Öğretim Elemanlarının Psikolojik Sermayelerine İlişkin Öz Değerlendirmelerinin İncelenmesi

Nazife Karadağ; Emel Tüzel İşeri; Hilal Kahraman

TR

Öğretim Elemanlarının Psikolojik Sermayelerine İlişkin Öz Değerlendirmelerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretim elemanlarının psikolojik sermayelerine ilişkin öz değerlendirmelerinin incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni doğrultusunda yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Adıyaman Üniversitesi, Cumhuriyet Üniversitesi ve Gaziosmanpaşa Üniversitesinde görev yapmakta olan 15 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretim elemanlarının iyimserlik boyutuna ilişkin öz değerlendirmeleri yaşanan süreçler bağlamında değişiklik gösterebilmektedir. Öğretim elemanlarının adil ve şeffaf olmak suretiyle «güven» boyutuna ilişkin öz değerlendirmeleri incelendiğinde kurallara uymak, görevi aksatmamak, etik ilkelere bağlılık, yasalara uygun hareket etmek gibi noktalara vurgu yaptıkları görülmüştür. Öğretim elemanlarının psikolojik sermayenin dayanıklılık bileşenine ilişkin öz değerlendirmeleri zorluk, değişim ve belirsizlik anında vermiş oldukları tepkiler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular incelendiğinde öğretim elemanlarının amaçlara ulaşma sürecinde itici güç olarak görülen bireysel gelişim, başarılı olma arzusu, duyguların farkında olmak ve işin gereklerinin yerine getirmek gibi içsel motivasyon unsurlarına vurgu yaptıkları görülmektedir. Araştırmada öğretim elemanlarının dışadönüklük düzeyleri dış paydaşlarla iletişim kurulması ve değişim sürecinin yönetilmesi alt temaları altında ele alınmıştır. Öğretim elemanlarının hem dış paydaşlarla iletişim kurulmasında hem de değişim sürecinde özellikle verilen görevlerin yerine getirilmesi konusuna vurgu yaptıkları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik sermaye,pozitif örgütsel davranış,öğretim elemanı,öz yeterlilik,iyimserlik

Kaynakça

Abbas, M. ve Usman R. (2010). Impact of psychological capital on ınnovative performance and job stress. 15th International Business Research Conference, Australia. Erişim Adresi: http://www.wbiconpro.com/449-Abbas.pdf
Akdemir, B. ve Açan, A. M. (2017). Psikolojik sermaye ve iş tatmini ilişkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 8(2), 57-79.
Annells, M. (2006). Triangulation of qualitative approaches: Hermeneutical phenomenology and grounded theory. Journal of Advanced Nursing, 56(1), 55-61. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2006.03979.x
Avey, J. B., Wernsing, T. S. ve Luthans, F. (2008). Can positive employees help positive organizational change? Impact of psychological capital and emotions on relevant attitudes and behaviors. Journal of Applied Behavioral Science, 44, 48-70. https://doi.org/10.1177/0021886307311470
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
Barrick, M.R. ve Mount, M.K. (1991). The Big Five Personality Dimensions and Job Performance: A Meta-Analysis. Personnel Psychology. 44, 1-26. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1991.tb00688.x
Berberoğlu, N. (2013). Psikolojik sermayenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisi: Bir alan araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Büyükgöze, H. (2014). Lise öğretmenlerinin görüşlerine göre algılanan örgütsel destek ve psikolojik sermaye ilişkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Çimen, İ. (2015). Öğretmenlerin psikolojik sermaye algısına ilişkin faktörlerin incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
Ekin, A. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinde pozitif psikolojik sermaye algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
Gooty, J. M., Gavin, P., Johnson, M. ve Lance F. D. (2009). In the eyes of the beholder: transformational leadership, positive psychological capital and performance. Journal of Leadership and Organizational Studies, 15(4), 353-367. https://doi.org/10.1177/1548051809332021
Greene, M. (1997). The lived world, literature and education. D. Vandenberg (Ed.), Phenomenology and Education Discourse içinde (s. 169-190). Heinemann: Johannesburg.
Kalman, M. ve Gedikoğlu, T. (2013). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin psikolojik sermayelerinin incelenmesi. 8. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi’nde sunulan bildiri, Marmara Üniversitesi, İstanbul. Erişim Adresi: file:///C:/Users/hilal/Downloads/eyk82013.pdf.
Kalman, M., ve Summak, M. S. (2016). Öğretmenlerin psikolojik sermayelerinin geliştirilmesine yönelik bir karma yöntem araştırması. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(1), 27-58. https://doi.org/10.21547/jss.256733
Kalman, M. (2017). Ortaokul öğretmenlerinin psikolojik sermayelerinin geliştirilmesine yönelik bir uygulama. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
Kaya, A., Balay, R. ve Demirci, Z. (2014). Ortaöğretimde görev yapan öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeylerinin incelenmesi (Şanlıurfa ili örneği). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(48), 47-68.
Kaya, Ç., ve Altınkurt, Y. (2018). Öğretmenlerin psikolojik sermayeleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide psikolojik ve yapısal güçlendirmenin rolü. Eğitim Ve Bilim, 43(193), (63-78). http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.6961
Keser, S. (2013). İlköğretim okulu yöneticilerinin otantik liderlik ve psikolojik sermaye özelliklerinin karşılaştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kılınç, S. (2018). Psikolojik Sermaye ve İşgören Güçlendirmenin Örgütsel Yaratıcılık Üzerindeki Etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23, 695–706. https://doi.org/10.1002/job.165
Luthans, F. ve Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management: Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33, 143–160. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2004.01.003
Luthans, F., Vogelgesang, G. R., ve Lester, P. B. (2006). Developing the psychological capital of resiliency. Human Resource Development Review, 5(1), 25-44. https://doi.org/10.1177/1534484305285335
Luthans, F., Youssef, C.M. ve Avolio, B.J. (2007). Psychological Capital: Developing the human competitive edge. New York: Oxford University Press.
Luthans, F., Avey, J. Avolio, B. J. ve Peterson, S. (2010). The development and resulting performance impact of positive psychological capital. Human Resource Development Quarterly, 21(1), 41-67. https://doi.org/10.1002/hrdq.20034
Maypole, J. ve Davıes, T. G., (2001). Students’ perceptions of constructivist learning in a community college American History II, Community College Review, 29(2), 54-80. https://doi.org/10.1177/009155210102900205
Oral, B., Tösten, R., ve Elçiçek, Z. (2017). Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algıları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Electronic Journal of Education Sciences, 6(11), 78-87.
Seligman, M. (2006). Learned optimism: How to change your mind and your life. New York: Vintage Books
Snyder, C. R. (2000). Handbook of hope. San Diego: Academic Press.
Synder, C. R. (2002): Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry, 13, 249-276. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1304_01
Tösten, R. (2015). Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayelerine ilişkin algılarının incelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
Youssef, C. M. ve Luthans, F. (2007). Positive organizational behavior in the workplace. Journal of Management, 33, 774-800. https://doi.org/10.1177/0149206307305562

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nazife Karadağ

Emel Tüzel İşeri

Hilal Kahraman ^*

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2019

Kabul Tarihi

23 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA34WR57JH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karadağ, N., Tüzel İşeri, E., & Kahraman, H. (2019). Öğretim Elemanlarının Psikolojik Sermayelerine İlişkin Öz Değerlendirmelerinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(2), 531-548. https://izlik.org/JA34WR57JH

Öğretim Elemanlarının Psikolojik Sermayelerine İlişkin Öz Değerlendirmelerinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Abstract

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster