Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Üstbiliş Özellikleri ile Akademik Erteleme Arasındaki İlişkinin Regresyon Analizi İle İncelenmesi: Sınıf Öğretmeni Adayları Örneklemi

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 2026, 1 - 25, 13.03.2026
https://doi.org/10.30703/cije.1704156
https://izlik.org/JA89TC38JF

Öz

Bu araştırmada, sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerini ve akademik erteleme davranışlarını çeşitli değişkenler açısından incelemek ve üstbilişin hangi özelliklerinin akademik erteleme davranışı üzerinde yordayıcı etkisi olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini farklı üniversitelerde eğitim gören 1033 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Toplanan veriler regresyon analizi kullanarak analiz edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının bilişsel farkındalık üstbiliş özelliği ile akademik erteleme davranış ortalama puanları arasında pozitif yönlü orta kuvvetli ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerinin akademik erteleme davranışları üzerindeki önem sıralaması; bilişsel farkındalık, bilişsel güven, düşünceleri kontrol ihtiyacı, kontrol edilmezlik ve tehlike, olumlu inançlar şeklinde tespit edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerinin akademik erteleme davranışında bulunmalarında etki ettiği sonucuna ulaşılarak bilişsel farkındalık üstbiliş özelliği akademik erteleme davranışı etkilemede önemli bir yordayıcı olarak bulunmuştur. Bilişsel farkındalığın akademik erteleme davranışı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiş ve olumsuz düşünceler azaltılabilirse akademik erteleme davranışının azalabileceği öngörülmüştür.

Kaynakça

  • Aitken, M. E. (1982). A personality profile of the college student procrastinator. USA: University of Pittsburgh.
  • Akbay, S. & Gizir C. (2010). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 60-78.
  • Akdağ, M. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. [Masters’s thesis, Tokat Gaziosmanpaşa University-Tokat].
  • Aksu, B. Ö. (2022). Üniversite öğrencilerinde olumsuz üst biliş düzeyleri ile akademik erteleme arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Masters’s thesis, Çağ University-Mersin].
  • Asher, M. & Aderka, I. M. (2018). Gender differences in social anxiety disorder. Journal of Clinical Psychology, 74(10), 1730-1741. https://doi.org/10.1002/jclp.22624
  • Aydoğan, D. & Özbay, Y. (2012). Akademik erteleme davranışının benlik saygısı, durumluluk kaygı, öz yeterlilik açısından açıklanabilirliğinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(3), 1-9. https://doi.org/10.14527/C2S3M1
  • Balcı, G. (2007). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin sözel matematik problemlerini çözme düzeylerine göre bilişsel farkındalık becerilerinin incelenmesi. [Masters’s thesis, Çukurova University-Adana].
  • Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğilimlerinin düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisi. [Phd thesis, Dokuz Eylül University-İzmir].
  • Balkıs, M. (2007). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğiliminin karar verme stillerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(21), 67-83.
  • Balkıs, M., Duru, E., Buluş, M. & Duru, S. (2006). Üniversite öğrencilerinde akademik erteleme eğiliminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 7(2), 57-73.
  • Balkıs, M. & Duru, E. (2010). Akademik erteleme eğilimi, akademik başarı ilişkisinde genel ve performans benlik saygısının rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(27), 159-170.
  • Bebek, İ. Ö. (2021). Akademik erteleme sıklığının ve ilişkili faktörlerin akademik popülasyonda araştırılması. [Medical specialization thesis, Balikesir University-Balıkesir].
  • Bebek, İ. Ö., Can, M. Ş., Kara, H., Baykan, H. & Karlıdere, T. (2023). Evaluating the frequency of academic procrastination and associated factors in the academic population. Acta Medica Ruha, 1(3), 323-334.
  • Bedel, E. F. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarında akademik ertelemenin yordanmasında bilinçli farkındalık ve üstbilişsel farkındalığın rolü. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 504-514.
  • Bridges, K. R.& Roig, M. (1997). Academic procrastination and irrational thinking: A re-examination with context controlled. Personality and Individual Differences, 22(6), 941-944. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(96)00273-5
  • Brown, A. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other more mysterious mechanisms. Metacogniton, Motivation and Understanding, 65-116.
  • Bulut, R. & Ocak, G. (2017). Öğretmen adaylarının akademik erteleme davranışlarını etkileyen etmenler. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 75-90.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri (36. Baskı). Pegem Akademi, Ankara.
  • Carr, M. & Biddlecomb B. (1998). Metacognition in mathematics from a constructivist perspective. Metacognition, Metacognition in Educational Theory and Practice, 23, 67-90.
  • Cartwright, H. S. & A. W. (1997). Beliefs about worry and intrusions: The meta-cognitions questionnaire and its correlates. Journal of Anxiety Disorders, 11(3), 279-296. https://doi.org/10.1016/S0887-6185(97)00011-X
  • Crick, F. (2020). Şaşırtan Varsayım. Çev. Serkan Say. TÜBİTAK Popüler Bilim Yayınları, Ankara.
  • Çakıcı, D. Ç. (2003). Lise ve üniversite öğrencilerinde genel erteleme ve akademik erteleme davranışının incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  • Coşar, H. A. & Gedik, H. (2019). Öğretmen adaylarının sosyal medya bağımlılığı ve akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 32-65. https://doi.org/10.48174/buaad.932899
  • Çelik, Ç. B., Odacı H. & Bayraktar N. (2015). Is problematic ınternet use an indicator of eating disorders among Turkish university students?. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 20, 167-172. https://doi.org/10.1007/s40519-014-0150-3
  • Çelikkaleli, Ö. & Akbay S. E. (2013). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışı, genel yetkinlik inancı ve sorumluluklarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 237-254.
  • Çikrıkci, Ö. & Erzen, E. (2016). Cinsiyetin akademik erteleme üzerindeki etkisi: Meta-analiz. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(4), 750-761. https://doi.org/10.16986/HUJE.2016015387
  • Değirmenci, H., Çetinkaya, A. B. & Karakaş, G. S. (2023). Erteleme davranışının kişilik özellikleri, üstbilişsel inançlar ve endişeler ile ilişkisi. Klinik Psikoloji Dergisi, 7(1), 60-74. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438m000079XX1
  • Demir, F. & Kösterelioğlu, İ. (2015). Öğretmen adaylarının akademik erteleme eğilimlerinin incelenmesi. Journal of International Social Research, 8(39), 595-603. https://doi.org/10.17719/jisr.20153913778
  • Demir, Ö. & Kaymak-Özmen, S. (2011). Üniversite öğrencilerinin üst biliş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 145-160.
  • Dietz, F., Hofer, M. & Fries, S. (2007). Individual values, learning routines and academic procrastination. British Journal of Educational Psychology, 77(4), 893-906. https://doi.org/10.1348/000709906X169076
  • Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive - developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911. https://doi.org/10.1037//0003-066X.34.10.906
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (1993). How to design and evaluate research in education. McGrawHill, United States of America.
  • Gama, C. A. (2005). Integrating metacognition instruction in interactive learning environments. Doctoral Thesis, University of Sussex, England.
  • Gülep, Z. P. (2017). Lise öğrencilerinin üstbilişlerinde boyun eğici davranışların ve akademik ertelemenin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
