Okul Öncesi Eğitim Ortamının Kalitesinin Çocukların Yaratıcılığına Etkisi

İpek Karlıdağ; Mübeccel Gönen

EN TR

Okul Öncesi Eğitim Ortamının Kalitesinin Çocukların Yaratıcılığına Etkisi

Öz

Bu araştırma okul öncesi eğitim ortamının sahip olduğu kalite düzeyinin çocukların yaratıcılığına olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 6 bağımsız anaokulunda bulunan 6 okul öncesi eğitim sınıfı ve bu sınıflarda eğitim görmekte olan 117 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada okul öncesi eğitim ortamlarının kalite düzeyini değerlendirmek için Okul Öncesi Eğitim Ortamı Değerlendirme Ölçeği (ECERS) ve çocukların yaratıcılıklarını değerlendirmek için ise Yaratıcı Davranış Gözlem Formu kullanılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen verilerin analizinde Hiyerarşik Doğrusal Modelleme (HLM) analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okula ilişkin toplam kalite düzeyi değişkeninin; okul öncesi dönem çocuklarının esneklik, akıcılık, orijinallik ve zenginleştirme alt boyutlarındaki yaratıcı davranışlarını anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Araştırmanın bu bulgusuna göre toplam kalite düzeyinin yüksek olduğu okullardaki çocukların esneklik, akıcılık, orijinallik ve zenginleştirme alt boyutundan aldıkları puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca sosyo-ekonomik düzeyin; çocukların esneklik, akıcılık, orijinallik ve zenginleştirme alt boyutlarındaki yaratıcı davranışlarını anlamlı bir şekilde yordadığı ortaya çıkmıştır. Buna karşın çocuğa ait okula devam süresi, cinsiyet ve yaş değişkenlerinin ise çocukların esneklik, akıcılık, orijinallik ve zenginleştirme alt boyutlarında aldıkları puanlar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Yaratıcılık,Eğitim Ortam Kalitesi,Hiyerarşik Doğrusal Modelleme,Okul Öncesi Eğitim

Kaynakça

Amabile, T. M., Hennessey, B. A., & Grossman, B. S. (1986). Social influences on creativity: The effects of contracted for reward. Journal of Personality and Social Psychology, 50(1), 14-23. doi:10.1037//0022-3514.50.1.14
Anders, Y., Rossbach, H. G., Weinert, S., Ebert, S., Kuger, S., Lehrl, S., & Maurice, J. (2012). Home and preschool learning environments and their relations to the development of early numeracy skills. Early Childhood Research Quarterly, 27(2), 231-244. doi: 10.1016/j.ecresq.2011.08.003
Ankara Kalkınma Ajansı. (2015). İstatiklerle Ankara 2015. Ankara: Ankara Kalkınma Ajansı.
Brophy, J. (1999). Teaching (Educational practices series-1: International academy of education and international bureau of education). Erişim tarihi: 12 Kasım 2017, http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/archive/Publications/educationalpracticesseriespdf/prac01e.pdf
Bryant, D.M., Burchinal, M., Lau, L.B., & Sparling, J.J. (1994). Family and classroom correlates of head start children’s developmental outcomes. Early Childhood Research Quarterly, 9, 289-309. doi:10.1016/0885-2006(94)90011-6
Burchinal, M.R., Peisner-Feinberg, E., Bryant, D.M., & Clifford, R. (2000). Children’s social and cognitive development and child-care quality: testing for differential associations related to poverty, gender, or ethnicity. Applied Developmental Science, 4(3), 149-165. doi:10.1207/S1532480XADS0403_4
Butcher, J.L., & Niec, L.N. (2005). Disruptive behaviors and creativity in childhood: The importance of affect regulation. Creativity Research Journal, 172(2), 181-193. doi:10.1080/10400419.2005.9651478
Can-Yaşar M, & Aral, N. (2011). Altı yaş çocuklarının yaratıcı düşünme becerilerine sosyo-ekonomik düzey ve anne baba öğrenim düzeyinin etkisinin incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim, 4(1), 137-145.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2003). Research Methods in Education (5. Edition). London: Routledge Falmer Publishing.
Craft, A. (2001). An analysis of research and literature on creativity in education. Date of access: 5 Nisan 2017, http://www.creativetallis.com/uploads/2/2/8/7/2287089/creativity_in_education_report.pdf
Craft, A., Jeffrey B., & Leibling, M. (2001). Creativity in Education. Continuum Press: London.
Csikszentmihalyi, M. (1997). Creativity, Flow and the Psychology of Discovery and Invention. New York: Harper Perrential.
Çeliköz, N. (2017). Okulöncesi dönem 5-6 yaş çocukların yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi. YILDIZ Journal of Educational Research, 2(1), 1- 25.
Deniz, K. Z., Türe, E., Uysal, A., & Kunduroğlu-Akar, T. (2015). Sosyo-ekonomik düzey değişkenlerinin kümeleme analizi ile belirlenmesi. İlköğretim Online, 14(1), 108-117. doi:10.17051/io.2015.99837
Dere, Z. (2014). Anasınıfına devam eden çocuklara uygulanan yaratıcılık eğitim programının çocukların yaratıcı davranışlarına etkisinin incelenmesi (Unpublished PhD Thesis). Gazi University, Ankara.
Derman, M. T., & Başal, H. A. (2010). Cumhuriyetin İlanından Günümüze Türkiye'de Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretimde Niceliksel ve Niteliksel Gelişmeler. Journal of International Social Research, 3(11).
Dunn, L., & Herwıg, J. E. (1992). Play behaviors and convergent and divergent thinking skills of young children attending full-day preschool. Child Study Journal, 22(1), 23-38.
Dursun, M. A., & Ünüvar, P. (2011). Okulöncesi eğitim döneminde yaratıcılığı engelleyen durumlara ilişkin ebeveyn ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 110-133.
Emmer, E. T., & Stough, L. (2001). Classroom management: A critical part of educational psychology, with implications for teacher education. Educational Psychologist, 36(2), 103–112. doi: 10.1207/S15326985EP3602_5
Fatt, J. P. T. (2000). Fostering creativity in education. Education, 120(4), 744-757.
Feyman, N. (2006). Okul öncesi eğitim kurumlarında kalitenin çocukların gelişim alanları üzerine etkisinin ı̇ncelenmesi (Unpublished Master's Thesis). Hacettepe University, Institute of Social Sciences, Ankara.
Fitzgerald, D., & Hattie, A. J. (1983). An education of your style of learning thinking inventory. Journal Education Psychology, 53, 336-346.
Fleith, D.S. (2000). Teacher and student perceptions of creativity in classroom environment. Roeper Review, 22, 148–153.
Fleith, D.S., Renzulli, J.S., & Westberg, K.L. (2002). Effects of a creativity training program on divergent thinking abilities and self-concept in monolingual and bilingual classrooms. Creativity Research Journal, 14(3–4), 373–386.
