Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programında Öğrenim Gören Öğretmen Adaylarının Coğrafya Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Yoluyla İncelenmesi

Yıl 2022, Cilt 11, Sayı 2, 392 - 401, 30.06.2022
https://doi.org/10.30703/cije.1022104

Öz

Bu araştırmada 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında öğrenim gören öğretmen adaylarının “coğrafya” kavramına ilişkin algılarını metafor yoluyla ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu sayede araştırmacılar, araştırma kapsamında yer alan katılımcıların metafor çağrışımlarından yola çıkarak coğrafya bilimine yönelik algılarını ve coğrafya kavramına yükledikleri anlamları incelemişlerdir. Çalışmanın örnekleminde toplamda 118 sosyal bilgiler öğretmen adayının görüşleri yer alırken yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında metaforla ilgili elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. İçerik analizi ile elde edilen veriler tanımlanır ve veriler içinde saklanan gerçekler derinlemesine ortaya çıkarılır. İçerik analizinde yapılan temel işlem birbirine benzeyen verileri belirli temalar çerçevesinde birleştirmektir. Verilerin analizi için öğretmen adaylarından, veri toplama aracı olarak kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan “Coğrafya …………. gibidir; çünkü…………….’’ cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre öğretmen adayları “coğrafya” kavramına yönelik olarak 68 metafor üretmişlerdir. Öğretmen adayları tarafından üretilen bu metaforlar 9 kategori altında toplanmıştır. Araştırmanı sonucuna göre öğretmen adaylarının % 32,20’si coğrafyayı yaşam ve yaşamın kaynağı, % 17’si yol gösteren, yansıtıcı olarak algıladıkları görülmektedir. Ayrıca katılımcılar tarafından geliştirilen tüm metaforların olumlu olması öğretmen adaylarının coğrafya ile ilgili algılarının olumlu yönde olduğunu göstermektedir.

Kaynakça

  • Ablak, S. ve Aksoy, B. (2017). An Analysis Of Students’ Perceptions Regarding Armenian Deportation. IJOESS, 8(30), 1468-1490.
  • Ablak, S. ve Aksoy, B. (2018). Sosyal Bilgiler Öğretim Programında Yer Alan Mekânı Algılama Becerisine İlişkin Öğrenci Algılarının İncelenmesi. Turkish Studies, 13 (11), DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13234. 1-32.
  • Ablak, S. ve Aksoy, B. (2021). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında Yer Alan Zaman ve Kronolojiyi Algılama Becerisine İlişkin Öğrenci Algılarının İncelenmesi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11 (1), 41-73.
  • Akça B. , N. , Gültekin, F., ve Çençen, N., (2015).Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sosyal Bilgiler Dersine ve Sosyal Bilgiler Öğretmenine İlişkin Metaforları, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 183-199.
  • Akdemir, İ, O., ve Akengin, H., (2013). Coğrafya Biliminin Tanımı, İlkeleri, Konusu, Bazı Temel Kavramları ve Öğretimi, Hamza Akengin, İskender Dölek (Ed.) , Genel Fiziki Coğrafya içinde (s.1-34 )Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Aydın, F., (2010). Ortaöğretim Öğrencilerinin Coğrafya Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / EducationalSciences: Theory&Practice, 10(3), 1293-1322.
  • Aydın, F., ve Eser Ü, Ü., (2010). Coğrafya Öğretmen Adaylarının “Coğrafya” Kavramına İlişkin Algılarının Metaforlar Yardımıyla Analizi, International Online Journal of Educational Sciences, 2(2), 600622.
  • Aydın, D., Yazıcı, Ö. (2004). Geography Teachers’ Metaphors Concernıng The Concept Of “Map. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (15), 1-15.
  • Aziz, A., (2011). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri ve Teknikleri, Ankara:Nobel Yayıncılık Dumanlı
  • Brillante, P., Mankiw, S. (2015). A Sense Of Place: Human Geography In the Early Childhood Clasroom. Young Children, 2-9. . Durmuş, E., Baş, K. (2016). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Coğrafya Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26 (1), 75-92.
  • Ekiz, D. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Gandy, K. S. (2007). Developmentally Appropriate Geography. Social Studies and Young Leraner 20 (2), 30-32.
  • Geçit, Y., ve Gençer, G., (2011). Sınıf Öğretmenliği 1. Sınıf Öğrencilerinin Coğrafya Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi (Rize Üniversitesi Örneği), Marmara Coğrafya Dergisi, 23, 1-19. Gömleksiz, N., Kan, A.Ü., ve Öner, Ü., (2012). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Bir Değer Olarak Demokrasi Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Değerler Eğitimi Dergisi, 10(24), 79-100.
  • Gürkan, G, Özgün, B. B ve Kahraman, S. (2017). Öğretmen Adaylarının Bilgi Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4 (8), 1-18.
  • Kadızade, E., (2014). Aktif Öğrenmede Bir Teknik; Metafor Uygulaması"Türkçe Öğretmen Adaylarının Türkçe Dersi Algıları Üzerine. International Journal of Language Academy, 2(4), 6885.
  • Kaya, M.F., (2014). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Sorunlarına İlişkin Algıları: Metafor Analizi Örneği. TurkishStudies- International PeriodicalForTheLanguages, LiteratureandHistory of Turkishor Turkic, 9(2), 917-931.
  • Kelleci, D., (2014). Sınıf Öğretmeni Adaylarının İklim Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Yoluyla İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Kuru, E., Kuru, O. (2019). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Eğitim Teknolojisi Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniv. Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (1), 257-278. Lakoff, G., ve Johnson, M., (2005). Metaforlar: Hayat, Anlam ve Dil (Çev: G. Yavuz Demir), Ankara: Paradigma Yayıncılık.
  • Levinie, M. (2005). Metaphors and Images of Classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41 (4), 172-175, DOI: 10.1080/00228958.2005.10532066
  • MEB (2018a). Coğrafya Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar) Öğretim Programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018120203724482-Cografya%20dop%20pdf.pdf, Erişim tarihi: 10.06.2021.
  • MEB (2018b). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686- SOSYAL%20B%C4%B0LG%C4%B0LER%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%20.pdf Erişim tarihi: 10.06.2021.
  • Meral, E,. Küçük, B. ve Gedik, F. (2016). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (1), 65-78.
  • Özçağlar, A., (2006). Coğrafyaya Giriş, Ankara: Hilmi Usta Matbaacılık.

Examination Of The Pre-Service Teachers’ Perceptions Studying In The Social Studies Teaching Undergraduate Program Regarding The Concept Of Geography Via Metaphor

Yıl 2022, Cilt 11, Sayı 2, 392 - 401, 30.06.2022
https://doi.org/10.30703/cije.1022104

Öz

In this research aims to reveal the perceptions of pre-service teachers about the concept of “geography” via metaphor, who are studying in the Social Studies Teaching Undergraduate Program of Sivas Cumhuriyet University Faculty of Education in the fall semester of 2019-2020 academic year. In this way, researchers examine the perceptions of the participants in the research, based on the metaphor connotations towards the science of geography and the meanings they attribute to the concept of geography. While the sample of the study included opinions of 118 pre-service social studies teachers, as for method one of the qualitative research methods, the phenomenological research design was used. Content analysis method was used in the evaluation of the data obtained about metaphor within the scope of the research. The data obtained through content analysis is defined and the facts hidden in the data are revealed in depth. The basic operation in content analysis is to combine similar data within the framework of certain themes. For the analysis of the data, pre-service teachers were asked to complete the sentence: “Geography is like …………. ; because ……………..”. According to the findings of the research, pre-service teachers produced 68 metaphors for the concept of “geography”. These metaphors produced by pre-service teachers were grouped under 9 categories. According to the results of the research, it is seen that 32.20% of the pre-service teachers perceive geography as life and source of life, and 17% as guiding and reflective. In addition, the fact that all metaphors developed by the participants are positive indicates that the pre-service teachers’ perceptions of geography are positive.

Kaynakça

  • Ablak, S. ve Aksoy, B. (2017). An Analysis Of Students’ Perceptions Regarding Armenian Deportation. IJOESS, 8(30), 1468-1490.
  • Ablak, S. ve Aksoy, B. (2018). Sosyal Bilgiler Öğretim Programında Yer Alan Mekânı Algılama Becerisine İlişkin Öğrenci Algılarının İncelenmesi. Turkish Studies, 13 (11), DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13234. 1-32.
  • Ablak, S. ve Aksoy, B. (2021). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında Yer Alan Zaman ve Kronolojiyi Algılama Becerisine İlişkin Öğrenci Algılarının İncelenmesi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11 (1), 41-73.
  • Akça B. , N. , Gültekin, F., ve Çençen, N., (2015).Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sosyal Bilgiler Dersine ve Sosyal Bilgiler Öğretmenine İlişkin Metaforları, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 183-199.
  • Akdemir, İ, O., ve Akengin, H., (2013). Coğrafya Biliminin Tanımı, İlkeleri, Konusu, Bazı Temel Kavramları ve Öğretimi, Hamza Akengin, İskender Dölek (Ed.) , Genel Fiziki Coğrafya içinde (s.1-34 )Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Aydın, F., (2010). Ortaöğretim Öğrencilerinin Coğrafya Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / EducationalSciences: Theory&Practice, 10(3), 1293-1322.
  • Aydın, F., ve Eser Ü, Ü., (2010). Coğrafya Öğretmen Adaylarının “Coğrafya” Kavramına İlişkin Algılarının Metaforlar Yardımıyla Analizi, International Online Journal of Educational Sciences, 2(2), 600622.
  • Aydın, D., Yazıcı, Ö. (2004). Geography Teachers’ Metaphors Concernıng The Concept Of “Map. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (15), 1-15.
  • Aziz, A., (2011). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri ve Teknikleri, Ankara:Nobel Yayıncılık Dumanlı
  • Brillante, P., Mankiw, S. (2015). A Sense Of Place: Human Geography In the Early Childhood Clasroom. Young Children, 2-9. . Durmuş, E., Baş, K. (2016). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Coğrafya Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26 (1), 75-92.
  • Ekiz, D. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Gandy, K. S. (2007). Developmentally Appropriate Geography. Social Studies and Young Leraner 20 (2), 30-32.
  • Geçit, Y., ve Gençer, G., (2011). Sınıf Öğretmenliği 1. Sınıf Öğrencilerinin Coğrafya Algılarının Metafor Yoluyla Belirlenmesi (Rize Üniversitesi Örneği), Marmara Coğrafya Dergisi, 23, 1-19. Gömleksiz, N., Kan, A.Ü., ve Öner, Ü., (2012). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Bir Değer Olarak Demokrasi Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Değerler Eğitimi Dergisi, 10(24), 79-100.
  • Gürkan, G, Özgün, B. B ve Kahraman, S. (2017). Öğretmen Adaylarının Bilgi Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4 (8), 1-18.
  • Kadızade, E., (2014). Aktif Öğrenmede Bir Teknik; Metafor Uygulaması"Türkçe Öğretmen Adaylarının Türkçe Dersi Algıları Üzerine. International Journal of Language Academy, 2(4), 6885.
  • Kaya, M.F., (2014). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Sorunlarına İlişkin Algıları: Metafor Analizi Örneği. TurkishStudies- International PeriodicalForTheLanguages, LiteratureandHistory of Turkishor Turkic, 9(2), 917-931.
  • Kelleci, D., (2014). Sınıf Öğretmeni Adaylarının İklim Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Yoluyla İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Kuru, E., Kuru, O. (2019). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Eğitim Teknolojisi Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniv. Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (1), 257-278. Lakoff, G., ve Johnson, M., (2005). Metaforlar: Hayat, Anlam ve Dil (Çev: G. Yavuz Demir), Ankara: Paradigma Yayıncılık.
  • Levinie, M. (2005). Metaphors and Images of Classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41 (4), 172-175, DOI: 10.1080/00228958.2005.10532066
  • MEB (2018a). Coğrafya Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar) Öğretim Programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018120203724482-Cografya%20dop%20pdf.pdf, Erişim tarihi: 10.06.2021.
  • MEB (2018b). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686- SOSYAL%20B%C4%B0LG%C4%B0LER%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%20.pdf Erişim tarihi: 10.06.2021.
  • Meral, E,. Küçük, B. ve Gedik, F. (2016). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (1), 65-78.
  • Özçağlar, A., (2006). Coğrafyaya Giriş, Ankara: Hilmi Usta Matbaacılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Fatih KARTAL> (Sorumlu Yazar)
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-9266-5007
Türkiye


Abdulkadır ERGÜN>
sivas cumhuriyet üniversitesi eğitim fakültesi
0000-0003-1753-0131
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 30 Haziran 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 11, Sayı 2

Kaynak Göster

APA Kartal, F. & Ergün, A. (2022). Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programında Öğrenim Gören Öğretmen Adaylarının Coğrafya Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Yoluyla İncelenmesi . Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi , 11 (2) , 392-401 . DOI: 10.30703/cije.1022104

e-ISSN: 2147-1606

14550        14551