Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi

Şerife Eraslan

doi:10.30703/cije.1721587

TR EN

Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, çocukları okul öncesi eğitim kurumuna devam eden ebeveynlerin cinsel eğitime ilişkin görüş ve deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Ankara ilinde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 18 çocuğun ebeveynleri (10 anne ve 8 baba) oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş; veriler yarı yapılandırılmış görüşme ile toplanmış ve içerik analizi tekniği ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, cinsel eğitim denildiğinde ebeveynlerin aklına öncelikle cinsellik ve üreme kavramlarının geldiği belirlenmiştir. Bazı babalar bu eğitimin ergenlik döneminde verilmesi gerektiğini ifade ederken, çoğunluk erken yaşta ve aile tarafından verilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak ebeveynlerin bu eğitime nereden ve nasıl başlayacaklarını bilmedikleri ve bilgi eksikliği nedeniyle çocuklarıyla bu konuda konuşmaktan çekindikleri bulunmuştur. Ebeveynlerin, cinsel eğitimin çocuğun kendi bedenini tanıması ve cinsel istismardan korunması açısından gerekli olduğunu vurguladıkları tespit edilmiştir. Bu araştırma, erken çocukluk döneminde ebeveynlerin cinsel eğitime ilişkin bilgi, tutum ve deneyimlerini inceleyerek, aile temelli cinsel eğitimin çocukların sağlıklı cinsel gelişimi ve cinsel istismardan korunmaları açısından taşıdığı kritik önemi ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, anne ve babaların çocukların cinsel eğitimi konusunda genel olarak benzer görüşlere sahip oldukları; ancak babaların daha çok mahremiyet ve istismar konularına odaklandıkları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Early Childhood Sexual Education: An Examination of Parents’ Perspectives

Öz

This study aims to examine the views and experiences of parents whose children attend preschool education institutions regarding sexual education. In this research, the case study design, one of the qualitative research methods, was employed. The participants of the study consisted of the parents of 18 children (10 mothers and 8 fathers) attending preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Ankara, Türkiye. The participants were selected through purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. The findings revealed that when parents think of sexual education, the concepts of sexuality and reproduction primarily come to mind. While some fathers stated that sexual education should be provided during adolescence, the majority of parents argued that it should begin at an early age and be delivered primarily within the family context. However, it was also found that many parents do not know where or how to begin sexual education and feel hesitant to discuss these issues with their children due to a lack of knowledge. Parents emphasized that sexual education is necessary for children to develop an understanding of their own bodies and to protect themselves from sexual abuse. By examining parents’ knowledge, attitudes, and experiences regarding sexual education in early childhood, this study highlights the critical importance of family-based sexual education for promoting healthy sexual development and protecting children from sexual abuse. The findings also indicate that mothers and fathers generally share similar perspectives on children’s sexual education; however, fathers tend to focus more on issues related to privacy and protection from sexual abuse.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alkan Ersoy, Ö. (2015). Cinsel gelişim ile ilgili temel kavramlar ve okul öncesi dönemde cinsel eğitim. İsmihan Artan (Ed.), Cinsel gelişim ve eğitim içinde (s. 16-17). Hedef.
Ata, S. (2013). Okul öncesi dönemde cinsel eğitim ve öğretmenlerin rolü. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 158–165.
Ata, S. (2023). Parents’ attitudes towards the sexual education of their children. Conhecimento & Diversidade, 15(38), 508-530. https://doi.org/10.18316/rcd.v15i38.11096
Babacan, S. S. (2003). İnsan seksüalitesinin kültürel ve psikososyal yönleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 11(1), 131-136.
Balter, A. S., Van Rhijn, T. M., & Davies, A. W. (2016). The development of sexuality in childhood in early learning settings: An exploration of early childhood educators’ perceptions. The Canadian Journal of Human Sexuality, 25(1), 30–40. https://doi.org/10.3138/cjhs.251-A3
Bayhan, P. S., & Artan, İ. (2007). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Morpa.
Bayrak, G., Başgül, Ş. N., & Gündüz, T. (2011). Ailede cinsel eğitim. Timaş
Baysan, M. P. (2020). 3-6 yaş döneminde çocuklara sahip anne babaların cinsel gelişim ve eğitim hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumları (Publication No. 645978) [Master's thesis, İstanbul Medipol University-Istanbul]. Council of Higher Education National Thesis Centre.

Birol, L., & Göçmen, Z. (2010). Kadın sağlığı ve hastalıkları. Nobel Tıp Kitabevleri.
Braun, V., & Clarke, V. (2016). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K., E., Akgün, E., Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Capello, C. F. (2001). Child sexual abuse: Understanding, intervention, and prevention. Sage Publications.
Capuzzi, D., & Gross, D. R. (2007). Counseling and psychotherapy: Theories and interventions. Pearson Merrill Prentice Hall.
Ceylan, Ş., & Çetin, A. (2015). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların cinsel eğitimine ilişkin ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(3), 41-59.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage.
Çalışandemir, F., Bencik, S., & Artan, İ. (2010). Çocukların cinsel eğitimi: geçmişten günümüze bir bakış̧. Eğitim ve Bilim, 33(150), 14-27.
Çankırı, A. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının cinsel eğitimiyle ilgili anne baba görüşlerinin incelenmesi (Publication No. 528268) [Master's thesis, Çanakkale Onsekiz Mart University- Çanakkale]. Council of Higher Education National Thesis Centre.
Çerçi, G. (2013). Zihinsel engelli çocuğu olan ailelerin çocuklarının cinsel gelişimi ve eğitimine yönelik bilgi düzeylerinin ve tutumlarının incelenmesi (Publication No. 353280) [Master's thesis, Dokuz Eylül University-Izmir]. Council of Higher Education National Thesis Centre.
Çevık Güner, Ü., & Aktaş, S. (2022). Okul öncesi cinsel eğitime yönelik ebeveynlerin bilgi tutum ve uygulamaları. Androloji Bülteni, 24(1), 11-19. https://doi.org/10.24898/tandro.2022.77698
Davey, G. C. L. (1991). Introductory psychology. Routledge.
Eastman, K. L., Corona, R., Ryan, G. W., Warsofsky, A. L. & Schuster, M. A. (2005). Worksite-based parenting programs to promote healthy adolescent sexual development: A qualitative study of feasibility and potential content. Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 37(2), 62–69. https://doi.org/10.1363/psrh.37.062.05
Elifküçük, Z. (2011). Okul öncesi dönemde cinsel eğitim ve ebeveyn tutumları. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 7(26), 45–54.
Eliküçük, A., & Sönmez S. (2011). Altı yaş çocuklarının cinsel gelişim ve eğitimiyle ilgili ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Aile ve Toplum, 25(25), 45–62.
Erbil, N., Orak, E., & Bektaş, A.E. (2007). Anneler cinsel eğitim konusunda ne biliyor, kızlarına ne kadar cinsel eğitim veriyor? Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 366-383.
Eroğlu, K., & Gölbaşı, Z. (2005). Cinsel sağlık eğitiminin önemi ve kapsamı. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 8(3), 83–89.
Faize, F. A., Sabir, S., & Idrees, S. (2024). Let us talk about sexual education! Views and practices of parents and teachers in Pakistan. American Journal of Sexuality Education, 19(1), 58–73. https://doi.org/10.1080/15546128.2023.2187500
Farmahini Farahani, M. (2008). A glance on sexual education in various educational levels. Quarterly Journal of Mental Health, 1(1), 19–28.
Ghorbani, M., Zamani-Alavijeh, F., Shahry, P., Zare, K., & Marashi, T. (2015). Understanding childhood’s sexual curiosity: An introduction to sexual health education and health promotion. Iranian Journal of Health Education and Health Promotion, 3(3), 198–210.
Göçgeldi, E., Tüzün, H. , Türker, T. ve Şimsek, I. (2007). Okul öncesi dönem çocuğu olan anne ve babaların çocuklara cinsel eğitim konusundaki yaklaşımlarının incelenmesi. Sürekli Tıp Eğitim Dergisi (STED), 16(9).
Gündüz, H. Ç., & Yıldız, A. D. (2020). Cinsel ı̇stismarın önlenmesinde cinsel eğitiminin önemi. Uluslararası Beşeri Bilim ve Eğitim Dergisi, 6(13), 145-156.
İldeş, N. (1990). Cinsel eğitim. Remzi Kitabevi.
İşler, A., & Gürşimşek, I. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının cinsel eğitim konusundaki bilgi ve tutumlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 43(193), 187–204.
İşler, S. (2017). Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin cinsel gelişime ve cinsel eğitime yönelik bilgi düzeylerinin ve tutumlarının incelenmesi (Publication No. 718712) [Master's thesis, Eastern Mediterranean University]. Council of Higher Education National Thesis Centre).
Jerves, E., López, S., Castro, C., Ortiz, W., Palacios, M., Rober, P., & Enzlin, P. (2014). Understanding parental views of adolescent sexuality and sex education in Ecuador: a qualitative study. Sex Education, 14(1), 14-27. https://doi.org/10.1080/14681811.2013.814034
Kakavoulis, A. (1998). Family and sex education: A survey of parental attitudes. Sex Education, 1(2), 163–174. https://doi.org/10.1080/14681810120052588
Kenny, M. C., & Wurtele, S. K. (2013). Latino parents’ plans to communicate about sexuality with their children. Journal of Health Communication, 18(8), 931–942. https://doi.org/10.1080/10810730.2012.757397
Kirby, D. (1999). Sexuality and sex education at home and school. Adolescent Medicine, 10(2), 195–209.
Kurtuncu, M., Akhan, L. U., Tanir, I. M., & Yildiz, H. (2015). The sexual development and education of preschool children: Knowledge and opinions from doctors and nurses. Sexuality and Disability, 33(2), 207–221. https://doi.org/10.1007/s11195-015-9393-9
Larsson, I. (2000). Child sexuality and sexual behaviour. Swedish National Board of Health and Welfare, Division of Child and Adolescent Psychiatry, Linköping University.
Larsson, I., & Svedin, C. G. (2002). Teachers’ and parents’ reports on 3- to 6-year-old children’s sexual behavior-a comparison. Child Abuse & Neglect, 26(39), 247–266. https://doi.org/10.1016/s0145-2134(01)00323-4
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
Nemeç, K. (2018). Okul öncesi dönemde cinsel eğitim ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(60), 785–792.
Özgün, O., & Çapri, B. (2021). Cinsel gelişim ve cinsel eğitim konusunda ebeveyn tutumlarının incelenmesi. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(1), 1–18.
Pekdoğan, S. (2024). Okul öncesi dönemde cinsel gelişim ve cinsel eğitim. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 8(1), 45–60.
Pick, S., Givaudan, M., & Brown, J. (2000). Quietly working for school- based sexuality education in Mexico: Strategies for advocacy. Reproductive Health Matters, 8(16), 92-102. https://doi.org/10.1016/S0968-8080(00)90191-5.
Rahman, S. A., Elieen, H., & Mohammadi, H. (2007). Principles of sexual education in Islam. Training & Learning Researches, 1(24), 97–110.
Rudoe, N., & Ponsford, R. (2024). Parental attitudes to school- and home-based relationships, sex and health education: evidence from a cross-sectional study in England and Wales. Sex Education: Sexuality, Society and Learning, 24(6), 868-885. https://doi.org/10.1080/14681811.2023.2257602
Sarikhani, M., Salehi, L., & Safarnavadeh, M. (2023). Mothers and educators’ perspectives on sex education of children between 3 and 5 years old: a qualitative study. Journal Holistic Nursing and Midwifery, 33(3), 159-166. https://doi.org/10.32598/jhnm.33.3.2332
Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage.
Sevim, J. (2010). Anne bu ne?. Remzi.
Sezgin, E., & Akyüz, E. Y. (2018). Investigation of sexual training to children with parent perspective. The Book of Proceedings & Abstracts.
Sharma S. (2017). Parental role in imparting sex education to adolescent girls in Noida. The Rights, 3(1).
Stone, N., Ingham, R., & Gibbins, K. (2013). ‘Where do babies come from?’ Barriers to early sexuality communication between parents and young children. Sex Education, 13(2), 228–240. https://doi.org/10.1080/14681811.2012.737776
Taşçı, A. İ. (2017). Cinsel eğitim. Betim.
Tobin, J. (2001). Childhood sexuality after Freud: The problem of sex in early childhood education. Annual of Psychoanalysis, 29, 179–198.
Tuğrul, B., & Altan, Ö. (2001). Çocuklara cinsel eğitim ne zaman ve nasıl verilmelidir? Eğitim ve Bilim, 26(120), 15–21.
Turgut, N., & Gölbaşı, Z. (2019). Okul öncesi dönem çocuğu olan (3-6 yaş) ebeveynlerin cinsel eğitim tutumlarının belirlenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 13(3), 287-294. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.610610
Turnbull, T., Van Wersch, A., & Van Schaik, P. (2008). A review of parental involvement in sex education: The role for effective communication in British families. Health Education Journal, 67(3), 182-195. https://doi.org/10.1177/0017896908094636
Tuzcuoğlu, N., & Tuzcuoğlu, S. (1996). Çocuğun cinsel eğitiminde ailelerin karşılaştıkları güçlükler. Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(8), 251-262.
Tuzcuoğlu, N., & Tuzcuoğlu, S. (2004). Anne, ben nasıl doğdum?. Morpa Kültür.
UN Women, & UNICEF. (2018). International technical guidance on sexuality education: an evidence-informed approach. UNESCO.
World Health Organization (WHO). (2010). Standards for sexuality education in Europe: A framework for policy makers, educational and health authorities and specialist. WHO Regional Office for Europe and BZgA.
Yaşan, A., & Gürgen F. (2004). The ways to get sexual knowledge and the comparison of the rate of sexual myths in nurses who have sexual partners and who do not have. Yeni Symposium, 42, 72–76.
Yavuzer H. (2017). Ana-baba ve çocuk. Remzi.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin.
Yıldız, G., & Cavkaytar, A. (2020). Independent living needs of young adults with intellectual disabilities. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 11(2), 193-217.
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications (Vol. 6). Sage.
Zhang, W., Chen, J., Feng, Y., Li, J., Zhao, X., & Luo, X. (2013). Young children’s knowledge and skills related to sexual abuse prevention: A pilot study in Beijing, China. Child Abuse & Neglect, 37(9), 623–30. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2013.04.018

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şerife Eraslan ^*
0000-0003-2569-6983
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1721587

IZ

https://izlik.org/JA39NJ89SU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eraslan, Ş. (2026). Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 15(1), 338-361. https://doi.org/10.30703/cije.1721587

AMA

1.Eraslan Ş. Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi. CUE. 2026;15(1):338-361. doi:10.30703/cije.1721587

Chicago

Eraslan, Şerife. 2026. “Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 15 (1): 338-61. https://doi.org/10.30703/cije.1721587.

EndNote

Eraslan Ş (01 Mayıs 2026) Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 15 1 338–361.

IEEE

[1]Ş. Eraslan, “Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi”, CUE, c. 15, sy 1, ss. 338–361, May. 2026, doi: 10.30703/cije.1721587.

ISNAD

Eraslan, Şerife. “Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 15/1 (01 Mayıs 2026): 338-361. https://doi.org/10.30703/cije.1721587.

JAMA

1.Eraslan Ş. Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi. CUE. 2026;15:338–361.

MLA

Eraslan, Şerife. “Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, c. 15, sy 1, Mayıs 2026, ss. 338-61, doi:10.30703/cije.1721587.

Vancouver

1.Şerife Eraslan. Erken Çocuklukta Cinsel Eğitim: Ebeveynlerin Görüşlerinin İncelenmesi. CUE. 01 Mayıs 2026;15(1):338-61. doi:10.30703/cije.1721587