Üstün Yetenekli Öğrencilerin Matematik Problemi Çözme Tutumuna ve Süreçlerine Yönelik Algılarının İncelenmesi

Abdullah Çetin; Adem Doğan

doi:10.30703/cije.459434

TR EN

Üstün Yetenekli Öğrencilerin Matematik Problemi Çözme Tutumuna ve Süreçlerine Yönelik Algılarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, üstün yetenekli ortaokul öğrencilerinin matematik problemi çözme tutumuna ve süreçlerine yönelik algılarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden olan sıralı açıklayıcı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2017–2018 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Bölgesi’ndeki bir Bilim ve Sanat Merkezine (BİLSEM) devam eden ve aynı zamanda ortaokulların 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında okuyan 94 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutu ile ilgili çalışma grubunu ise araştırmanının örnekleminden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilen 16 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veriler Çanakçı ve Özdemir (2011) tarafından geliştirilen ilköğretim II. kademe (ortaokul) öğrencileri için Matematik Problemi Çözme Tutum Ölçeği (MPÇTÖ) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma da nicel verilerin analizinde SPSS 21 paket programı kullanılarak; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız gruplar için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonucunda üstün yetenekli öğrencilerin genel olarak matematik problemi çözme tutumlarının olumlu olduğu, öğrencilerin cinsiyet ve sınıf seviyesine göre matematik problemi çözme tutum puanları arasında anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Üstün yetenekli öğrencilerden matematik problemi çözmeye karşı olumlu ve olumsuz tutum geliştiren öğrencilerin olduğu, öğrencilerin matematik problemi çözerken motive oldukları, sonuca ulaşmadan problemi bırakmadıkları, problemi çözdüklerinde sevindikleri, çözemediklerinde üzüldükleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin kendilerini uğraştıran zor problemlerden hoşlandıkları, yapamadıklarında çevresinden yardım aldıkları, öğretmenden daha çok farklı yöntem öğretmesini bekledikleri görülmüştür. Öğrenciler problemin çözümünde, kısmen problem çözme aşamalarını yerine getirdikleri ve kritik davranışları sergiledikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Üstün yetenekli,matematik problemleri,tutum

Investigation of the Perceptions of Gifted Students on the Problem Solving Attitudes and Processes

Abstract

This research was carried out to examine the perceptions of gifted secondary school students about the math problem solving attitude and processes. Sequential descriptive from mixed research methods was used in this study. The sample of the search consists of 94 middle school students who attend the Science and Art Center (SAC) in the Mediterranean region and the 5th, 6th, 7th and 8th grades of the secondary schools concurrently in the academic year of 2017-2018. The study group of qualitative dimension of the research was composed of 16 students who were selected according to the criterion sampling method from the sample of the research. In this study, data were collected by using the Mathematics Problem Solving Attitude Scale (MPSAS) for middle school students developed by Çanakçı and Özdemir (2011) and by semi-structured interview form. In the analysis of quantitative data, using SPSS 21 package program; frequency, percentage, arithmetic mean, t-test for independent groups and one-way analysis of variance were performed. Content analysis was also used in the analysis of qualitative data. As a result of the research, it was seen that gifted students had generally positive attitudes towards solving mathematics problems, and there wasn't significant difference between mathematics problem solving attitude scores of students according to gender and class level. Gifted students have positive and negative attitudes towards solving mathematics problems and students are motivated in solving mathematical problems. It was concluded that they don’t leave the problem without reaching the end, they are satisfied when they solve the problem, and they are sad when they can’t solve it. It was observed that the students liked the difficult ones when they were faced with difficult problems, and they wanted help from their surroundings if they could not, and they were expecting to be taught more different methods with the help of their teacher. It was found that students partially follow problem-solving stages and exhibit critical behaviors when they solve the problems.

Keywords

Gifted,math problems,attitude

Kaynakça

Akın, S., Güngör, İ., Mendi, B., Şahin, N., Bizat, E., &Durna, Z. (2007). Üniversite öğrenimlerini sürdüren hemşirelik bölümü öğrencilerinin problem çözme becerileri ve iç-dış kontrol odağı algısı. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2007 4(2):30
Akay ve Ültanır,( 2010). Andragojik temellere dayalı kolaylaştırılmış okuma-yazma eğitimi (KOYE) sürecine yönelik KOYE eğiticilerinin görüşleri, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 75-88. Doi: 10.17860/efd.82884
Altun, M. (1995). İlkokul 3., 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme davranışları üzerine bir çalışma. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Altun M. (2001). Eğitim fakülteleri ve ilköğretim öğretmenleri için matematik öğretimi. Bursa: Alfa Yayınları.
Altunçekiç, A., Yaman, S., & Koray, Ö. (2005). Öğretmen adaylarının öz-yeterlik inanç düzeyleri ve problem çözme becerileri üzerine bir araştırma (Kastamonu ili örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 93.
Baki, A. (2006). Kuramdan uygulamaya matematik eğitimi. Trabzon: Derya.
Basmacı, S. K. (1998). Üniversite öğrencilerinin problem çözme becerilerini algılamalarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Baykul, Y. (1996). İlköğretimde matematik öğretimi. Ankara: Pegem.

Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni, nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (Çev. edt: S.B. Demir).Ankara: Eğiten Kitap.
Çanakçı, O.,& Özdemir, A. Ş. (2011). Matematik problemi çözme tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
Çelik, İ. (2016). Ülke özelliklerinin TIMSS 2011 sekizinci sınıf matematik başarısına çok düzeyli etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Dağlıoğlu, H.E. (1995). İlkokul 2.-5. sınıflara devam eden çocuklar arasında üstün yetenekli olanların belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Davis, G. & Rimm, S. B. (2004). Education of thegiftedandtalented. Boston, MA: Pearson Publishing.
Davis, G. A. & Rimm, S. B. (1998). Education of thegifted. McGraw-HillBookCompany, England.
Efklides, A. (2006). Metacognitionandaffect: What can metacognitiveexperiencestell us aboutthelearningprocess?. Educationalresearchreview, 1(1), 3-14.
Erden, M. (1984). İlkokulların birinci devresine devam eden öğrencilerin dört işleme dayalı problemleri çözerken gösterdikleri davranışlar. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Feldhusen, J. F. (1997). Educatingteachersforworkwithtalentedyouth. N. Colangelo& G.A. Davis (Eds.), Handbook of giftededucation(pp. 547-555). Boston: Allyn& Bacon.
Frykholm, J. (2003). Teachers’ ToleranceforDiscomfort: ImplicationsforCurricular Reform in Mathematics. Journal of Curriculum&Supervision, 19(2), 125-149.
Gardner, H. (1993). Frames of mind: Thetheory of multipleintelligences.NewYork: Basic.
Guilford, J. P. (1967). The Nature of Human Intelligence. New York: Mcgraw-Hill.
Harris, B. (2008). Definingandidentifyinggiftedness in English languagelearners of mexicandescent.UnpublishedDoctoralDissertation. Indiana University.
Işık, C.,& Kar, T. (2011). İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin sayı algılama ve rutin olmayan problem çözme becerilerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 57-72.
Jackson, N. & Klein, E. (1997). GiftedPerformance on YoungChildren. InColangelo& G. Davis (eds). Handbook of GiftedEducation, Boston MA: Ally&Bacon.
Johnson, R. B., & Onwuegbuzıe, A. J. (2004). Mixed methodsresearch: A researchparadigmwhose time has come. EducationalResearcher, 33 (7), 14-26.
Kaplan, A., Doruk, M., & Öztürk, M. (2017). Üstün Yetenekli Öğrencilerin Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerilerinin İncelenmesi: Gümüşhane Örneği. Journal of Bayburt EducationFaculty, 12(23).
Karabey, B., & Yürümezoğlu, K. (2015). Yaratıcılık ve üstün yetenekliliğin zeka kuramları açısından değerlendirilmesi, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 86-106
Karataş, İ. & Güven, B. (2004). 8. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerinin belirlenmesi: Bir özel durum çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 163.
Kayan, F.,& Çakıroğlu, E. (2008). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel problem çözmeye yönelik inançları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35).
Kızılkaya, G. & Aşkar, P. (2009). Thedevelopment of a reflectivethinkingskillscaletowards problem solving. EducationandScience, 34(154), 82-92.
Korkut, F. (2002). Lise öğrencilerinin problem çözme becerileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23).
Lloyd, G.,& Wilson, S. (1998). SupportingInnovation: Theimpact of a teacher’sconceptions of functions on his implementations of a reform curriculum. JournalforResearch in MathematicsEducation, 29(3), 248-274.
