Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Matematiksel Gelişimine İlişkin İnanışlarının İncelenmesi

Mesut Yılmaz; Merve Ünal

EN TR

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Matematiksel Gelişim İnançlarının İncelenmesi

Abstract

Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik gelişimlerine dair inanışları, okul öncesi çağındaki çocukların matematiğe dair algı ve tutumlarını şekillendiren temel zemini oluşturmaktadır. Bu nedenle, okul öncesi çağındaki öğrencilerde matematiğe dair oluşacak olumsuz algı ve tutumların önüne geçmek için okul öncesi öğretmen adaylarının matematiksel gelişim inançlarını mümkün olduğunca erken belirlemek gerekmektedir. Bu çalışma, okul öncesi öğretmen adaylarının matematiksel gelişimine ilişkin inanışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İnönü Üniversitesi ve Dicle Üniversitesi okul öncesi öğretmenliği bölümünde okuyan 248 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel yöntemlerden biri olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak öğretmen adayları hakkında bilgi toplamak için ‘‘Genel Bilgi Formu’’ ve öğretmen adaylarının matematiksel inançlarını belirlemek amacıyla ‘‘Matematiksel Gelişim İnanç Ölçeği’’ kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmen adayları, matematik eğitiminin okul öncesi dönem/programı için önemli/yararlı/gerekli olduğuna inanmaktadırlar. Okul öncesi öğretmen adayları, okul öncesi dönem çocuklarının matematik öğrenmesine yardımcı olabileceklerini ve matematik öğretmekten rahatsızlık duymayacaklarını ifade ederlerken; matematik eğitiminden önce çocukların sayma sayılarını ezbere söylediklerinden emin olmaları gerekmediğine ve çocukların sayısal işlemleri ezberlemelerine yardım etmelerinin gereksiz olduğuna inanmaktadırlar. Okul öncesi öğretmen adaylarının cinsiyetleri, mezun oldukları ortaöğretim alanları ve devam ettikleri üniversiteler ile matematiksel inançları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmezken okul öncesi öğretmen adaylarının lisans eğitimlerindeki sınıf düzeyleri, matematik eğitimi dersi alma durumları ve daha önce mezun oldukları (ön)lisans eğitimleri ile matematiksel inançları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir.

Keywords

Okul öncesi eğitim,okul öncesi öğretmeni,matematik,matematik eğitimi,matematik inançları

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Matematiksel Gelişimine İlişkin İnanışlarının İncelenmesi

Öz

Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik gelişimlerine dair inanışları, okul öncesi çağındaki çocukların matematiğe dair algı ve tutumlarını şekillendiren temel zemini oluşturmaktadır. Bu nedenle, okul öncesi çağındaki öğrencilerde matematiğe dair oluşacak olumsuz algı ve tutumların önüne geçmek için okul öncesi öğretmen adaylarının matematiksel gelişim inançlarını mümkün olduğunca erken belirlemek gerekmektedir. Bu çalışma, okul öncesi öğretmen adaylarının matematiksel gelişimine ilişkin inanışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İnönü Üniversitesi ve Dicle Üniversitesi okul öncesi öğretmenliği bölümünde okuyan 248 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel yöntemlerden biri olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak öğretmen adayları hakkında bilgi toplamak için ‘‘Genel Bilgi Formu’’ ve öğretmen adaylarının matematiksel inançlarını belirlemek amacıyla ‘‘Matematiksel Gelişim İnanç Ölçeği’’ kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmen adayları, matematik eğitiminin okul öncesi dönem/programı için önemli/yararlı/gerekli olduğuna inanmaktadırlar. Okul öncesi öğretmen adayları, okul öncesi dönem çocuklarının matematik öğrenmesine yardımcı olabileceklerini ve matematik öğretmekten rahatsızlık duymayacaklarını ifade ederlerken; matematik eğitiminden önce çocukların sayma sayılarını ezbere söylediklerinden emin olmaları gerekmediğine ve çocukların sayısal işlemleri ezberlemelerine yardım etmelerinin gereksiz olduğuna inanmaktadırlar. Okul öncesi öğretmen adaylarının cinsiyetleri, mezun oldukları ortaöğretim alanları ve devam ettikleri üniversiteler ile matematiksel inançları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmezken okul öncesi öğretmen adaylarının lisans eğitimlerindeki sınıf düzeyleri, matematik eğitimi dersi alma durumları ve daha önce mezun oldukları (ön)lisans eğitimleri ile matematiksel inançları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

okul öncesi eğitim,okul öncesi öğretmeni,matematik,matematik eğitimi,matematik inançları

Kaynakça

Akman, B. (2002). Okulöncesi Dönemde Matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 244-248.
Aksu, H. H. (2008). Öğretmen adaylarının matematik öğretimine yönelik öz-yeterlilik inançları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 161–170.
Aktaş, Y. A. (2009). Okul öncesi dönemde matematik öğretimi. (1. Baskı). Adana: Nobel Tıp Kitabevi.
Alisinanoğlu, F., Güven, G. ve Kesicioğlu, O. S. (2009). The analysis of preschool teacher candidates’ attitudes about early mathematics education in the views of various variables. Procedia Social and Behavioural Sciences, 1, 2197-2201.
Aslan, D. (2013). A comparison of pre-and in-service preschool teachers’ mathematical anxiety and beliefs about mathematics for young children. Academic Research International, 2(4), 225-230.
Avital, S. (1995). History of mathematics can help improve instruction and learning. In F. Swetz, J. Fauvel, O. Bekkeb, B. Johansson and V. Katz (Eds.), Learn from the masters (ss. 3-12). United States of America: The Mathematics Association of America.
Baydar, S. C. ve Bulut, S. (2002). Öğretmenlerin matematiğin doğası ve öğretimi ile ilgili inançlarının matematik eğitimindeki önemi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 62-66.
Briley, J. S. (2012). The relationships among mathematics teaching efficacy, mathematics self- efficacy, and mathematical beliefs for elementary pre-service teachers. Issues in the Undergraduate Mathematics Preparation of School Teachers: The Journal, 5, 1-13.

Brown, E. T. (2005). The influence of teachers’ efficacy and beliefs on mathematics instruction in the early childhood classroom. Journal of Early Childhood Teacher Education, 26, 239-254.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Geliştirilmiş 2. baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Clements, D.H., Sarama, S. (2007). “Early childhood mathematics learning” second handbook of research on mathematics teaching and learning, Frank K. Lester (Ed.), US: Information Age Publishing.
Crawley, F. E., and Salyer, B. A. (1995). Origins of life science teachers' beliefs underlying curriculum reform in Texas. Science Education, 79(6), 611-635.
Cunningham, A. E., Zibulsky, J. and Callahan, M.D. (2009). Starting small: Building preschool teacher knowledge that supports early literacy development. Read Writ, 22, 487–510.
Çıngı, H. (2009). Örnekleme Kuramı (3. Baskı) , Ankara: Bizim Büro Basımevi Yayın Dağ. Tic. Ltd. Şirketi.
Dağlıoğlu, H. E. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik eğitimi dersine karşı tutumları ile özyeterlilik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(50), 484–496.
Dağlıoğlu, H. E., Genç, H. ve Yüksek Usta, S. (2016). Okul öncesi öğretmen adaylarının akademik motivasyonları ile matematik öğretimine ilişkin özyeterlilik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Studies, 12(6), 235–260. doi:10.1080/14683840500235456
Deryakulu, D. (2004). Epistemolojik inançlar. Kuzgun, Y. ve Deryakulu, D. (Ed), Eğitimde bireysel farklılıklar (259-287). Ankara: Nobel Yayın-Dağıtım.
De Vellis, R.F. (2012). Scale development: Theory applications (3rd edn). Thousand Oaks, California: Sage.
Duatepe Paksu, A. (2008). Öğretmenlerin matematik hakkındaki inançları ve matematik inançlarının branş ve cinsiyete bakımından karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 87-97.
Eliason, C. and Jenkins, L. (2003). A practical guide to early childhood curriculum. Merrill Prentice Hall. Upper Saddle River, New Jersey, Colombs, Ohio.
Evans, D. B. (2003). Early childhood (k-5) preservice teachers’ beliefs about mathematics, teaching mathematics, and learning mathematics. Doctor Theses. Southern University. Georgia.
Fang, Z. (1996). A review of research on teacher beliefs and practices. Educational Research, 38(1), 47-65.
Fraenkel, J. R., and Wallen, M.E. (2009). How to design and evaluate research in education (7th ed.). New York: McGraw-Hill.
Fuson, K. C., Smith, S. T., and Lo Cicero, A. M. (1997). Supporting latino first graders' ten-structured thinking in urban classrooms. Journal for Research in Mathematics Education, 28(6), 738-766.
Güven, B., Öztürk, Y., Karataş, İ., Arslan, S. ve Şahin, F. (2012). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik öğrenme ve öğretmeye yönelik inançlarının sınıfortamına yansımaları. X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Niğde, Türkiye.
Güven, B., Karataş, İ., Öztürk, Y., Arslan, S. ve Gürsoy, K. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının okul öncesi matematik eğitimine ilişkin inançların belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Elementary Education Online, 12(4), 969–980.
Henniger, M. L. (1987). Learning mathematics and science through play. Childhood Education, 63(3), 167-171.
İnan, C. (2014). Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik dersini öğretebilme konusunda hazırbulunuşluk düzeylerinin değerlendirilmesi (Diyarbakır il örneği). Electronic Turkish Studies, 9(8). 537-550. doi:10.7827/TurkishStudies.7021
Karakuş, H. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin matematiksel gelişimlerine ilişkin inanışları ile çocukların matematik kavram kazanımları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Karakuş, H., Akman, B. ve Ergene, Ö. (2018). The Turkish adaptation study of the mathematical development beliefs scale. Pegem Egitim ve Öğretim Dergisi, 8(2), 211–228. doi:10.14527/pegegog.2018.009
Kesicioǧlu, O. S. (2014a). Okul öncesi̇ öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık düzeyleri̇ ile matematik eğitimine ilişkin tutumlarının incelenmesi̇. Milli Egitim Dergisi, 1(202), 117–130.
Kesicioğlu, O. S. (2014b). The effects of an undergraduate programme of preschool teaching on preservice teachers' attitudes towards early mathematics education in Turkey: A longitudinal study, Early Child Development and Care, 185(1), 84-99.
Kılıçkaya, A. ve Avcı, C. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik öğretimi ve öğrenimine ilişkin inançlarının belirlenmesi. IX. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Birliği Kongresi Eğitim Araştırmaları Birliği – 2017 / Ordu. 757-769.
Markovits, Z. (2011). Beliefs hold by pre-school prospective teachers toward mathematics and its teaching. Procedia Social and Behavioral Sciences, 11, 117-121.
Mert, Ö. ve Bulut, S. (2006). The beliefs of high school students about mathematics. Education and Science, 31(141), 13-20.
Noyes, A. (2004). (Re) Producing mathematics teachers: A sociological perspective. Teaching Education, 15(3), 243–256.
Özkan, H. H., Albayrak, M., ve Berber, K. (2005). Öğretmen adaylarının ilköğretim okullarında yaptıkları öğretmenlik uygulamasının yetişmelerindeki rolü. Milli Eğitim Dergisi, 33, 168.
Platas, L. M. (2008). Measuring teachers’ knowledge of early mathematical development and their beliefs about mathematics teaching and learning in the preschool classroom. University of California, Berkeley.
Polat Unutkan, Ö. (2007). Okul öncesi dönem çocuklarının matematik becerileri açısından ilköğretime hazır bulunuşluğunun incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 32, 243-254.
Smith, S. S. (2004). Early childhood mathematics. Dialogue on Early Childhood Science, Mathematics, and Technology Education. doi: 10.1002/Pits.20307
Şahin, Ö., Gökkurt, B. ve Soylu, Y. (2014). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının matematik öğretimi öz-yeterlilik inançlarının karşılaştırılması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 120–133.
Şeker, P. T. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimine yönelik inanç ve özyeterliliklerinin 48-60 aylık çocukların matematik becerileri üzerine etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 349048)
Şeker, P. T. ve Alisinanoğlu, F. (2015). A survey study of the effects of preschool teachers’ beliefs and self-efficacy towards mathematics education and their demographic features on 48-60 month- old preschool children’s mathematic skills. Creative Education, 6, 405-414.
Şenol, F. B. (2012). Okul öncesi öğretmen adayları ile okul öncesi öğretmenlerinin öğretmen mesleğine yönelik özyeterlilik inançlarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
Tarım, K. ve Bulut, M. S. (2006). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik ve matematik öğretimine ilişkin algı ve tutumları. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(32), 152-164.
Thompson, A.G. (1992). Teachers’ beliefs and conceptions: A synthesis of the research. In D. A. Grouws (Ed.), Handbook of research on mathematics teaching and learning. pp. 147-164. New York: Macmillan.
Tokgöz, B. (2006). Okulöncesi öğretmenlerinin erken matematik eğitimi ile ilgili tutumları ve yeterliklerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 215281)
Türk Dil Kurumu Sözlüğü, (2018). Güncel Türkçe Sözlük http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5be73dabb1f125.89470859 adresinden 10 Kasım 2018’de alınmıştır.
Umay, A. (2003). Okul öncesi öğretmen adaylarının matematik öğretmeye ne kadar hazır olduklarına ilişkin bazı ipuçları. Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi, (25), 194–203.
Yaşar Ekici, F. (2017). Okul öncesi öğretmen adayları ile pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretmenliğe yönelik özyeterlik inançlarının karşılaştırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi-Journal of the Human and Social Science Researches, 6(5), 3003-3022.
Yıldırım, İ. (2008). Eğitim psikolojisi (birinci baskı). Ankara: Anı.
Zacharos, K., Koliopoulus, D., Dokimaki, M., and Kossoumi, H. (2007). View of prospective early childhood education teachers, towards mathematics and its instruction. European Journal of Teacher Education, 30(3), 305-318.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mesut Yılmaz
Türkiye

Merve Ünal ^*

Yayımlanma Tarihi

18 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2019

Kabul Tarihi

4 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 9 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA79XY97YN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, M., & Ünal, M. (2020). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Matematiksel Gelişimine İlişkin İnanışlarının İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(1), 46-67. https://izlik.org/JA79XY97YN