Matematik Öğretmen Adaylarının Ders Planlarının Öğrenme için Evrensel Tasarım İlkelerine Göre Değerlendirilmesi
Öz
Öğrenme için Evrensel Tasarım, öğrenci çeşitliliğini dikkate alarak tüm öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılımını sağlamayı hedefleyen bir öğretim yaklaşımıdır. Bu nedenle, öğretmen adaylarının derslerinde öğrenme için evrensel tasarım ilkelerinin nasıl yer aldığını incelemek, öğrenci çeşitliliğine yönelik daha etkili öğretim yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmen adaylarının derslerinde bu ilkelere yer verme durumlarını incelemektir. Araştırma, nitel yöntemlerden durum çalışması deseni ile yürütülmüş olup, matematik öğretmen adaylarının hazırlamış oldukları 36 ders planı, araştırmacılar tarafından oluşturulan kontrol listesi kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarının ders planlarında Öğrenme için Evrensel Tasarım ilkelerini nasıl uyguladıklarını gözlemlemek amacıyla, adaylara herhangi bir bilgilendirme yapılmamış ve ders planlarını kendi deneyimlerine dayanarak hazırlamaları istenmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmen adaylarının ders planlarında evrensel öğrenme tasarımı ilkelerine yer verme düzeylerinin ilkelere göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Katılım ve bilginin sunumu ilkeleri görece daha yaygın şekilde yer alırken, hareket ve ifade ilkesine daha sınırlı düzeyde yer verilmiştir. Bu durum, adayların öğrencilerin ilgisini artırma ve içeriği çeşitlendirerek sunma konusunda daha bilinçli olduklarını; ancak ifade çeşitliliğini ve stratejik öğrenme becerilerini destekleyen yaklaşımlar açısından gelişime açık olduklarını göstermektedir. Bulgular, öğretmen eğitimi programlarında kuramsal bilginin yanı sıra, bu ilkelerin uygulamalı biçimde deneyimlenmesini sağlayacak öğrenme ortamlarının önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslan, A. (2017). Universal Design for Learning and Universally Designed Curricula. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 5(2), 328-334. https://izlik.org/JA96ZS29DL
- Aslan, A. (2024). The effect of teacher training program -highlihting universal design principles for learning- on teacher outcomes and the mathematics achivement of students with special needs. (Publication No. 862065) [Doctoral dissertation, Gazi University-Ankara]. Council of Higher Education National Thesis Centre.
- Bedir, G. (2022). Teachers’ views on the practices of universal design for learning: Universal design for learning. International Journal of Curriculum and Instruction, 14(2), 1324-1342.
- Bilgiç, E. (2020). The effects of training about instructional adaptations of importance for inclusive education on primary school teachers' opinions. (Publication No. 527289) [Doctoral dissertation, Anadolu University-Eskişehir]. Council of Higher Education National Thesis Centre.
- Blömeke, S., Paine, L., Houang, R. T., Hsieh, F.-J., Schmidt, W., Tatto, M. T., et al. (2008). Future teachers’ competence to plan a lesson: First results of a six-country study on the efficiency of teacher education. ZDM, 40, 749–762. http://dx.doi.org/10.1007/s11858-008-0123-y
- Buell, M. J., Hallam, R., Gamel-Mccormick, M., & Scheer, S. (1999). A survey of general and special education teachers' perceptions and inservice needs concerning inclusion. International Journal of Disability, Development and Education, 46 (2), 143-156. https://doi.org/10.1080/103491299100597
- CAST. (2018). Universal design for learning guidelines version 2.2 [Graphic organizer]. Wakefield, MA: Author.
- CAST. (2024a). UDL: The UDL Guidelines. https://udlguidelines.cast.org/
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Matematik Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Çiğdem Arslan
0000-0001-7354-8155
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
14 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
19 Haziran 2025
Kabul Tarihi
5 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 1