Mc Killup, S. (2012). Statisticsexplained: An introductoryguidefor life scientists. United States: Cambridge UniversityPress.
M.E.B. (2006). 17. Milli Eğitim Şurası. Ankara: M.E.B.Yayınevi.
M.E.B. (2010). 18. Milli Eğitim Şurası. Ankara: M.E.B.Yayınevi.
M.E.B. (2017). Bilim ve Sanat Merkezleri 2017-2018 Öğrenci Tanılama Kılavuzu.
M.E.B. (2015). Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. Ankara: M.E.B.Yayınevi.
M.E.B.(2017). Matematik Dersi Öğretim Programı (1-8.Sınıflar). Ankara: M.E.B.Yayınevi.
Miller R.C.(1990). Discoveringmathematicaltalent. (ERIC Digest No. E482) ERIC Clearinghouseonhandicappedandgiftedchildren.Reston VA.
NationalCouncil of Teachers of Mathematics [NCTM] (2000). Principlesandstandardforschoolmathematics. Reston, VA: Author.
Özdamar, K. (2002). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi-2, Eskişehir: Kaan.
Özkök, A. (2005). Disiplinlerarası yaklaşıma dayalı yaratıcı problem çözme öğretim programının yaratıcı problem çözme becerisine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 159-167.
Pakaslahti, L.,Karjalainen, A., &Keltikangas-Järvinen, L. (2002). Relationshipsbetweenadolescentprosocial problem-solvingstrategies, prosocialbehaviour, andsocialacceptance. International Journal of Behavioral Development, 26(2), 137-144.
Posamentier A. S. &Krulik S. (2015). Problem-solvingstrategies in mathematics. California: CorwinPress.
Renzulli, J. S. (1978). What makes giftedness? Reexamining a definition. Phi Delta Kappan, 60(3), 180
Renzulli, J. S. (1999). What is thingcalledgiftedness, and how do wedevelop it? A twenty-fiveyearperspective. JournalforEducation of Gifted, 23(1), 3-54.
Shapiro, S. S.,& Wilk, M. B. (1965). An analysis of variance test fornormality (Complete samples). Biometrika, 52(3/4), 591-611.
Silverman, D. (2005). Doing qualitative research: A practical handbook. London: Sage Publication.
Sisk, D.(1987). Creative teaching of thegifted. New York: McGraw-HillBookCompany.
Soylu, Y. & Soylu, C. (2006). Matematik derslerinde başarıya giden yolda problem çözmenin rolü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(11), 97-111.
Schoenfeld, A. H. (1992). Learning tothinkmathematically: Problem solving, metacognition, and sense making in mathematics. In D. A. Grouws (Ed.), Handbook of research on mathematicsteachingandlearning(pp. 334-370). New York: Macmillan.
Şahin, F. (2013). Sınıf öğretmenlerine yönelik üstün yetenekli öğrencileri belirleme bilgi testi’nin geliştirlmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Asya Öğretim Dergisi, 1(1), 20-29.
Türkiye Zeka Vakfı (2013). Zeka testlerinin tarihçesi. https://www.tzv.org.tr
Tertemiz, N. (1994). İlkokulda aritmetik problemleri çözmede etkili görülen bazı faktörler. Doktora Tezi,Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Van De Walle, J. (1989). Elementaryschoolmathematics. New York: Longman.
Wilkins, J.,& Brand, B. (2004). Change in pre-service teachers’ beliefs: An evaluation of a mathematicsmethodscourse. School Science&Mathematics, 104(5), 226-232.
Yazgan, Y.,&Bintaş, J. (2005). İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin problem çözme stratejilerini kullanabilme düzeyleri: Bir öğretim deneyi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 210-218.
Yazgan-Sağ, G., & Argün, Z. (2016). Üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel problem çözme durumlarındaki motivasyonel öngörüleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(3), 811-828.
Yavuz, G. (2006). Dokuzuncu sınıf matematik dersinde problem çözme strateji öğretiminin duyuşsal özellikler ve erişiye etkisi. Doktora Tezi, DEÜ Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdullah Çetin
0000-0003-1118-0740
Türkiye

Adem Doğan ^*
0000-0001-6952-7415

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2018

Kabul Tarihi

25 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 7 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.459434

IZ

https://izlik.org/JA59UW45TL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çetin, A., & Doğan, A. (2018). Üstün Yetenekli Öğrencilerin Matematik Problemi Çözme Tutumuna ve Süreçlerine Yönelik Algılarının İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 7(4), 510-533. https://doi.org/10.30703/cije.459434

Cited By

Üstün Yetenekli Öğrenciyi Anlamak: Bir Durum Çalışması

Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi

https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.521678

An investigation on the mathematics teaching programs for gifted students based on teachers' opinions

Journal for the Education of Gifted Young Scientists

https://doi.org/10.17478/jegys.1336705