Türkçe Öğretiminde Dijital Hikâyelerin Kullanımı: Bir Meta Sentez Araştırması

Öğretim sürecinde somutlaştırma yapmak, bilgiyi kalıcı olarak edindirmek ve öğrencilerin ilgisini çekmek için görsel ve işitsel araçlar kullanılmaktadır. Bu araçlar arasında son yıllarda dijital hikâyeler dikkat çekmektedir. Hem uygulayıcılar hem de araştırmacılar tarafından ilgi gören dijital hikâyeler, Türkçe öğretiminde metin türlerinin kavratılması, metinlerdeki karmaşık yapıların açığa çıkarılması, soyut konuların senaryolaştırılarak kazandırılması gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Bu yönüyle etkili ve eğlenceli öğrenme/öğretim deneyimi sunmaktadır. Nitel araştırma paradigmasına uygun olarak tasarlanan bu çalışmada farklı kademelerde Türkçe öğretiminde dijital hikâyelerin kullanımı odaklı araştırmaların meta sentez bakışla incelenmesi amaçlanmaktadır. Meta sentez analiz, nitel araştırma bulgularının tematik bir sistematikle sentezlenerek ilgili alan yazına ilişkin çıkarımlar yapmak için tercih edilmektedir. Bu yönüyle dijital hikâyelerin uygulanışı, uygulamada karşılaşılan durumlar, olumlu/olumsuz etkiler, öğretmen ve öğrenci deneyimleri gibi önemli noktaları aydınlatmakta işlevsel bir araç olduğu ifade edilebilir. Araştırmanın kapsamını Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi’nden elde edilen lisansüstü tezlerin (n¬=17); TR Dizin, Google Akademik, Scopus ve ERIC dizinlerinde listelenen makalelerin (n=26) nitel bulguları oluşturmaktadır. İlgili veri tabanlarındaki taramalarda “dijital hikâye”, “dijital öykü”, “dijital öyküleme”, “digital story” ve “digital storytelling” anahtar kavramları kullanılmıştır. Ulaşılan araştırmalar içerik analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak dijital hikâyelerin birçok olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Buna göre dijital hikâyeler temel dil becerilerinin etkili bir biçimde edindirilmesinde, öğrenme sürecini eğlenceli ve işlevsel kılmada, 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasında ve dil bilgisi öğretiminin kolaylaştırılmasında önemli araçlardır. Aynı zamanda Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki kazanımları edindirmede işlevsel uyaranlar olduğu, dijital hikâyelerle ilgili öğretmen adaylarının metaforik algılarının ve görüşlerinin olumlu yönde olduğu belirlenmiştir.

In teaching process, visual and auditory tools are used to concretize, acquire knowledge permanently, and attract students' attention. Among these tools, digital stories have attracted attention in recent years. Digital stories, which draw the attention of both practitioners and researchers, are used in Turkish language teaching for purposes such as making text types understood, revealing complex structures in texts, and clarifying abstract topics by scripting. In this respect, they offer an effective and enjoyable learning/teaching experience. This study, which is designed following the qualitative research paradigm, aims to examine the studies focusing on the use of digital stories in Turkish teaching at different levels with a meta-synthesis perspective. Meta-synthesis analysis is preferred to make inferences from literature by synthesizing qualitative research findings with a thematic systematic. In this respect, it can be stated that digital stories are a functional tool in revealing important points such as their application, the situations encountered in their practice, their positive/negative effects, and teachers and students' experiences. The scope of the research consists of postgraduate theses in the Council of Higher Education Thesis Center and qualitative findings of articles listed in TR Index, Google Scholar, Scopus and ERIC indexes. The keywords “digital story” and “digital storytelling” with other similar ones were used in the searches in the relevant databases. As a result, it is clear that digital stories have many positive effects. So, they are important tools in deeping understanding of the subject and developing students' creative writing skills. At the same time, it is evident that there are functional stimuli in acquiring learning outcomes in curriculum for Turkish language classes. Moreover, pre-service teachers’ metaphorical perceptions and opinions of digital stories are positive.