralized Exams on Parents

Abstract

This research aims to examine the social, psychological and economic effects of centralized exams on parents based on the perspectives of parents’ themselves. The phenomenology design (Case Study) was used as a qualitative research method in this study. The study group consisted of 14 parents selected through criterion sampling, whose children were preparing for the High School Entrance Exam (LGS) or the University Entrance Exam (YGS). Data was collected using a semi-structured interview form developed by the researcher. Content analysis was used to analyse the data. According to the research findings, centralized exams have social implications for parents, such as contributing to their socialization, restricting their social lives, and creating social pressure. From a psychological perspective, these exams have effects such as exhaustion, generating excitement, creating tension, causing distress, and creating stress. The research also revealed that centralized exams lead to exam-focused communication between parents and students, exhausting communication processes, limited time for communication, as well as conflicts and disruptions in communication. Furthermore, the research found out that centralized exams impose financial burdens on parents, as they feel compelled to provide additional resources including extra study materials, sending their children to preparatory courses, and hiring private tutors. The study suggests considering the potential effects of decision-making and planning regarding centralized exams on parents.

Keywords

Merkezî Sınavların Velilere Yönelik Sosyal, Psikolojik ve Ekonomik Yansımaları

Öz

Bu araştırmanın amacı merkezi sınavların velilere yönelik sosyal, psikolojik ve ekonomik yansımalarını veli görüşleri doğrultusunda incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen öğrencisi Liselere Giriş Sınavı (LGS) veya Yükseköğretime Geçiş Sınavına (YGS) hazırlanan 14 veli oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre merkezi sınavlar velilere sosyal açıdan; sosyalleşmelerine katkı sağlama, sosyal hayatlarını kısıtlama, sosyal baskı oluşturma şeklinde etkide bulunurken, psikolojik açıdan yıpratma, heyecan oluşturma, gerginlik oluşturma, üzme, baskı oluşturma şeklinde etkide bulunmuştur. Araştırmada merkezi sınavların veli öğrenci arasındaki iletişimin sınav odaklı gerçekleşmesine, yorucu olmasına, sınırlı zamanda gerçekleşmesine, iletişimde çatışmaların ve kopmaların yaşanmasına neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada merkezi sınavlara yönelik öğrencilere ek kaynak almak, öğrenciyi kursa göndermek ve özel ders aldırmanın velileri ekonomik açıdan zorladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada merkezi sınavlarla ilgili alınacak kararların ve yapılacak planlamaların velilere yönelik olası etkilerinin de göz önünde bulundurulması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

Acar Güvendir, M. (2014). Student and school characteristics' relation to Turkish achievement in student achievement determination exam. Education and Science, 39(172), 163–180.
Akdemir, A.B. ve Kılıç, A. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin özel ders alma nedenlerinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 1008-1023. DOI: 10.17240/aibuefd.2020.-589261
Amrein, A.L. and Berliner, D. C. (2002a). High-stakes testing, uncertainty, and student learning. Tempe, AZ: Arizona State University, Education Policy Studies Laboratory. Retrieved, from http://epaa.asu.edu/epaa/v10n18
Amrein, A.L. and Berliner, D. C. (2002b). An analysis of some unintended and negative consequences of high-stakes testing. Tempe, AZ: Arizona State University, Education Policy Studies Laboratory. Retrieved from http://asu.edu/educ/epsl/EPRU/documents/EPSL-0211-125- EPRU.pdf
Arslan, S. ve Özpınar, İ. (2009). İlköğretim 6. Sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi, Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 97-113.
Aslan, N. ve Cansever, B. (2009). Ailenin sosyo-demografik özelliklerinin çocuğun okuldaki sosyal etkinliklere katılımı üzerindeki etkileri: Türkiye ve Hollanda arasında karşılaştırmalı bir çalışma. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 5(2), 210-226.
Aslanoğlu, A. E. (2007). PIRLS 2001 Türkiye verilerine göre 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileriyle ilişkili faktörler. [Yayınlanmamış doktora tezi], Ankara, Ankara Üniversitesi,
Atila, M.E. ve Özeken, Ö.F. (2015). Temel eğitimden ortaöğretime geçiş sınavı: fen bilimleri öğretmenleri ne düşünüyor? Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 124-140

Azili, E ve Tutkun, F. Ö.(2021). Ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre ortaöğretim merkezi sınavı (lgs)’nin üstünlükleri ve sınırlıkları, Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 7(3).123-146. DOI 10.52096/jsrbs.6.1.7.13.7
Barksdale-Ladd, M. A., and Thomas, K. F. (2000). What’s at stake in high-stakes testing. Teachers and parents speak out. Journal of Teacher Education, 51(5), 384-397.
Başaran, S. (2005). Diğer ülkelerde lise bitirme sınavları ve Türk eğitim sistemi için lise bitirme sınavı önerisi. Millî Eğitim Bakanlığı Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
Baştürk, R. (2005, 28-30 Eylül). Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ve üniversite mezuniyet not ortalamasının KPSS başarısını yordama geçerliliği. XIV. Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Berberoğlu, G. ve İlker Kalender (2005). Öğrenci başarısını yıllara, okul türlerine, bölgelere göre incelenmesi: öss ve pısa analizi. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 22 (4), 21-35
Birinci Konur, K., Tekbıyık, A ve Dede, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin özel etüt merkezlerine yönelik görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 7(3), 611-624
Bray, M. (2007). The shadow education system: private tutoring and its implications for planners. 2nd ed. UNESCO International Institute for Educational Planning, Paris.
Bray, M. and Lykins, C. (2012). Shadow education: Private supplementary tutoring and its implications for policy makers in Asia (No. 9). Asian Development Bank.
Büyüköztürk, Ş. (2016). Sınavlar üzerine düşünceler. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 345-356.
Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri, beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. M. Bütün ve S. B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Siyasal Kitabevi
Cizek, G. J. (2001). More Unintended Consequences of High-Stakes Testing. Educational Measurement, Issues and Practice, 20(4), 19-28.
Çelebi, N., Güner, H., Taşçı Kaya, G. ve Korumaz, M.(2014). Neoliberal eğitim politikaları ve eğitimde fırsat eşitliği bağlamında uluslararası sınavların (PISA, TIMSS ve PIRLS) analizi. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 3(3), 33-75. DOI: 10.7596/taksad.v3i3.329.
Çetin, A., ve Ünsal, S. (2019). Merkezi sınavların öğretmenler üzerinde sosyal, psikolojik etkisi ve öğretmenlerin öğretim programı uygulamalarına yansıması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 304-323. doi: 10.16986/HUJE.2018040672
Darling-Hammond, L. (2004). Standards, accountability, and school reform. Teacher’s College Record, 106(6), 1047-1085.
DeMoss, K. (2002). Leadership styles and high-stakes testing. Education and Urban Society, 35(1), 111-132.
Dinç, E., Dere, İ., ve Koluman, S. (2014). Kademeler arası geçiş uygulamalarına yönelik görüşler ve deneyimler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(17), 397-423.
Doğan, S. ve Oktay, Y. (2022). Liselere geçiş sınavı (lgs) hazırlık sürecinin değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(2), 963-992.DOI: 10.15869/itobiad.1054829
Golafshani, N. (2003). Understandingreliability and validity in qualitativeresearch. The Qualitative Report, 8(4), 597-607.https://doi.org/10.46743/2160-3715/2003.1870
Gün, K., C. (2009). Ortaöğretim 9. sınıf matematik ders kitabına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
Gündoğdu, K., Kızıltaş, E. ve Çimen, N. (2010). Seviye belirleme sınavına (SBS) ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri (Erzurum il örneği). İlköğretim Online, 9(1), 316-330.
Hamilton, L. S., Stecher, B. M., and Klein, S. P. (2003). Making sense of testbased accountability in education. Santa Monica, CA: Rand Corporation.
Imig, D. G. and Imig, S. R. (2006). What do beginning teachers need to know? Journal of Teacher Education, 57(3), pp. 286-291.