Fontaine, N.S., Torre, L.D., Grafwallner, R., & Underhill, B. (2006). Increasing quality in early care and learning environments. Early Child Development and Care, 176(2), 157-169. doi:10.1080/0300443042000302690
Forman, G. (1979). Effects of socio-economic status on creativity in elementary school children. The Creative Child and Adult Quarterly, 4 (2): 87-92.
Fox, J. E., & Schirrmacher, R. (2008). Art and Creative Development for Young Children. USA: Delmar Cengage Learning.
Gentry, M., Rizza, M.G., & Owen, S.V. (2002). Examining challenge and choice in classroom: The relationships between teachers and their students and comparisons between gifted students and others. Gifted Child Quarterly, 46, 145–155.
Gizir Ergen, Z., & Köksal Akyol A. (2012). Anaokuluna devam eden çocukların yaratıcılıklarının incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(2), 156-170
Gönen, M. (1993). Creative thinking in five-and-six-year old kindergarten children. International Journal of Early Years Education, 1(2), 81-87.
Gönen, M., Çiçekler, C.Y., Akyüz, E., Arslan, A.Ç., & Baydemir, G. (2011). 5 Yaşındaki çocukların yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi. E-Journal of New World Sciences Academy, 6(1), 1185-1195.
Guilford, J. P. (1950). Creativity. The American Psychologist, 5(9), 444-454.
Gürsoy, F. (2001). Çocukta Yaratıcılığın Gelişimi, İstanbul:Ya-Pa Yayınları.
Hallman, R. J. (1967). Teachniques of creative teaching. The Journal of Creative Behavior, 1(3), 325-330. doi:10.1002/j.2162-6057.1967.tb00033.x
Harms, T. & Clifford, R. (1980). Early Childhood Environment Rating Scale. New York: Teachers College Press.
Iruka, I. U., & Morgan, J. (2014). Patterns of quality experienced by African American children in early education programs: Predictors and links to children’s preschool and kindergarten academic outcomes. The Journal of Negro Education, 83(3), 235-255. doi: 10.7709/jnegroeducation.83.3.0235
İnan, Z. H. (2010). Okulöncesi Eğitiminde Yaratıcılık: Reggio Emilia Örneği. Öncü, E.Ç. (Ed.). Erken Çocukluk Döneminde Yaratıcılık ve Geliştirilmesi. (s.158- 171). Ankara: Pegem Akademi.
Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi. 16. Baskı, Ankara: Nobel.
Kayılı, G., Kuşcu, Ö., & Özdemir A. (2011). The analysis of creativity of pre-school children in turkey according to different variants, International Journal of Arts and Sciences, 4(5), 208-218.
Kemple, K. M., & Nissenberg, S.A. (2000). Nurturing creativity in early childhood. education: families are part of it. Early Childhood Education Journal, 28 (1), 67- 71.
Kenç, M. F. (2001). Anasınıfı ve ilköğretim birinci sınıflarında görev yapmakta olan öğretmenlerin yaratıcı eğitim ve uygulamaları konusundaki görüşleri (Unpublished Master's Thesis). Fırat University, Elazığ.
Kılıç, B., & Tezel, Ö. (2012). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık düzeylerinin belirlenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 9 (4), 84-101.
Kontaş, T. (2015). 5-11 Yaş arası çocukların zihin teorisi ve yaratıcılık yetenekleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Unpublished Master's Thesis). Karadeniz Teknik University, Trabzon.
La Paro, K. M., Pianta, R. C., & Stuhlman, M. (2004). The Classroom Assessment Scoring System: Findings from the prekindergarten year. Elementary School Journal, 104(5), 409 – 426.
Lera, M. J. (1996). Education under five in Spain: A study of preschoolclasses in Seville. European journal of psychology of education, 11(2), 139-150. doi: 10.1007/BF03172720
Mangır, M., & Aral, N. Ç. (1991). Alt ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki dokuz yaş çocuklarının yaratıcılıklarını etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 15 (79), 10-20.
Mashburn, A.J., Pianta, R.C., vd. (2008). Measures of Classroom Quality in Prekindergarten and Children’s Development of Academic, Language, and Social Skills. Child Development, 79(3), 732-749. doi:10.1111/j.1467-8624.2008.01154.x.
Milli Eğitim Bakanlığı MEB (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. Ankara: Meb Basımevi.
Milli Eğitim Bakanlığı MEB (2014). Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim. Ankara: Meb Basımevi.
Milli Eğitim Bakanlığı MEB (2018). Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim. Ankara: Meb Basımevi.
Moran, J. D. (1990). Creativity in Young Children. Urbana, IL: Eric Clearinghouse on Elementary and Early Childhood Education.
Oktay, A. (2000). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi Dönem. İstanbul: Epsilon Yayınları.
