Bilişsel Esnekliğin Yordayıcıları

This research was carried out for the purpose of determining whether the cognitive variables that are thought to predict cognitive flexibility can predict cognitive flexibility. The predictor variables in the research are defined as critical thinking, verbal creativeness, formal creativeness and overcoming the stress along with lower dimensions of coping with stress such as avoidance of dealing with the problem, inclining to problem and seeking social support. In the research, two regression models are studied. Cognitive flexibility as predicted variable and in the other one, perseveration is examined. In both of the models, predictor variables are defined as critical thinking, verbal creativeness, formal creativeness and coping with the stress along with lower dimensions of coping with stress such as avoidance of dealing with the problem, inclining to problem and seeking social support. According to the results of nonparametric regression analysis with the method of Robust regression, only formal creativeness variable was found significant predictor of cognitive flexibility and that there is no relation between formal creativeness and cognitive flexibility. Besides, it was determined that verbal and formal creativeness are significant predictors of perseveration and that there is a positive relationship between verbal creativeness and perseveration while there is a negative relationship between formal creativeness and perseveration. 

Bu araştırma, bilişsel esnekliği yordayan bilişsel değişkenlerin belirlenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada yordayıcı değişkenler eleştirel düşünme, sözel yaratıcılık, şekilsel yaratıcılık, stresle başa çıkma ile stresle başa çıkmanın alt boyutları olan sorunla uğraşmaktan kaçınma, soruna yönelme ve sosyal destek arama olarak belirlenmiştir. Araştırmada iki regresyon modeli oluşturulmuştur. İlkinde yordanan değişken olarak bilişsel esneklik diğerinde de perseverasyon ele alınmıştır. Her iki modelde de yordayıcı değişkenler eleştirel düşünme, sözel yaratıcılık, şekilsel yaratıcılık, stresle başa çıkma ile stresle başa çıkmanın alt boyutları olan sorunla uğraşmaktan kaçınma, soruna yönelme ve sosyal destek arama olarak belirlenmiştir. Robust regresyon yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen parametrik olmayan regresyon analizi sonuçlarına göre, yalnızca şekilsel yaratıcılık değişkeninin bilişsel esnekliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu, şekilsel yaratıcılık ile bilişsel esneklik arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca, sözel ve şekilsel yaratıcılığın perseverasyonun anlamlı birer yordayıcısı olduğu, sözel yaratıcıkla perseverasyon arasında olumlu; şekilsel yaratıcılıkla, perseverasyon arasında ise olumsuz yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır.