Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Sınıf Yönetimi Öz Yeterlilik İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi1

Zafer Çakmak; Cengiz Taşkıran; İrfan Arıkan

doi:10.30703/cije.707548

EN TR

The Examination of Relationship between Attitudes of Pre-service Social Studies Teachers Towards Teaching Profession and Their Self-efficacy Beliefs in Classroom Management

Abstract

The attitudes of pre-service teachers towards the teaching profession is an issue that affects their competencies in the classroom and their tendencies towards the profession when they will perform the profession. The purpose of this study is to examine preference of pre-service social studies teachers for social studies education program and their attitudes towards teaching profession according to their year of study and their classroom management self-efficacy beliefs and to reveal the relationship between their attitudes towards teaching profession and their classroom management self-efficacy beliefs. The model of the research is the relational screening model, one of the quantitative research types. The research sample consists of a total of 245 students attending social studies education programs at two public universities in the Eastern Anatolia Region. Pearson's simple linear correlation test was applied to test whether there is a relationship between the attitudes of pre-service teachers towards the teaching profession and their classroom management self-efficacy beliefs. While 65.5% of the students participating in the research preferred the social studies education program willingly, 33.5% of them preferred the social studies education program undesirably. As a result of the research, it is seen that the attitudes of the students who preferred the teaching profession willingly are more positive than those of the students preferring the program undesirably to a significant extent. No significant difference is observed in the attitudes towards teaching profession according to their year of study. Class management self-efficacy beliefs of students who preferred teaching profession willingly are seen to be higher than those of the ones undesirably preferring the program to a significant extent, but there is no significant difference in classroom management self-efficacy beliefs according to year of study. It was also revealed that there is a positive and moderate relationship between the attitudes of pre-service social studies teachers towards teaching profession and their classroom management self-efficacy beliefs.

Keywords

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Sınıf Yönetimi Öz Yeterlilik İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi1

Öz

Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları, mesleği icra edecekleri zaman sınıf içindeki yetkinlikleri ve mesleğe yönelik eğilimlerini etkileyen bir konudur. Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal bilgiler öğretmenliği programını tercih etme durumları ile sınıf düzeylerine göre öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını ve sınıf yönetimi öz yeterlilik inançlarını incelemek ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile sınıf yönetimi öz yeterlilik inançları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın modeli nicel araştırma türlerinden ilişkisel tarama modelidir. Araştırma örneklemi, Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki iki devlet üniversitesinde sosyal bilgiler öğretmenliği programına devam eden toplam 245 öğrenciden oluşmaktadır. Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile sınıf yönetimi öz yeterlilik inançları arasında bir ilişki olup olmadığını test etmek için de Pearson’s basit doğrusal korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin % 65.5’i sosyal bilgiler öğretmenliği programını isteyerek tercih ederken; % 33.5’i ise sosyal bilgiler öğretmenliği programını istemeyerek tercih etmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlik mesleğini isteyerek tercih eden öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları, programı istemeyerek tercih eden öğrencilerin tutumlarından anlamlı bir derecede daha olumlu olduğu görülmektedir. Sınıf düzeylerine göre ise öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarda anlamlı bir fark olmadığı görülmektedir. Öğretmenlik mesleğini isteyerek tercih eden öğrencilerin sınıf yönetimi öz yeterlilik inançları, programı istemeyerek tercih eden öğrencilerden anlamlı derecede daha yüksek olduğu fakat sınıf düzeylerine göre sınıf yönetimi öz yeterlilik inançlarında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmektedir. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile sınıf yönetimi öz yeterlilik inançları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkaya, N. (2009). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(25), 35-42.
Akkuş, Z. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik inanç düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2013), 102-116.
Aksoy, M. A. (2010). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları (Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 197 – 212. https://doi.org/10.19129/sbad.177
Arsal, Z. (2014). Mikro öğretimin öğretmen adaylarının sınıf yönetimi tutum ve inançlarına etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 137 – 150.
Balay, R. (2015). 2000’li Yıllarda Sınıf Yönetimi. (6.baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Baykara Pehlivan, K. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-kültürel özellikleri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları üzerine bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 151- 168.
Bulut, D. (2011). Müzik öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 31(3). Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi, Ankara.
Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. (4.baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Çapa, Y., ve Çil, N. (2000). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(18), 69 – 73.
Çetin, Ş. (2013). Öğretmen adaylarının sınıf yönetimi konusundaki öz yeterlilik inançlarını belirleme ölçeği (SYÖİÖ) geliştirme çalışması. Turkish Studies, 8( 12), 299 – 310. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.5552
Çiçek Sağlam, A. (2008). Müzik öğretmenliği bölümü öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 59-69.
Çifçi, T., ve Dikmenli, Y. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ve coğrafya alan bilgi düzeyleri. Journal of Educational Sciences (ISSN :2199-2053), 4,149-166
Demirtaş, H. (2012). Sınıf yönetiminin temelleri. Kıran, H. (Ed.). (7.baskı). Etkili Sınıf Yönetimi içinde (s. 1 – 34). Ankara: Anı Yayıncılık.
Demirtaş, H., Cömert, M., ve Özer, N. (2011). Öğretmen adaylarının öz-yeterlilik inançları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Eğitim ve Bilim, 36(159), 96 – 111.
Dönmez, C., ve Uslu, S. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 42 – 63.
Ekici, G. (2008). Sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının sınıf yönetimine yönelik tutum ve inanç kazanma düzeyine etkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 167 – 182.
Erden, M. (1998). Öğretmenlik mesleğine giriş. İstanbul: Alkım Yayınları.
George, D., and Mallery, M. (2003). Spss for windows step by step: a simple guide and reference 11.0 update (4.bs.). Boston: Pearson.
Green, S., and Salkind, N. (2005). Using spss for windows and macintosh: understanding and analysing data. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Kahramanoğlu, R., Yokuş, E., Cücük, E., Vural, S., ve Şiraz, F. (2018). Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği (ÖMYTÖ) Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies Educational Science, 13(11), 1669 – 1686. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.13561
Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler (30.baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
Karatekin, K., Merey, Z., ve Keçe, M. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 70 – 96.
Kılıç, S. (2016). Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47 – 48. https://doi.org/10.5455/jmood.20160307122823
Kuran, K. (2002). Öğretmenlik mesleği (Niteliği ve Özellikleri). Türkoğlu, A. (Ed.). Öğretmenlik Mesleğine Giriş içinde (ss. 253 – 278). Ankara: Mikro Yayıncılık.
Nakip, C., ve Özcan, G. (2016). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik inançları ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişki. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 12(3). https://doi.org/10.17860/mersinefd.282380
Özder, H., Konedralı, G., ve Zeki, C. P. (2010). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 16(2), 253-275.
Pektaş, M., ve Kamer, S. T. (2011). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(4), 829-850.
Sönmez, V., ve Alacapınar, F. (2017). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık, Ankara.
Şahin Sak, İ. T. (2015). Okul öncesi öğretmen adaylarının sınıf yönetimi ile ilgili öz-yeterlik inançları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 101 – 120.
Ünlü, İ., Kaşkaya, A., ve Kızılkaya, M. F. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi,18(2), 651 – 668.
Üstüner, M., Demirtaş, H., ve Cömert, M. (2010). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları (İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Örneği). Eğitim ve Bilim, 34(151), 140-155.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zafer Çakmak
0000-0002-0612-814X
Türkiye

Cengiz Taşkıran ^*
0000-0002-3677-6316
Türkiye

İrfan Arıkan
0000-0002-1546-4786
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2020

Kabul Tarihi

12 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.707548

IZ

https://izlik.org/JA55EB47NY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çakmak, Z., Taşkıran, C., & Arıkan, İ. (2021). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Sınıf Yönetimi Öz Yeterlilik İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi1. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(1), 207-224. https://doi.org/10.30703/cije.707548

The Role of Gender Differences in Pre‐Service Turkish Physical Education Teachers' Attitudes Towards Teaching Profession: A Meta‐Analysis

European Journal of Education

https://doi.org/10.1111/ejed.12915

Sosyal Bilgiler Öğretmeni Özyeterlilik Ölçeği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması

International Journal of Eurasia Social Sciences

https://doi.org/10.70736/ijoess.1985

Shaping Future Physical Educators: The Role of Mentor Efficacy in Pre-service Teachers’ Professional Qualification Perceptions

Sage Open

https://doi.org/10.1177/21582440251397209

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Sınıf Yönetimi Öz Yeterlilik İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi1

The Examination of Relationship between Attitudes of Pre-service Social Studies Teachers Towards Teaching Profession and Their Self-efficacy Beliefs in Classroom Management

Abstract

Keywords

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Sınıf Yönetimi Öz Yeterlilik İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi1

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Öğretmen Adaylarının Çocukluk Dönemi Mutluluk/Huzur Anıları ile Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

ÖĞRETMEN ADAYLARININ STEM FARKINDALIK VE ÖZYETERLİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖĞRETMENLİĞE HAZIR OLUŞ DÜZEYLERİ VE ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELİK TUTUMLARININ İNCELENMESİ

2023 KÜLTÜR VE MEDENİYETİMİZE YÖN VERENLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İNCELENMESİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖZÜNDEN SOSYAL BİLGİLER

The Role of Gender Differences in Pre‐Service Turkish Physical Education Teachers' Attitudes Towards Teaching Profession: A Meta‐Analysis

Sosyal Bilgiler Öğretmeni Özyeterlilik Ölçeği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması

Shaping Future Physical Educators: The Role of Mentor Efficacy in Pre-service Teachers’ Professional Qualification Perceptions