Oktay, A. (2006). Okul öncesi eğitimin önemi ve yaygınlaştırılması. (Ed. A. Oktay, Ö.P. Unutkan). Okul Öncesi Eğitimde Güncel Konular. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
Ömeroğlu, E. (1986). Anaokuluna giden beş-altı yaşındaki kız ve erkek çocuklarının zekâ ve yaratıcılık seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Unpublished Master's Thesis). Hacettepe University Institute of Health Sciences, Ankara.
Ömeroğlu, E. (1990). Anaokuluna giden 5-6 yaşındaki çocukların sözel yaratıcılıklarının gelişiminde yaratıcı drama eğitiminin etkisi (Unpublished PhD Thesis). Hacettepe University, Ankara.
Ömeroğlu, E. (2005). Yaratıcı düşünme, Ömeroğlu, E., Kandır, A. (Edt), Bilişsel Gelişim. (s. 97-129). İstanbul: Morpa Yayınları.
Öncü, T. (2000). Anasınıfı (6 yaş) düzeyindeki çocukların şekilsel yaratıcılıklarının cinsiyet değişkeni açısından karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakülte Dergisi, 40(1-2), 25-34.
Özyürek, A. (2004). Kırsal bölge ve şehir merkezinde yaşayan 5-6 yaş grubu çocuğa sahip anne-babaların çocuk yetiştirme tutumlarının incelenmesi (Unpublished Master’s Thesis). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Peisner-Feinberg, E.S., Burchinal, M.R., vd. (2001). The relation of preschool child-care quality to children’s cognitive and social development trajectories through second grade. Child Development, 72(5), 1537-1553. doi: 10.1111/1467-8624.00364
Perihanoğlu, P., & Yıldız, R. (2004). Okul öncesi eğitimde araç-gereç bulunma düzeyi ı̇le öğrencilerin gelişim düzeyleri arasındaki ı̇lişki (Van ı̇li örneği). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Elektronik Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2). 1-15.
Pianta, R. C., La Paro, K., & Hamre, B. (2007). Classroom Assessment Scoring System [CLASS] manual, K–3. Baltimore: Brookes
Raudenbush, S. W., & Bryk, A. S. (2002). Hierarchical linear models: Applications and data analysis methods. Thousand Oaks, CA: Sage.
Runco, M. A. (1989). The creativity of children’s art. Child Study Journal, 19(3), 177–189.
Russ, S. W. (1996). Development of creative processes in children. New Directions for Child and Adolescent Development, 72, 31-42. doi: 10.1002/cd.23219967204
Sylva, K., Taggart, B., Siraj‐Blatchford, I., Totsika, V., Ereky‐Stevens, K., Gilden, R., & Bell, D. (2007). Curricular quality and day‐to‐day learning activities in pre‐school. International Journal of Early Years Education, 15(1), 49-65. doi:10.1080/09669760601106968
Şendoğdu, M. C. (2000). Anaokuluna devam eden 5-6 yaş çocuklarının anne-babalarını algılamaları ile anne babaların kendi tutumlarını algılamaları arasındaki ilişki (Unpublished Master's Thesis), Gazi University Institute of Social Sciences, Ankara.
Tan, A.G. (2001). Singaporean teachers’ perception of activities useful for fostering creativity. Journal of Creative Behavior, 35, 131–146.
Torrance, E. P. (1964). Education and creativity. Calwin W. Taylor (Ed.), Creativity: Progress and Potential, 50-90. USA: Mcgraw-Hill Book Company.
Torrance, E. P. (1993). Understanding creativity: Where to start?. Psychological Inquiry, 4(3), 232-234.
Tovim, K. K. (1996). The Turkish Adaptation of the Early Childhood Rating Scale. Master of Arts Thesis, Boğaziçi University, İstanbul.
Türkiye İstatistik Kurumu. (2013). Seçilmiş Göstergelerle Ankara 2013. Erişim Tarihi: 10 Ekim 2015, http://www.tuik.gov.tr/ilGostergeleri/iller/ANKARA.pdf
Weisberg, R. (1988). Problem solving and creativity. In R. J. Sternberg (ed.), The Nature of Creativity. New York: Cambridge University Press.
Wright, C. (1987). Nurturing creative potential: An interactive model for home and school. The Creative Child and Adult Quarterly, 7 (1), 31-38.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İpek Karlıdağ ^*
Türkiye

Mübeccel Gönen
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

21 Mart 2019

Kabul Tarihi

2 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA85JF72MA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karlıdağ, İ., & Gönen, M. (2019). Okul Öncesi Eğitim Ortamının Kalitesinin Çocukların Yaratıcılığına Etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(4), 928-960. https://izlik.org/JA85JF72MA

Okul Öncesi Eğitim Ortamının Kalitesinin Çocukların Yaratıcılığına Etkisi

The Influence of Early Childhood Environment Quality On Children’s Creativity

Abstract

Keywords

Okul Öncesi Eğitim Ortamının Kalitesinin Çocukların Yaratıcılığına Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster