Ortaokul Öğrencileri ve Öğretmenlerinin Bilginin Gerekçelendirilmesi Sürecinde Benimsedikleri Epistemik İnançlarının Karşılaştırmalı Nitel Analizi

Erkan Dinç; Servet Üztemur

TR

Ortaokul Öğrencileri ve Öğretmenlerinin Bilginin Gerekçelendirilmesi Sürecinde Benimsedikleri Epistemik İnançlarının Karşılaştırmalı Nitel Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencileri ve öğretmenlerinin var olan bir bilgiyi gerekçelendirme/haklılandırma/doğrulama sürecinde benimsedikleri epistemik inançlarını karşılaştırmalı bir şekilde incelemektir. Nitel araştırma temelinde fenomenoloji modeline göre desenlenen araştırmanın çalışma grubunu; 2017-2018 öğretim yılında Manisa ili Yunusemre ilçesindeki bir devlet ortaokulundan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemiyle 7. ve 8. sınıf seviyesinden seçilmiş 15 öğrenci ile farklı branşlardan seçilmiş 9 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat formundan faydalanılmıştır. Elde edilen veriler fenomenolojik analize tabi tutulmuştur. Araştırma bulguları; ortaokul öğrencileri ve öğretmenlerinin var olan bir bilgiyi haklılandırmak için kullandıkları stratejilerin ve bilgi kaynaklarının bağımlı (dışsal) ve bağımsız (içsel) olmak üzere iki ana temada toplandığını göstermiştir. Bağımlı stratejiler altında uzman otoritesi, internet, kitap ve arkadaş kategorileri yer alırken; bağımsız stratejiler altında ise araştırma-deney-gözlem, tecrübe ve mantıksal muhakeme kategorileri yer almıştır. Bilginin gerekçelendirilmesi sürecinde katılımcıların bilgi kaynağı olarak daha çok dışsal kaynakları (uzmanlar, bilimsel kaynaklar, internet, yazılı ve görsel basın, sosyal çevre) kullandıkları görülmüştür. Katılımcıların bilginin gerekçelendirilmesi sürecinde benimsedikleri epistemik inançların karşılaştırmalı analizi yapıldığında öğretmenlerin öğrencilere kıyasla bağımsız stratejileri daha fazla kullandıkları görülmüştür. Araştırma sonuçları; ortaokul öğrencileri ve öğretmenlerinin bilginin gerekçelendirilmesi sürecinde benimsedikleri epistemik inançlarının çok yönlü ve karmaşık doğasını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Epistemik inançlar,bilginin gerekçelendirilmesi,fenomenolojik analiz,nitel araştırma

Kaynakça

Acun, İ., Yücel, C., and Demirhan, G. (2018). Knowledge sources of university students. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 595-608. http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i1.1377
Baxter Magolda, M. B. (1992). Knowing and reasoning in college: Gender-related patterns in students' intellectual development. San Francisco: Jossey Bass.
Belenky, M. F., Clinchy, B. M., Goldberger, N. R. and Tarule, J. M. (1986). Womens' ways of knowing: the development of self, voice and mind. USA: Basic Books.
Brownlee, J. (2004). Teacher education students' epistemological beliefs: Developing a relational model of teaching. Research in Education, 72(1), 1-17. https://doi.org/10.7227/RIE.72.1
Brownlee, J. Curtis, E. Spooner-Lane, R. and Feucht, F. (2017). Understanding children's epistemic beliefs in elementary education. Education 3-13, 45(2), 191-208. https://doi.org/10.1080/03004279.2015.1069369
Cano, F. (2005). Epistemological beliefs and approaches to learning: Their change through secondary school and their influence on academic performance. British Journal of Educational Psychology, 75, 203–221. https://doi.org/10.1348/000709904X22683
Chan, K. W. and Elliott, R. G. (2004). Relational analysis of personal epistemology and conceptions about teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 20, 817-831. https://doi.org/10.1016/j.tate.2004.09.002
Chen, J. A., and Pajares, F. (2010). Implicit theories of ability of grade 6 science students: Relation to epistemological beliefs and academic motivation and achievement in science. Contemporary Educational Psychology, 35(1), 75-87. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2009.10.003

Chinn, C.A., Buckland, L.A., and Samarapungavan, A. (2011). Expanding the dimensions of epistemic cognition: Arguments from philosophy and psychology. Educational Psychologist, 46, 141-167. https://doi.org/10.1080/00461520.2011.587722
Creswell, J. W. (2013). Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir, çev. edt.), Ankara: Siyasal Yayıncılık.
Deryakulu, D. (2014). Epistemolojik inançlar. Y. Kuzgun ve D. Deryakulu (Edt.), Eğitimde bireysel farklılıklar. (s. 261-289). Üçüncü Basım. Ankara: Nobel Yayınevi.
Deryakulu, D. (2004). Üniversite öğrencilerinin öğrenme ve ders çalışma stratejileri ile epistemolojik inançları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 38, 230-249.
Dinç, E., and Üztemur, S. (2017). Investigating student teachers’conceptions of social studies through the multi-dimensional structure of the epistemological beliefs. Educational Sciences: Theory and Practice, 17(6), 2093-2142. https://doi.org/10.12738/estp.2017.6.0429
Elder, A. D. (2002). Characterizing fifth grade students’ epistemological beliefs in science. In B. Hofer and P. R. Pintrich (Eds.). Personal Epistemology: The Psychology of Beliefs About Knowledge and Knowing (pp. 347-364). New Jersey: Lawrence Erlbaum.
Feucht, F. (2017). The epistemic beliefs of fourth graders about the verification of second-hand knowledge and ıts knowledge sources. Journal of Education and Human Development, 6(1), 7-26. https://doi.org/10.15640/jehd.v6n1a2
Ferguson, L. E., Braten, I., and Strømsø, H. I. (2012). Epistemic cognition when students read multiple documents containing conflicting scientific evidence: A think-aloud study. Learning and Instruction, 22, 103–120 http://dx.doi.org/10.1016/j.learninstruc.2011.08.002
Ferguson, L. E., Bråten, I., Strømsø, H. I., and Anmarkrud, Ø. (2013). Epistemic beliefs and comprehension in the context of reading multiple documents: Examining the role of conflict. International Journal of Educational Research, 62, 100–114. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2013.07.001
Greene, J.A., Azevedo, R., and Torney-Purta, J. (2008). Modeling epistemic and ontological cognition: Philosophical perspectives and methodological directions. Educational Psychologist, 43, 142-160. https://doi.org/10.1080/00461520802178458
Greene, J.A., Torney-Purta, J., and Azevedo, R. (2010). Empirical evidence regarding relations among a model of epistemic and ontological cognition, academic performance, and educational level. Journal of Educational Psychology, 102, 234-255 http://psycnet.apa.org/doi/10.1037/a0017998
Greene, J. A., and Seung, B. Yu. (2014). Modeling and measuring epistemic cognition: A qualitative re-investigation. Contemporary Educational Psychology, 39(1), 12-28. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2013.10.002
Guinee, K., Eagleton, M. B., and Hall, T. E. (2003). Adolescents’ Internet search strategies: Drawing upon familiar cognitive paradigms when accessing electronic information sources. Journal of Educational Computing Research, 29(3), 363–374. https://doi.org/10.2190/HD0A-N15L-RTFH-2DU8
Hofer, B. (2001). Personal epistemology research: Implications for teaching and learning. Journal of Educational Psychology Review, 13(4), 353–383. https://doi.org/10.1023/A:1011965830686
Hofer, B. K. (2004). Exploring the dimensions of personal epistemology in differing classroom contexts: Student interpretations during the first year of college. Contemporary Educational Psychology, 29(2), 129-163. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2004.01.002
Hofer, B.K., and Bendixen, L.D. (2012). Personal epistemology: Theory, research, and future directions. In K.R. Harris, S. Graham, and T. Urdan (Eds.), APA Educational Psychology Handbook: Vol. 1. Theories, constructs, and critical issues (pp. 227-256). Washington, DC: American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/13273-009
Hofer, B. and Pintrich, P. R. (1997). The development of epistemological theories: Beliefs about knowledge and knowing and their relation to learning. Review of Educational Research, 67(1), 88-144. https://doi.org/10.3102/00346543067001088
Kamiloğlu, F. ve Yurttaş, Ö. (2014). Sosyal medyanın bilgi edinme ve kişisel gelişim sürecine katkısı ve lise öğrencileri üzerine bir alan çalışması. İletişim, 21, 129-150. https://doi.org/10.16878/gsuilet.96678
King, P. M., and Kitchener, K. S. (1994). Developing reflective judgment. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Kittleson, J. M. (2011). Epistemological beliefs of third-grade students in an investigation-rich classroom. Science Education, 95(6), 1026-1048. https://doi.org/10.1002/sce.20457
Kuhn, D., Cheney, R. and Weinstock, M. (2000). The development of epistemological understanding. Cognitive Development, 15, 309-328. https://doi.org/10.1016/S0885-2014(00)00030-7
Larsson, J. and Holström, I. (2017). Phenomenographic or phenomenological analysis: does it matter? Examples from a study on anaesthesiologists’ work. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being. 2, 55-64. https://doi.org/10.1080/17482620601068105
Muis, K. R. (2007). The role of epistemic beliefs in self-regulated learning. Educational Psychologist, 42, 173–190. https://doi.org/10.1080/00461520701416306
Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir, edt.), Ankara: Pegem Yayıncılık.
Porsch, T., and Bromme, R. (2011). Effects of epistemological sensitization on source choices. Instructional Science, 39(6), 805-819. https://doi.org/10.1007/s11251-010-9155-0
Sandoval, W. A., and Çam, A. (2011). Elementary children's judgments of the epistemic status of sources of justification. Science Education, 95(3), 383-408. https://doi.org/10.1002/sce.20426
Schommer, M. (1990). Effects of beliefs about the nature of knowledge on comprehension. Journal of Educational Psychology, 82(3), 498-504. https://doi.org/10.1037/0022-0663.82.3.498
Schommer, M. (1994). Synthesising epistemological belief research: Tentative understandings and provocative confusions. Educational Psychology Review, 6(4), 293-319. https://doi.org/10.1007/BF02213418
Schommer-Aikins, M. (2004). Explaining the epistemological belief system: Introducing the embedded systemic model and coordinated research approach. Educational psychologist, 39(1), 19-29. https://doi.org/10.1207/s15326985ep3901_3
Smith, J. A., and Osborn, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis. In J. A.Smith, (Ed.). Qualitative psychology: a practical guide to research methods. (pp. 53-80). London: Sage.
Solmaz, B., Tekin, G., Herzem, Z. ve Demir, M. (2013). İnternet ve sosyal medya kullanımı üzerine bir uygulama. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 7(4), 23-32.
Tanyaş, B. (2014). Nitel araştırma yöntemlerine giriş: Genel ilkeler ve psikolojideki uygulamaları. Eleştirel Psikoloji Bülteni (Psikolojide Araştırma ve Yöntem Tartışmaları Özel Sayısı), 5, 25-38.
Thompson, C. (2003). Information illiterate or lazy: How college students use the web for research. Portal: Libraries and the Academy, 3(2), 259–268.
Tuğlu, B. (2017). Ortaokul öğrencilerinin sosyal medyayı kullanım amaçları ve sosyal medya kullanımlarına ilişkin tutumları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Uslu, F. (2010). Bilgi ve inanç kavramlarının analizi. H. Y. Başdemir (Ed). Epistemoloji: Temel Metinler. (ss. 15-48). Ankara: Hititkitap yayınevi.
Üztemur, S. ve Dinç, E. (2018a). Tarih ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının karşılaştırmalı analizi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 2(2), 41-64.
Üztemur, S. ve Dinç, E. (2018b). Ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançlarının keşfedilmesinde öğrenci merkezli bir yaklaşım: Çiz-yaz-anlat tekniği. Journal of History Culture and Art Research, 7(3), 566-592. doi: http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i3.1579
Üztemur, S., Dinç, E. ve Acun, İ. (2019). Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler odaklı epistemolojik inançları, öğrenme yaklaşımları, akademik risk alma davranışları ve ders başarıları arasındaki ilişkiler: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Advance online publication. https://doi.org/10.16986/HUJE.2019049985
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erkan Dinç
0000-0002-0953-3351

Servet Üztemur ^*
0000-0002-1580-9123

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

18 Ekim 2018

Kabul Tarihi

17 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA54KW72RK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dinç, E., & Üztemur, S. (2019). Ortaokul Öğrencileri ve Öğretmenlerinin Bilginin Gerekçelendirilmesi Sürecinde Benimsedikleri Epistemik İnançlarının Karşılaştırmalı Nitel Analizi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(2), 361-405. https://izlik.org/JA54KW72RK

Ortaokul Öğrencileri ve Öğretmenlerinin Bilginin Gerekçelendirilmesi Sürecinde Benimsedikleri Epistemik İnançlarının Karşılaştırmalı Nitel Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Abstract

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster