Ortaokul Öğrencilerinin İstatistiksel Grafikleri Okuma ve Yorumlama Düzeylerinin İncelenmesi

It is emphasized that statistical literacy has an important place in our personal life to be a good consumer, citizen and employee. The ability to read and interpret statistical graphs is an important part of statistical literacy. Students must be able to read and interpret the information presented with the graphs encountering through different media such as newspapers and magazines. This study, carried out as a case study, examined the reading and interpreting graphs levels of five middle school students. This study was conducted during the spring semester of the 2017-2018 academic year in a public middle school located in the district of Sivas. The participants of the study consisted of five (4 girls, 1 boy) 7th-grade students. For the purpose of the study, the activities designed by the researchers were implemented to examine the students’ levels of graph reading and interpretation. After the activities were implemented, the individual interviews were conducted with five participating students to examine their graph reading and interpretation levels in more detail. The data sources for this study were students’ written activity sheets of including reading and interpreting graphs and activity-based individual interviews. The findings of the study revealed that the students interpreted the graphs, where they were asked to interpret the graphs through an open-ended question for each graph, by reading between data at three different levels as very low level, low level and medium level, but they could not read between data at a high level. On the other hand, the findings indicated that the students answered the structured questions accurately that they would answer by reading and comparing the data directly from the graph. To improve students' statistical literacy in teaching data analysis learning area, this study suggests that mathematics teachers should present similar activities included in this study, which students deal with interpreting and critically analyzing statistical information.

İyi bir tüketici, vatandaş ve çalışan olmak için istatistiksel okuryazarlığın kişisel yaşamımızda önemli bir yeri olduğu vurgulanmaktadır. İstatistiksel grafikleri okuyabilmek ve yorumlayabilmek istatistiksel okuryazarlığın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Öğrencilerin gazete ve dergi gibi farklı kanallar aracılığıyla karşılarına çıkan grafikle sunulan bilgileri okuyup yorumlayabilmeleri önem arz etmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak tasarlanan bu çalışmada, beş tane yedinci sınıf öğrencisinin sütun ve daire grafiklerini okuma ve yorumlama düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, bu çalışma 2017-2018 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde, Sivas ilinin Hafik ilçesinde yer alan bir devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan beş (4 kız, 1 erkek) adet yedinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada öğrencilerin grafik okuma ve yorumlama düzeylerinin belirlenmesine yönelik hazırlanan etkinlikler araştırmaya katılan öğrencilere uygulanmıştır. Etkinliklerin uygulanmasının ardından, öğrencilerin yorumlarını ayrıntılı inceleyebilmek için birebir görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın veri toplama araçlarını öğrencilerin yazılı etkinlik kâğıtları ve etkinlik tabanlı birebir görüşmelerden elde edilen görüşme metinleri oluşturmaktadır. Çalışmanın bulguları, her bir grafik için grafikleri öğrencilerin kendilerinin yorumlamalarının istendiği açık uçlu olarak hazırlanan soruda, öğrencilerin grafikleri çok düşük düzey, düşük düzey ve orta düzey olarak üç farklı düzeyde veriler arası okuma yaparak yorumladıklarını, fakat yüksek düzeyde veriler arası okuma yaparak yorumlayamadıklarını ortaya koymuştur. Diğer taraftan, elde edilen bulgular verileri grafikten doğrudan okuyarak ve karşılaştırarak cevap verecekleri yapılandırılmış soruları ise öğrencilerin çoğunlukla doğru cevapladıklarını ortaya koymuştur. Bu çalışma ile matematik öğretmenlerine veri işleme öğrenme alanının öğretiminde, öğrencilerin istatistiksel okuryazarlığını geliştirmelerine yönelik, bu çalışmada yer alan etkinlikler gibi, istatistiksel bilgiyi yorumlayıcı ve eleştirel yönde ele aldıkları etkinliklere yer vermeleri önerilmektedir.