Ortaokul Öğrencilerinin Meslek Kararı Verme Yetkinliğinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

The objective of this study is to examine the association between secondary school students’ career decision-making self-efficacy. in terms of gender, grade, parent educational status and academic self-perception. This study was conducted with a total of 459 seventh and eighth graders in Samsun, Atakum during the 2015-2016 academic year. Career decision-making self-efficacy scale (CDMSES) developed by Bacanlı (2004) and the personal information form prepared by the researcher were used in the study. The data were analyzed by using  SPSS 20.00 package program. Normality distributions of data were examined. After the data were analyzed in terms of normality, unrelated independent samples t test and one way variance analysis (ANOVA) were used for the values that showed normal distribution; Kruskal Wallis and Mann-Whitney U-Test were used for used for the values that did not show normal distribution. Tukey test analysis technique was used to find out between which groups the differences were. .05 error level was considered in the statistical assessment of the data. Career decision-making self-efficacy level was examined in terms of gender, grade, parent educational status and academic self-perception and significant differences were found in all variables. In terms of professional competence, female students were higher than male students and 7th grade students were higher than 8th grade students. There  are diffrences between families with levels of education and families with low levels of education. According to self academic achievement perception, there are significant differences between groups. The results obtained were interpreted in the light of literature and suggestions were made. 

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin meslek kararı verme yetkinliği düzeyini cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi ve kendini akademik olarak algılama düzeyi değişkenleri açısından incelemektir. Bu çalışma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı Samsun İli Atakum İlçesinde öğrenim gören 7. ve 8. sınıf toplam 459 ortaokul öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Bacanlı (2004) tarafından geliştirilen Meslek Kararı Verme Yetkinliği Ölçeği (MKVYÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgiler Formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 20.00 paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin normallik dağılımları incelenmiştir. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi(ANOVA), Kruskal Wallis H testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Tukey testi analiz tekniği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde .05 hata seviyesi dikkate alınmıştır. Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerin meslek kararı verme yetkinliğinin cinsiyet, sınıf, anne-baba eğitim düzeyi ve akademik olarak kendini algılama düzeyleri açısından anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Meslek Kararı verme yetkinliği açısından kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu, 7. sınıf öğrencilerinin 8. sınıf öğrencilerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Anne-baba eğitim düzeyine göre eğitim seviyesi yüksek olanlar ile düşük eğitim seviyesi gruplar arasında farklılıklar vardır. Akademik başarı algısına göre  gruplar arasında anlamlı farklılıklar vardır. Elde edilen veriler literatür ışığında yorumlanmış ve öneriler geliştirilmiştir.