Okullarda Yöneticinin Sağladığı Etik İklimin, Örgütsel Bağlılık ve Öğretmen Performansına Etkisi

Mehmet Yaşar Kılıç

TR EN

Okullarda Yöneticinin Sağladığı Etik İklimin, Örgütsel Bağlılık ve Öğretmen Performansına Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı etik iklimin, örgütsel bağlılık ve öğretmen performansı üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın katılımcılarını 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Sivas il merkezinde görev yapan 243 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin derecesini belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak “etik iklim ölçeği”, “örgütsel bağlılık ölçeği” ve “işgören performansı ölçeği” kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliğini sağlamak için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçeğin güvenirliği ise cronbach alpha güvenirlik katsayısı ile hesaplanmıştır. Daha sonra oluşturulan hipotezler ve model doğrultusunda AMOS 24 programı ile analizler yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde ve modelin uyum iyiliğinin değerlendirilmesinde X²/sd, GFI, CFI, AGFI, TLI, RMSEA, ve SRMR değerleri dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda ana modelim uyum iyiliği değerleri X²/sd = 1,068, GFI=,906, CFI=,990, AGFI=,887, TLI=,988, RMSEA=,017 ve SRMR=,0503 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın bulguları ışığında elde edilen sonuçlara göre okullardaki etik iklimin örgütsel bağlılığı pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilediği ve etik iklimin örgütsel bağlılığı anlamlı olarak açıkladığı sonucu ortaya çıkmıştır. Çalışmada elde edilen diğer bir bulgu ise okullardaki etik iklimin öğretmen performansını pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilediğidir. Bunun yanı sıra etik iklim ve örgütsel bağlılık birlikte işgören performansını pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilemektedir. Ayrıca etik iklim ve örgütsel bağlılık birlikte işgören performansını anlamlı olarak açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik iklim,Örgütsel Bağlılık,İşgören Performansı,Okullar,Öğretmen

The Effect of Ethical Climate Provided by the School Administrators on Organizational Commitment and Teacher Performance in Schools

Abstract

The aim of this study is to determine the effect of ethical climate on organizational commitment and teacher performance. The participants of the study consisted of 243 teachers working in the province of Sivas in the 2017-2018 academic year. In order to determine the relationship between variables and the degree of this relationship, relational survey model was used. Relational model was used in order to determine the relationship between variables and the degree of this relationship. “Ethical climate scale”, “organizational commitment scale” and “employee performance scale” were used in collecting data. Confirmatory factor analysis (CFA) was performed to ensure the construct validity of the scales. The reliability of the scale was calculated by cronbach alpha reliability coefficient. Then, hypotheses and model were analyzed by AMOS 24 program. X2 / sd, GFI, CFI, AGFI, TLI, RMSEA, and SRMR values were taken into account in confirmatory factor analysis and evaluation of goodness of fit of the model. In this respect, the goodness of fit of the main model was calculated as X2 / sd = 1,068, GFI =, 906, CFI =, 990, AGFI =, 887, TLI =, 988, RMSEA =, 017 and SRMR = 0503. In the light of the findings of the study, it was found that the ethical climate in schools positively and significantly effect organizational commitment and that the ethical climate significantly explains the organizational commitment. Another finding of the study was that the ethical climate in schools positively and significantly effect teacher performance. In addition, ethical climate and organizational commitment positively and positively affect employee performance. In addition, ethical climate with organizational commitment positively and significantly affect employee performance. Also, ethical climate with organizational commitment significantly explain employee performance.

Keywords

Ethical climate,Organizational Commitment,Employee Performance,Schools,Teacher

Kaynakça

Akbaş, T. T. (2010). Örgütsel etik iklimin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2010(2), 121-137.
Akkoç, İ. (2012). Gelişim kültürü ve etik iklimin yenilikçiliğe etkisinde dağıtım adaletinin rolü. Journal of Alanya Faculty of Business/Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(3), 45-60.
Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1996). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: An examination of construct validity. Journal of vocational behavior, 49(3), 252-276. https://doi.org/10.1006/jvbe.1996.0043
Arı, G. S. (2003). Yöneticiye duyulan güven örgütsel bağlılığı artırır mı?. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 17-36.
Baker, T. L., Hunt, T. G., & Andrews, M. C. (2006). Promoting ethical behavior and organizational citizenship behaviors: The influence of corporate ethical values. Journal of Business Research, 59(7), 849-857. https://doi.org/10.1016/ j.jbusres.2006.02.004
Balay, R. (1999). İşgörenlerin örgütsel bağlılık etkenleri ve sonuçları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 32(1), 237-246. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001161
Balcı, A. (2000). Örgütsel sosyalleşme: Kuram strateji ve taktikler. Ankara: Pegem Yayınevi.
Barnett, T., & Schubert, E. (2002). Perceptions of the ethical work climate and covenantal relationships. Journal of Business Ethics, 36(3), 279-290. https://doi.org /10.1023/A:1014042613106

Baş, İ. M., & Artar, A. (1990). İşletmelerde verimlilik denetimi: Ölçme ve değerlendirme modelleri. Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139-161. https://doi.org/10.1016/0167-8116(95)00038-0
Bayram, L. (2006). Geleneksel performans değerlendirme yöntemlerine yeni bir alternatif: 360 derece performans değerlendirme. Sayıştay Dergisi, 62, 47-65.
Bayram, N. (2013). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Amos uygulamaları. İstanbul: Ezgi Kitapevi.
Bulut, H. (2012), Etik liderliğin ve etik iklimin çalışanların örgütsel bağlılığına ve iş performanslarına etkileri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli
Büte, M. (2011). Etik iklim, örgütsel güven ve bireysel performans arasındaki ilişki. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 171-192.
Büyüköztürk Ş., Çakmak, E. K., Akgün Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Cullen, J. B., Parboteeah, K. P., & Victor, B. (2003). The effects of ethical climates on organizational commitment: A two-study analysis. Journal of Business Ethics, 46(2), 127-141. https://doi.org/10.1023/A:1025089819456
Çelik, M., & Turunç, Ö. (2009). Aile-iş çatışması, iş stresi ve örgütsel sadakatin iş performansına etkisi: savunma sektöründe ampirik bir çalışma. Savunma Bilimleri Dergisi, 8(2), 217-245.
Çetin, M. Ö. (2004). Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Davis, K & Newstrom, J. W. (1989). Human behavior at work, organizational behavior (Eight Edition). New York: McGraw Hill Book Company.
Eren, S. S., & Hayatoğlu, Ö. (2011). Etik iklimin satış elemanlarının iş tutumlarına ve iş performanslarına etkisi: İlaç sektöründe bir uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 7(14), 109-128.
Elçi, E. M. (2003). Etik iklimin, iş tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetiyle ilişkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Çöl, G. (2008). Algılanan güçlendirmenin işgören performansı üzerine etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9(1), 35-46.
Helvacı, A. (2002). Performans yönetimi sürecinde performans değerlendirmenin önemi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1–2), 155–169.
Hunt, S. D., Wood, V. R., & Chonko, L. B. (1989). Corporate ethical values and organizational commitment in marketing. The Journal of Marketing, 53(3), 79-90. https://doi.org/10.1177/002224298905300309
İnce, M., & Gül, H. (2005). Yönetimde yeni bir paradigma: Örgütsel bağlılık. Konya: Çizgi Kitabevi.
Jaramillo, F., Mulki, J., & Solomon, P. (2006). The role of ethical climate on salesperson's role stress, job attıtudes, turnover, intentıon, and job performance. Journal Of Personal Selling & Sales Management, 26(3), 271-282. https://doi.org/10.2753 /PSS0885-3134260302
Kelly, S.W. & M.J. Dorsch. (1991). Ethical climate, organizational commitment, and indebtedness among purchasing executives. The Journal Of Personal Selling & Sales Management, 11(4), 55- 66. Doi: 10.1080/08853134.1991.10753890
Kirkman, B. L., & Rosen, B. (1999). Beyond self-management: Antecedents and consequences of team empowerment. Academy of Management journal, 42(1), 58-74. https://doi.org/10.5465/256874
Kline, R.B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
Ludeman, K. (2000). How to conduct self-directed 360. Training & Development, 54(7), 44-44.
Luria, G., & Yagil, D. (2008). Procedural justice, ethical climate and service outcomes in restaurants. International Journal of Hospitality Management, 27(2), 276-283. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2007.07.022
Martin, K. D., & Cullen, J. B. (2006). Continuities and extensions of ethical climate theory: A meta-analytic review. Journal of business ethics, 69(2), 175-194. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9084-7
Mathieu, J. E., & Zajac, D. M. (1990). A review and meta-analysis of the antecedents, correlates, and consequences of organizational commitment. Psychological bulletin, 108(2), 171-192. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.108.2.171
McMurray, A., J., Scott, D.R.& Pace, W., R. (2004). The relationship between organizational commitment and organizational climate in manufacturing. Human Resource Development Quarterly, 15(4), 473-488. https://doi.org /10.1002/hrdq.1116
Meyer, J.P., & Allen, N.J. (1997). Commitment in the workplace. theory, research and application. London: Sage Publications.
Obeng, K. & Ugboro, I. (2003). Organizational commitment among public transit employees: An assessment study. Journal of The Transportation Research Forum, 57(2): 83-98.
Schermelleh-Engel, K., & Moosbrugger, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
Schwepker, C. H. (2001). Ethical climate's relationship to job satisfaction, organizational commitment, and turnover intention in the salesforce. Journal of Business Research, 54(1), 39-52. https://doi.org/10.1016/S0148-2963(00)00125-9
Sigler, T. H., & Pearson, C. M. (2000). Creating an empowering culture: examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment. Journal of Quality Management, 5(1), 27-52. https://doi.org/ 10.1016/S1084-8568(00)00011-0
Sims, R. L., & Keon, T. L. (1997). Ethical work climate as a factor in the development of person-organization fit. Journal of Business Ethics, 16(11), 1095-1105. https://doi.org/10.1023/A:1017914502117
Sims, R. L., & Kroeck, K. G. (1994). The influence of ethical fit on employee satisfaction, commitment and turnover. Journal of Business Ethics, 13(12), 939-947. https://doi.org/10.1007/BF00881663
Singhapakdi, A., Karande, K., Rao, C. P., & Vitell, S. J. (2001). How important are ethics and social responsibility? -A multinational study of marketing professionals. European Journal of Marketing, 35(1/2), 133-153. https://doi.org/10.1108/03090560110363382
Sökmen, A. (2000). Ankara’daki beş yıldızlı konaklama işletmelerinde örgütsel bağlılık ile işgören performansı arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik ampirik bir araştırma (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Suliman, A. M. (2001). Work performance: is it one thing or many things? The multidimensionality of performance in a Middle Eastern context. International Journal of Human Resource Management, 12(6), 1049-1061. https://doi.org/10.1080/713769689
Tutar, H., & Altınöz, M. (2007). Örgütsel iklimin işgören performansı üzerine etkisi: Ostim imalat işletmeleri çalışanları üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(02), 196-218.
Victor, B., & Cullen, J. B. (1988). The organizational bases of ethical work climates. Administrative Science Quarterly, 33(1), 101-125. http://dx.doi.org/ 10.2307/2392857
Wasti, S. A. (2000). Meyer ve Allen üç boyutlu örgütsel bağlılık ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlilik analizi. 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildirileri, 401-410.
Weeks, W. A., Loe, T. W., Chonko, L. B., & Wakefield, K. (2004). The effect of perceived ethical climate on the search for sales force excellence. Journal of personal selling & sales management, 24(3), 199-214. DOI: 10.1080/08853134.2004.10749031
Weeks, W. A., & Nantel, J. (1992). Corporate codes of ethics and sales force behavior: A case study. Journal of Business Ethics, 11(10), 753-760. https://doi.org/ 10.1007/BF00872307
Wimbush, J. C., & Shepard, J. M. (1994). Toward an understanding of ethical climate: Its relationship to ethical behavior and supervisory influence. Journal of Business ethics, 13(8), 637-647. https://doi.org/10.1007/BF00871811
Wu, C. F. (2002). The relationship of ethical decision-making to business ethics and performance in Taiwan. Journal of Business ethics, 35(3), 163-176. https://doi.org/10.1023/A:1013853107403
Wyld, D. C., & Jones, C. A. (1997). The importance of context: The ethical work climate construct and models of ethical decision making--an agenda for research. Journal of Business Ethics, 16(4), 465-472. https://doi.org/10.1023/A:1017980515603
Yazıcıoğlu, İ. (2010). Örgütlerde iş tatmini ve işgören performansı ilişkisi: Türkiye ve Kazakistan karşılaştırması. Bilig, 55(1), 243-264.
Yılmaz, E. (2015). İşgören iş tatmini ile işgören performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Yaşar Kılıç ^*
0000-0002-8675-5126
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

7 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA85UP56GR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kılıç, M. Y. (2019). Okullarda Yöneticinin Sağladığı Etik İklimin, Örgütsel Bağlılık ve Öğretmen Performansına Etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(3), 807-836. https://izlik.org/JA85UP56GR