Türkiye’de Argümantasyon Konusunda Gerçekleştirilen Tezlerin Analizi: Bir Meta-Sentez Çalışması

Bu araştırmanın amacı Türkiye’deki argümantasyon konusunu temel alan yüksek lisans ve doktora tezlerinin meta sentez yöntemi kullanılarak analiz edilmesi ve bu alanda nasıl bir eğilim olduğunun ortaya konulmasıdır. Araştırma kapsamında 2015 yılına kadar gerçekleştirilmiş olan ve amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen 80 tez analiz edilmiştir. Çalışmaların seçiminde YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından faydalanılmıştır. Tezlerin taranmasında araştırmacı tarafından belirlenen anahtar kelimeler (argümantasyon, argumentation, discussion, tartışmacı söylev, argümantasyon tabanlı bilim öğrenme, yaparak yazarak bilim öğrenme, Science writing heuristic, araştırma-sorgulama ve inquiry) kullanılmıştır. Belirtilen tarama sonucunda ulaşılan tezler incelenmiş ve argümantasyon konusunun temel aldığı tezler araştırma kapsamına alınmıştır. Tezlerin her biri içerik analizine tabii tutularak çalışmanın amacı, konu alanı, yöntemi, örneklemi, veri toplama araçları, kullanılan öğretim uygulamaları, kullanılan istatistiki yöntemler ve elde edilen sonuçlar bağlamında incelenmiştir. Elde edilen veriler frekansa dayalı yorumlanmış, yer yer tablo ve grafikler kullanılarak gösterilmiştir. Araştırmada, çalışmaların büyük bir bölümünün yüksek lisan tezi olduğu, daha çok deneysel yöntemin tercih edildiği nicel çalışmaların yer aldığı ve nitel çalışmaların ise az sayıda yer aldığı, uygulamaların gerçekleştirildiği konu alanının yoğun olarak fen ve teknoloji olduğu, ortaokul öğrencileriyle yapılan çalışmaların yoğunlukta olduğu, öğretmenlerle gerçekleştirilen çalışmaların yok denecek kadar az olması, başarı testleri ve ölçek/anket gibi veri toplama araçların yoğun kullanıldığı sonuçları elde edilmiştir. Ayrıca çalışmalarda kullanılan istatistiki yöntem olarak parametrik testlerin (t testi, Anova, Ancova) daha çok kullanıldığı, az sayıda da olsa non parametrik testlere de yer verildiği, çalışmaların genellikle akademik başarı ve öğrenme üzerine olduğu sonuçlarına ulaşılmış ve ulaşılan sonuçlar doğrultusunda çeşitli önerilere yer verilmiştir.

The aim of this research is to analyze the graduate and doctoral theses written on argumentation in Turkey by using the meta-synthesis method and to present the education given in this field. Within the scope of the research, 80 theses conducted until 2015 and selected through purposeful sampling were analyzed. In the selection of the studies, National Thesis Centre of the Council of Higher Education (YÖK) was used. Theses reached at the end of the specified review were examined and those focusing on the subject of argumentation were included in the scope of the research. Each thesis was subjected to content analysis and was examined within the context of the aim, subject area, method, sample, data collection tools, education practices used, statistical methods employed and results obtained in the present study. Obtained data were interpreted on the basis of the frequency and were sometimes indicated with tables and graphs. It was concluded in the research that most of the studies were graduate theses, quantitative studies where mainly experimental methods were used were higher in number while qualitative studies were limited in number, subject areas where practices were carried out were largely science and technology, studies conducted with secondary school students were higher in number, studies conducted with the teachers were scarcely any and such data collection tools as achievement tests, scales and surveys were frequently used. Also, it was found out that parametrical tests (t test, Anova, Ancova) were more frequently used as statistical method in the studies, non-parametrical tests were used as well although rare and studies mainly focused on academic success and learning and in line with the results reached, various recommendations were put forward.