6. Sınıf Matematik Kitabındaki Bölümlerin Bruner’in Zihinsel Gelişim İlkelerine göre İncelenmesi

Ali Türkdoğan; Ahmet Yıldız; Döne Şanlı; Melike Güneş

doi:10.30703/cije.815510

EN TR

Examining the Chapters in the 6th Grade Mathematics Book According to Bruner's Mental Development Principles

Abstract

Textbooks constitute an important pillar for the success of educational programs. Textbooks are perhaps the most important components of the learning environment after teachers. Therefore, one of the most important factors in the success of student-centered education programs is the good preparation of the books. Another factor is that the structure of the books is understood-adopted- by teachers. In this study, it was aimed to examine to what extent the activities in one of the 6th grade mathematics textbooks taught in the 2019-2020 academic year were operational, imaginary and symbolic in the context of Bruner's mental development principle. The activities titled "Are we ready?", "Let's remember", "Let's learn together" and "Note" in the book were analyzed through document analysis. As a result, 60% of the activities in the textbook are symbolic, 34% are imaginary + symbolic, 3% actional and 3% imaginary representation. There is only one activity in the operational + symbolic and in the operational + imaginary + symbolic representation types. The distribution of activity representation types by unit, activity type and learning areas is similar to the overall book.

Keywords

6. Sınıf Matematik Kitabındaki Bölümlerin Bruner’in Zihinsel Gelişim İlkelerine göre İncelenmesi

Öz

Öğretim programlarının başarıya ulaşmasında ders kitapları önemli bir sacayağını oluşturmaktadır. Ders kitapları belki de öğretmenlerden sonra öğrenme ortamının en önemli bileşenlerinden. Bu nedenle öğrenci merkezli eğitim programlarının başarıya ulaşmasında en önemli etmenlerden bir tanesi kitapların iyi hazırlanmasıdır. Diğer bir etmen ise kitapların yapısının öğretmenler tarafından anlaşılması-benimsenmesi- kullanılmasıdır. Bu çalışmada 2019-2020 öğretim yılında okutulan 6. sınıf matematik ders kitaplarından birisindeki aktivitelerin Bruner’in zihinsel gelişim ilkesi bağlamında ne düzeyde eylemsel, imgesel ve sembolik olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Doküman incelemesi yoluyla kitapta yer alan “Hazır mıyız?”, “hatırlayalım”, “birlikte öğrenelim” ve “not” başlıklı aktiviteler betimsel olarak incelenmiştir. Sonuç olarak ders kitabındaki aktivitelerin %60’ı sembolik, %34’ü imgesel+sembolik, %3’ü eylemsel ve %3 imgesel temsil türündedir. Eylemsel+sembolik ve eylemsel+imgesel+sembolik temsil türlerinde ise sadece birer aktivite bulunmaktadır. Aktivite temsil türlerinin ünite, aktivite türü ve öğrenme alanlarına göre dağılımı da kitabın geneliyle benzerlik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkan, Y., Öztürk, M., & Akkan, P. (2017). Pre-service elementary mathematics teachers’ generalization processes of patterns: strategies and justifications. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 8(3), 513-550 . DOI: 10.16949/turkbilmat.323384
Arslan, S., & Özpınar, İ. (2009). Yeni ilköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretim programına uygunluğunun incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(36), 26-38.
Bruner, J. (1966). Toward a theory of ınstruction. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Çağlayan, N., Dağıstan, A., & Korkmaz, B. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu matematik 6 ders kitabı. Devlet Kitapları Birinci Baskı, 133-138.
Çekirdekçi, S., & Toptaş, V. (2017). Bruner’in zihinsel gelişim ilkelerine göre ilkokul matematik ders ve çalışma kitaplarında geometri. International Journal Of Education Technology and Scientific Researches, 2(2), 72-86.
Çepni, S. (2009). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Yazarın Kendi Yayını.
Dinç A. P., & Ildırı, A. (2013). Matematik ders ve çalışma kitabında yer alan problemlerin bazı kriterlere göre incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2), 349-364.
Demir, T. (2010). Türkçe öğretiminde anlama ve zihinde yeniden yapılandırma. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27) , 201-223.

Ding, M., & Li, X. (2014). Transition from concrete to abstract representations: the distributive property in a Chinese textbook series. Educational Studies in Mathematics, 87(1), 103-121. https://doi.org/10.1007/s10649-014-9558-y
Gömleksiz, M. N., & Kan A. Ü. (2007). Yeni ilköğretim programlarının dayandığı temel ilke ve yaklaşımlar. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmları.
Hacısalihoğlu Karadeniz, M., & Akar, Ü. (2014). Dinamik geometri yazılımının açıortay ve kenarortay öğretiminde meslek lisesi öğrencilerinin başarılarına etkisi. Bilgisayar ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 74-90.
Karasar, N. (2003). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kerpiç, A., & Bozkurt, A. (2011). Etkinlik tasarım ve uygulama prensipleri çerçevesinde 7. Sınıf matematik ders kitabı etkinliklerinin değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 303-318.
Kol, S. (2011). Erken çocuklukta bilişsel gelişim ve dil gelişimi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(21), 1-21.
Lutz, S. L., & Huitt, W. G. (2004). Connecting cognitive development and constructivism: Implications from theory for instruction and assessment. Constructivism in the Human Sciences, 9(1), 67-90.
MEB. (2018). Matematik dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). https:/ttkb.meb.gov.tr adresinden erişilmiştir.
Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage
Olkun, S., & Toluk-Uçar, Z. (2007). İlköğretimde etkinlik temelli matematik öğretimi (Üçüncü Baskı). Ankara: Maya Akademi.
Özgen, K. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel ilişkilendirmeye yönelik görüş ve becerilerinin incelenmesi. Turkish Studies, 8(8), 2001-2020. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.5321
San B. P., & Artan, İ. (2004). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Ankara: Morpa.
Senemoğlu, N. (1997). Gelişim öğrenme öğretim: Kuramdan uygulamaya. Ankara: Gazi Kitabevi.
Senemoğlu, N. (2012). Gelişim öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi.
Seven, S. (2001). İlköğretim Sosyal Bilgiler Ders Kitapları Hakkında Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
Şengül, S., & Körükcü, E. (2012). Tam sayılar konusunun görsel materyal ile öğretiminin altıncı sınıf öğrencilerinin matematik başarıları ve kalıcılık düzeylerine etkisi. International Online Journal of Educational Sciences, 4(2), 489-508.
Tall, D. (1994). A versatile theory of visualisation and symbolisation in mathematics. Paper presented at the Plenary Presentation at eh Commission Internationale pourl’Etude et l’Amelioration de l’Ensignementedes mathematiquees, Toulouse, France.
Temizkan, M. (2010). Öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımına göre düzenlenen Yürk dili II dersinin konuşma becerisine yönelik tutumlarına etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 40(187) , 86-103.
Tutak, T., & Birgin, O. (2008). Geometri öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin öğrenci başarısına etkisi. 8th International Educational Technology Conference (s. 1058-1061). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Ünal, Ç. (2012). Bilişsel kuramların coğrafya eğitimi ve öğretiminde uygulanabilirliği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1) , 345-360.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2004). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Zencirci, R. S. (2018). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının problem çözmede modelleme ve işlem başarılarının belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Türkdoğan
0000-0003-0216-5426
Türkiye

Ahmet Yıldız ^*
0000-0002-9149-5859
Türkiye

Döne Şanlı
0000-0002-1891-341X
Türkiye

Melike Güneş
0000-0002-0934-7428
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

25 Ekim 2020

Kabul Tarihi

4 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.815510

IZ

https://izlik.org/JA44EY47CE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Türkdoğan, A., Yıldız, A., Şanlı, D., & Güneş, M. (2021). 6. Sınıf Matematik Kitabındaki Bölümlerin Bruner’in Zihinsel Gelişim İlkelerine göre İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(3), 1101-1125. https://doi.org/10.30703/cije.815510