İlhan, M., Güler, N. and Taşdelen Teker, G. (2021). Views of Teachers on the Potential Negative Effects of High Stake Tests . International Journal of Assessment Tools in Education , 8 (2) , 394-408
Kahraman, İ. (2014). Merkezi ortak sınav uygulamasının etkilerine ilişkin öğretmen görüşleri. Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 53-141
Kahveci, S. S. (2009). Ortaöğretim kurumlarına geçiş sürecinde uygulanan sınavların aileler maliyetinin ailelerin toplam eğitim harcamaları içindeki payı. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Ankara Gazi Üniversitesi,
Karadeniz, O., Er, H. veTangülü, Z. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin SBS’ye yönelik metaforik algıları. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi,5(15), 64-81.
Karakelleoğlu, S. (2007). İlköğretim dördüncü sınıf matematik ders kitaplarına ilişkin öğretmen, öğrenci ve uzman görüşleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Balıkesir. Balıkesir Üniversitesi.
Kelecioğlu, H. (2002). Ortaöğretim öğrencilerinin üniversiteye giriş sınavları ve sınavın öğrenimlerine etkisi hakkındaki görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 135-144
Köse, E. (2013). Eğitim kurumlarında gerçekleştirilen ders dışı etkinliklerin sınıflandırılmasına yönelik bir öneri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 2(2), 336-353. DOI: 10.7884/teke.151
Kumandaş ve Kutlu (2010). High stakes testing: does secondary education examination ınvolve any risks? Procedia – Social and Behavioral Sciences, 9, 758-764. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.12.230
Kumandaş, H. ve Kutlu, Ö. (2015). High stake tests [Yüksek risk içeren sınavlar]. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi - Journal of Educational Sciences Research, 5 (2), 63-75. http://ebadjesr.com
Kumandaş, H. ve Kutlu, Ö. (2014). Yükseköğretime öğrenci seçmede ve yerleştirmede kullanılan sınavların oluşturduğu risk faktörlerinin okul başarısı üzerindeki etkileri. Türk Psikoloji Dergisi, 29(74), 15-31.
Marshall, K. (2003). A principal looks back: Standards matter. Phi Delta Kappan, 85(2). 105-113.
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma (S. Turan, Trans. Ed.). Nobel.
Minarechová, M. (2012). Negative impacts of high–stakes testing. Journal of Pedagogy, 3(1), 82–100. Moses, M. S., and Nanna, M. J. (2007). The testing culture and the persistence of highstakes testing reforms. Education and Culture, 23(1), 55-72.
Özer Özkan, Y. ve Acar Güvendir, M. (2018). Merkezi sınavların öğretmenler üzerindeki öğretimsel ve duyuşsal etkilerini belirlemeye yönelik öğretmen ölçeğinin geliştirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 189-204. DOI: 10.17679/inuefd.394383
Özer-Özkan, Y. ve Turan, S. (2021). Düşündürdükleri ve Ötesiyle Yüksek Riskli Sınav Gerçeği. Alanyazın-CRES Journal 2(1), 59-63.
Özmantar, M, Dapgın, M, Çırak Kurt, S. and İlgün, Ş. (2017). Mathematics teachers’ use of source books other than textbooks: reasons, results and implications. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 16(3), 741-758. DOI: 10.21547/jss.322750
Pallegedara, A., Mottaleb ve K. A. (2018). Patterns and determinants of private tutoring: the case of Bangladesh households. International Journal of Educational Development. 59, 43-50. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2017.10.004
Patton, M. Q. (2014). Nitel araştirma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün and S. B. Demir, Trans. Eds.). Pegem
Passman, R. (2001). Experiences with student-centered teaching and learning in high-stakes assessment environments. Education, 122(1) 189-211.
Pedulla, J. J., Abrams, L. M., Madaus, G. F., Russell, M. K., Ramos, M. A., and Miao, J. (2003). Perceived effects of state-mandated testing programs on teaching and learning: Findings from a national survey of teachers. Chestnut Hill, MA: National Board on Educational Testing and Public Policy
Pbrreault, G. (2000). The classroom impact of high-stress testing. Education, 120(4), 705-710.
