Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Resimli Öykü Kitapları ile İlgili Tercihleri

Beyhan Can; Emine Kılınccı; Perihan Tuğba Şeker

doi:10.30703/cije.1022598

TR EN

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Resimli Öykü Kitapları ile İlgili Tercihleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarının resimli öykü kitaplarına yönelik tercihlerinde önemsedikleri unsurların belirlenmesidir. Çalışmaya, okul öncesi eğitime devam eden 5 yaşında 94 çocuk dâhil edilmiştir. Çocuklara, içerik, biçimsel ve resimleme özellikleri açısından birbirinden farklı özelliklere sahip 11 resimli öykü kitabı okunmuştur. Okuma süreci sonrasında çocuklarla birebir ve yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Araştırmada verilerin çözümlenmesinde, nitel veri analizleri tekniklerinden içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde çocukların en çok sevdikleri kitapların, içerisinde mizahi ögeler barındıran kitaplar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Resimleri belirsiz ve kurgusu durağan olan kitapların daha az tercih edildiği, kitabın içinde ilgi duyulan veya çocuklar tarafından sevilmeyen bir unsurun kitap tercihleri üzerinde etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Genel olarak, çalışmanın sonucunda çocukların mizahi ögeler içeren kitapları sevdiği, kitabın içinde ilgi duydukları bir unsurun olup olmamasının kitaplara yönelik tercihlerini etkilediği, resimlerde belirsiz hatları ve korkutucu ögeleri görmek istemedikleri ve durağan bir kurgusu olan ve mutlu son ile bitmeyen hikâyeleri tercih etmedikleri görülmüştür. Bu doğrultuda öncelikle ailelere ve eğitimcilere çocuklar için kitap seçerken onların isteklerini ve beklentilerini dikkate almaları gerektiği önerilmektedir. Çocukların kitaplara yönelik ilgilerini ve okuma alışkanlıklarını desteklemek için onların tercihlerinin farkında olunması önemlidir. Kitap yazar ve çizerlerinin, çocukların ilgi ve isteklerinin farkında olmaları önem taşımaktadır. Bu doğrultuda çocukları içerisinde mizah unsurları barındıran, net ve anlaşılır resimler içeren, hareketli bir olaya örgüsüne ve mutlu sona sahip kitaplar ile buluşturmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

The Preferences of Preschool Children Regarding Illustrated Story Books

Abstract

This study aims to determine the factors that preschool children attach importance to in their choices of illustrated storybooks. Ninety-four preschool children aged 5-years-old were included in the study. Eleven illustrated storybooks with different characteristics were read to the children. After the reading process, one-on-one and face-to-face interviews were conducted with the children. The interviews were recorded with a voice recorder. Content analysis, one of the qualitative data analysis techniques, was used to analyze the study's data. As a result of the findings obtained, it is stated that the books that children like most contain humorous elements. In general, as a result of the study, it was seen that children like books with humorous elements, whether there is an element of interest in the book affects their preferences for books, they do not want to see vague lines and scary elements in pictures, and they do not prefer stories that have a static plot and do not end with a happy ending. In this direction, it is recommended that parents and educators should consider their wishes and expectations when choosing books for children. It is important to be aware of children's preferences to support their interest in books and reading habits. Book writers and illustrators need to be mindful of the interests and wishes of children. In this direction, it is recommended to introduce children to books containing humorous elements, clear and understandable pictures, a lively plot, and a happy ending.

Keywords

Kaynakça

Alkan Ersoy, Ö. ve Bayraktar, V. (2014). Okul öncesi dönemde çocuk edebiyatı kavramı ve çocuk kitaplarının özellikleri.Z. F. Temel & A. Turla (Eds.). Her yönüyle okul öncesi eğitim (s. 156-186). Ankara: Hedef Yayıncılık.
Al Otaiba, S., Connor, C., Lane, H., Kosanovich, M. L., Schatschneider, C., Dyrlund, A. K. and Wright, T. L. (2008). Reading first kindergarten classroom instruction and students' growth in phonological awareness and letter naming–decoding fluency.Journal of School Psychology, 46(3), 281-314.
Alp, D. ve Kardaş C. (2016). Çocuk edebiyatı ve medya (2.Baskı), Ankara: Eğiten Kitap.
Altunkaynak, M. (2018).İlkokul öğrencilerinin kitap seçimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi.Electronic Turkish Studies, 13(19).
Amsden, R. H. (1960). Children’s preferencesın picture story book variables.The Journal of Educational Research, 53(8), 309–312.
Aram, D. and Aviram, S. (2009) Mothers' story book reading and kindergartners' socioemotional and literacy development. Reading Psychology, 30(2), 175-194.
Ateş, S., Çetinkaya, Ç. and Yıldırım, K. (2012). How to choose a readable book. İlkögretim Online, 11(2), 319-331.
Awais, S. and Ameen, P. (2013).The reading preferences of primary school children in Lahore. Pakistan. Journal of Information Management and Libraries, 14(1), 38-43.

Barnes, J. L., Bernstein, E. and Bloom, P. (2015). Factor fiction? Children’s preferences for real versus make-believe stories.Imagination, Cognition and Personality, 34(3), 243-258.
Bayraktar, V. ve Temel, F. (2014). Okuma-yazmaya hazırlık eğitim programı’nın çocukların okuma-yazma becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [Hacettepe University Journal of Education], 29(3), 08-22
Boraks, N., Hoffman, A. and Bauer, D. (1997). Children's book preferences: Patterns, particulars, and possible implications. Reading Psychology: An International Quarterly, 18(4), 309-341.
Brannon, D. and Dauksas, L. (2014). The effectiveness of dialogic reading in increasing English language learning preschool children's expressive language. International Research in Early Childhood Education, 5(1), 1-10.
Brookshire, J., Scharff, L. F. and Moses, L. E. (2002). The influence of illustrations on children's book preferences and comprehension. Reading Psychology, 23(4), 323-339.
Cesário, V., Freitas, P., Pimentel, D. and Nisi, V. (2016).Children's books: paper vs digital, what do they prefer?. In Proceedings of the 15th International Conference on Interaction Design and Children (pp. 625-630).
Chapman, M., Filipenko, M., McTavish, M. and Shapiro, J. (2007). First graders' preferences for narrative and/or information books and perceptions of other boys' and girls' book preferences. Canadian Journal of Education, 531-553.
Clark, C. and Foster, A. (2005). Children's and young people's reading habits and preferences: the who, what, why, where and when. London: National Literacy Trust.
Çakmak Güleç, H. ve Geçgel, H. (2006). Çocuk edebiyatı. (2. Baskı). Ankara: Kök Yayıncılık.
Çakmak, T. ve Yılmaz, B. (2009). Okul öncesi dönem çocuklarının okuma alışkanlığına hazırlık durumları üzerine bir araştırma: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Anaokulu örneği, Türk Kütüphaneciliği, 23(3), 489-509.
Çelik, H., Başer Baykal, N. ve Memur, H. N. K. (2020). Nitel veri analizi ve temel ilkeleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(1), 379-406.
Danko-McGhee, K. and Slutsky, R. (2011). Judging a book by its cover: Preschool children’s aesthetic preferences for picture books. International Journal of Education through Art, 7(2), 171-185.
Demircan, C. (2006). TÜBİTAK çocuk kitaplığı dizisindeki kitapların dış yapısal ve iç yapısal olarak incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 12-27.
Deniz, A. (2018). Resimli öykü kitaplarının ve kitap okuma etkinliklerinin niteliğinin beş yaş çocuklarının dil gelişimiyle ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Deniz, A. ve Gönen, M. S. (2020). Resimli öykü kitaplarını değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(2), 88-116
Dowdall, N., Cooper, P. J., Tomlinson, M., Skeen, S., Gardner, F. and Murray, L. (2017).The benefits of early book sharing (BEBS) for child cognitive and socio-emotional development in South Africa: study protocol for a randomised controlled trial. Trials, 18(1), 118.
Efe, M. ve Temel, Z. F. (2018). Okul öncesi dönem 48-66 ay çocuklarına etkileşimli kitap okuma programı’nın yazı farkındalığına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(2), 257-283.
Ersoy, F. (2016).Fenomenoloji. A. Saban ve A. Ersoy (Ed). Eğitimde nitel araştırma desenleri (s. 51-109) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık.
Flack, Z. M., Field, A. P. and Horst, J. S. (2018). The effects of shared story book reading on word learning: A meta-analysis. Developmental Psychology, 54(7), 1334-1346.
Gönen, M. (1989). Beş ve altı yaş çocuklarının resimli çocuk kitaplarındaki değişik resimleme tarzlarına tepkileri. Türk Kütüphaneciliği, 3 (1), 32-35.
Gönen, M., Karakuş, H., Uysal, H., Kehci, A., Ulutaş, Z. ve Kahve, Ö. (2016). Resimli çocuk kitaplarının içerik ve resimleme özelliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi.Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(4), 724-735.
Gönen, M., Uludağ, G., Tanrıbuyurdu, E. ve Tüfekçi, E. (2014).0-3 yaş çocuklarına yönelik resimli çocuk kitaplarının özelliklerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(1), 126-139.
Harris, V. J. (2008). Selecting books that children will want to read. The Reading Teacher, 61, 426-430.
House, C. A. and Rule, A. C. (2005). Preschoolers’ ideas of what makes a picture book illustration beautiful. Early Childhood Education Journal, 32(5), 283-290.
Kotaman, H. and Tekin, A. K. (2017). Informational and fictional books: young children's book preferences and teachers' perspectives. Early Child Development and Care, 187(3-4), 600-614.
Maki, H. S., Voeten, M. J. M., Vauras, M. M. S. and Poskiparta, E. H. (2001). Predicting writing skill development with word recognotion and preschool readiness skills. Reading and Writing, 14(7), 643-672.
Merriam, S. B. (2009). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Mesmer, H. A. (2018). Books, read-alouds, and voluntary book interactions: what do we know about centers serving three-year-olds?. Literacy Research and Instruction, 57(2), 158-182.
Miles, M. B. and Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi. Sadegül Akbaba Altun & Ali Ersoy (Çev. Ed.). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Nas, R. (2014). Örneklerle çocuk edebiyatı (3.baskı). Bursa: Ezgi Kitapevi Yayınları.
Repaskey, L.L., Schumm, J. and Johnson, J. (2017) First and fourth grade boys' and girls' preferences for and perceptions about narrative and expository text. Reading Psychology, 38(8), 808-847.
Reuter, K. (2007). Assessing aesthetic relevance: Children's book selection in a digital library.Journal of the American Society for Information Science and Technology, 58(12), 1745-1763.
Robinson, C. C., Larsen, J. M., Haupt, J. H. and Mohlman, J. (1997). Picture book selection behaviors of emergent readers: Influence of genre, familiarity, and book attributes. Reading Research and Instruction, 36, 287–304.
Shannon, D. M. (1999). What children find humorous in the books they read and how they express their responses.Humor-International Journal of Humor Research, 12(2), 119-150.
Shavlik, M., Bauer, J. R. and Booth, A. E. (2020). Children’s preference for causal in formation in storybooks.Frontiers in Psychology, 11(666), 1-7.
Shulevitz, U. (1997). Writing with pictures: how to write and illustrate children's books. New York: Watson-Guptill Publications. Sever, S. (213). Çocuk ve edebiyat (7.Baskı). İzmir: Tudem Yayınevi.
Strasser, J. and Seplocha, H. (2007) Using picture books to support young children's literacy, Childhood Education, 83(4), 219-224.
Temple, C., Martinez, M. and Yokota, J. (2004). Children’s books in children’s hands an introduction to the literature (3rd Ed.). Boston: Pearson Education.
Ulusoy, M. (2016).Resimli çocuk kitapları ve okur-tepki teorisi. İlköğretim Online, 15(2).
Umek, L.M., Fekonja, U., Kranjc, S. and Musek, P.L. (2003) The impact of reading children's literature on language development in the preschool child. European Early Childhood Education Research Journal, 11(1), 125-135.
Uzmen, S. ve Mağden, D. (2002). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden altı yaş çocuklarının prososyal davranışlarının resimli çocuk kitapları ile desteklenmesi. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 15, 193-212.
Vygotsky, L. (1978). Mind in society. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Wang, C. H. (2017). Exploring children’s preferences and perceptions of Picture book illustrations using wearable EEG headsets. World Trans. Eng. Technol. Educ, 15(3), 212-216.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 8.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldız, Ç. (2009). İlköğretim öğrencilerinin çocuk kitaplarına ilişkin görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Beyhan Can
0000-0003-1066-2203
Türkiye

Emine Kılınccı
0000-0002-3848-0404
Türkiye

Perihan Tuğba Şeker ^*
0000-0003-4801-8587
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2021

Kabul Tarihi

9 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1022598

IZ

https://izlik.org/JA29NM27TH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Can, B., Kılınccı, E., & Şeker, P. T. (2022). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Resimli Öykü Kitapları ile İlgili Tercihleri. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 240-252. https://doi.org/10.30703/cije.1022598

Bartın İl Halk Kütüphanesi Çocuk Bölümü Ödünç Verme İstatistiklerinin Değerlendirilmesi: Okuma Alışkanlığı ve Okuma Kültürüne Etkisi

Turk Kutuphaneciligi - Turkish Librarianship

https://doi.org/10.24146/tk.1602214

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Resimli Öykü Kitapları ile İlgili Tercihleri

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Resimli Öykü Kitapları ile İlgili Tercihleri

Öz

Anahtar Kelimeler

The Preferences of Preschool Children Regarding Illustrated Story Books

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

An Evaluation of Preschool Children’s Books with Respect to the Principle of Appropriateness for Children

Okul Öncesi Resimli Öykü Kitaplarındaki Yaşlılık Kavramının İncelenmesi

Öykü Temelli Eğitim Programının 4-5 Yaş Çocukların Sosyal ve Duygusal Becerilerine Etkisi

Bartın İl Halk Kütüphanesi Çocuk Bölümü Ödünç Verme İstatistiklerinin Değerlendirilmesi: Okuma Alışkanlığı ve Okuma Kültürüne Etkisi