Polesel, J., Dulfer N., and Turnbull, M. (2012). The experience of education: The impacts of high stakes testing on school students and their families. Sydney: Whitlam Institute Report, University of Western Sydney
Saito, Y. (2006). Consequences of high stakes testing on the family and schools in Japan. KEDI Journal of Educational Policy (KJEP), 3(1), 101–102.
Spann, P. and Kaufman, D. (2015). The negative effects of high-stakes testing. Retrieved fromhttp://www.luc.edu/media/lucedu/law/centers/childlaw/childed/pdfs/
Stanley, G. K. (2004). High stakes hustle: Public schools and the new billion dollar accountability. The Educational Forum, 69(1), 8-16
Stecher, B. M. (2002). Consequences of large-scale, high-stakes testing on school and classroom practice. In L. S. Hamilton, B. M. Stecher, and S. P. Klein (Eds.). Making sense of test-based accountability in education (pp. 79-100). RAND Corporation.
Stecher, B. M., Barron, S. L., Chun, T., and Ross, K. (2000). The effects of the Washington state education reform on schools and classroom (CSE Tech. Rep. No. 525). Los Angeles: University of California, National Center for Research on Evaluation, Standards, and Student Testing (CRESST).
Şimşek, H. ve Şimşek, A. (2015). Ailenin dönüşümü ve aile sorumluluğu bağlamında etüt merkezlerini yeniden düşünmek. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(1), 365-384.
Taylor, G., Sheppard, L., Kinner, F., and Rosenthal, J. (2003). A survey of teachers' perspectives on high-stakes testing in Colorado: Wwhat gets taught, what gets lost. (CSE Tech. Rep. 588). Center for Research on Evaluation, Standards, and Student Testing.
Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi 6 (4), 543-559.
Ünsal, S. and Kaba, A. (2022). The Characteristics of The Skill Based Questions and Their Reflections on Teachers and Students. Kastamonu Education Journal, 30(2), 273-282. doi: 10.24106/kefdergi.753717
Ünsal, S. (2021). Öğretmenlik mesleğinin tanımı, önemi ve öğretmenlerin değişen rolleri üzerine nitel betimsel bir araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(42), 1481-1504. doi:10.46928/iticusbe.956111
Westfall, D. M. (2010). Parental perceptions of the effects of the high–stakes TAKS test on the home lives of at–risk fifth grade students. [Doctoral dissertation] University of Houston,
Yavuz, M. (2010). A study on variables that affect class scores of primary education students in placement test. Elementary Education Online, 9(2), 705-713
Yeh, S. S. (2005). Limiting the unintended consequences of high-stakes testing. Education Policy Analysis Archives, 13(43). http://dx.doi.org/10.14507/epaa.v13n43.2005
Yeşilyurt, S. (2008). Üniversiteye giriş sınavına hazırlanan öğrencilerin dershaneleri tercih etme sebepleri ve dershanelerdeki biyoloji öğretiminin durumu üzerine bir çalışma. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 5(2), 95-109.
Yıldırım, M. ve Gözüyeşil, E. (2011). Üniversite giriş sınavlarına hazırlanan lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygıları üzerinde aile faktörünün etkileri. Education Sciences, 6(1) , 304-323.
Yılmaz, K., ve Altınkurt, Y. (2011). Öğretmen adaylarının Türk eğitim sisteminin sorunlarına ilişkin görüşleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 942-973.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Measurement and Evaluation in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Serkan Ünsal ^*
0000-0003-0367-0723
Türkiye

Publication Date

March 27, 2024

Submission Date

June 8, 2023

Acceptance Date

October 16, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 13 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1311762

IZ

https://izlik.org/JA22XZ75ZB

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ünsal, S. (2024). Merkezî Sınavların Velilere Yönelik Sosyal, Psikolojik ve Ekonomik Yansımaları. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(1), 79-88. https://doi.org/10.30703/cije.1311762