  • Gürgan, U. & Gündoğdu, İ. (2019). Fen, matematik ve sosyal bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin yürütücü biliş becerilerinin akademik mükemmeliyetçiliklerinin ve akademik erteleme davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(1), 152-175. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.547262
  • Hayat, A. A., Kojuri, J., & Mitra Amini, M. D. (2020). Academic procrastination of medical students: The role of internet addiction. Journal of Advances in Medical Education & Professionalism, 8(2), 83-89.
  • Hayes, N. (2011). Psikoloji Anlamak. Çev. Filiz Şar ve Asiye Hekimoğlu. Optimist Yayınları, İstanbul.
  • Johnson, J. L. & Bloom, A. M. (1995). An Analysis of the contribution of the five factors of personality to variance in academic procrastination. Personality and Individual Differences, 18(1), 127-133. https://doi.org/10.1016/0191-8869(94)00109-6
  • Kandemir, M. (2014). Akademik erteleme davranışını açıklayıcı bir model. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4(3), 51-72. https://doi.org/10.14527/pegegog.2014.016
  • Kara, Ö. & Yıldıran, İ. (2020). Lise öğrencilerinin serbest zaman egzersize katılım düzeyleri ile akademik erteleme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 70-80. https://doi.org/10.46385/tsbd.773086
  • Karabacak, A. H. (2021). Türkiye’de profesyonel futbol liglerinde mücadele eden futbolcuların zihinsel dayanıklılıklarının olumsuz üst bilişlerle ilişkinin incelenmesi. [Masters’s thesis, Çağ University-Mersin].
  • Karakaş, S. (2024). Prof. Dr. Sirel Karakaş psikoloji sözlüğü: Bilgisayar programı ve veritabanı. http://www.psikolojisozlugu.com, Erişim Tarihi: 10.01.2024.
  • Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi (39. baskı). Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Kaysi, F. (2013). Bilgisayar becerisi ile üst biliş düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Fırat ve İstanbul Üniversiteleri örneği). [Yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
  • Lay, C. H. (1986). At last, my research article on procrastination. Journal of Research in Personality, 20(4), 474-495. https://doi.org/10.1016/0092-6566(86)90127-3
  • Milgram, N. & Tenne R. (2000). Personality correlates of decisional and task avoidant procrastination. European Journal of Personality, 14(2), 141-156. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-0984(200003/04)14:2%3C141::AID-PER369%3E3.3.CO;2-M
  • Nazik, F., Sönmez, M. & Güneş, G. (2014). Hemşirelik öğrencilerinin üstbiliş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 145-150.
  • Nietfeld, J. L., Li, C. J. & Osborne, W. (2005). Metacognitive monitoring accuracy and student performance in the postsecondary classroom. The Journal of Experimental Educational 74(1), 7-28.
  • Okçu, V. & Kahyaoğlu, M. (2207). İlköğretim öğretmenlerinin biliş ötesi öğrenme stratejilerin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 129-146.
  • Onwuegbuzie, A. J. (2000). Academic procrastinators and perfectionistic tendencies among graduate students. Journal of Social Behavior & Personality, 15(5), 103-109.
  • Örnek, S. (2023). Yetişkin bireylerde sosyal kaygı düzeyi ile üst biliş ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkilerin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Okan Üniversitesi.
  • Özer, A. & Altun, E. (2011). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme nedenleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 45-72.
  • Özsoy, G. & Gündindi, Y. (2011). Okulöncesi öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalık düzeyleri. İlköğretim Online, 10(2), 430-440.
  • Rothblum, E. D., Solomon, L. J. & Murakami, J. (1986). Affective, cognitive, and behavioral differences between high and low procrastinators. Journal of Counseling Psychology, 33(4), 387-394. https://doi.org/10.1037//0022-0167.33.4.387
  • Safari, Y. & Yousefpoor, N. (2022). The role of matacognitive beliefs in predicting academic procrastination among stedents in İran: Cross-Sectional Study. JMIR Medical Education, 8(3), 1-8. https://doi.org/10.2196/32185
  • Schraw, G. & Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7, 351-371. https://doi.org/10.1007/BF02212307
  • Schraw, G., Olafson, L., Weibek, M. & Sewing, D. (2012). Metacognitive knowledge and field-based science learning in an outdoor environmental education program. Metacognition in Science Education: Trends in Current Research, 40, 57-77. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2132-6_4
  • Schraw, G. - Olafson, L. - Meibel, M. - Sewing, D. "Metacognitive Knowledge and Field-Based Science Learning in An Outdoor Environmental Education Program". In A. Zohar - Y.J. Dori (Eds.), Springer: Metacognition in Science Education: Trends in Current Research, (2012), 57-77. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2132-6_4
  • Solomon, L. J. & Rothblum, E. D. (1984). Academic procrastination: Frequency and cognitive- behavioral correlates. Journal of Counseling Osychology, 31(4), 503-509. https://doi.org/10.1037//0022-0167.31.4.503
  • Spada, M. M., Hiou, K. ve Nikcevic, A. V. (2006). Metacognitions, emotions and procrastination. Journal of Cognitive Psychotherapy, 20(3), 319-326. https://doi.org/10.1891/088983906780644028
  • Steel, P. (2002). The measurement and natüre of procrastination. Doctoral Thesis, Universty of Minnesota, USA.
  • Sternberg, R. & Davidson, J. E. (1983). Insight in gifted. Educational Psychologist, 18(1), 51-57. https://doi.org/10.1080/00461528309529261
  • Şeker, S. S. & Saygı, E. (2013). Eğitim fakültesi güzel sanatlar eğitim bölümü resim, iş eğitimi ve müzik eğitimi anabilim dallarında okumakta olan öğretmen adaylarının akademik erteleme eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 8(12), 1219-1227. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6040
  • Tangız, M. (2020). Üniversite öğrencilerinin üst biliş düzeyleri ve sosyal problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Çağ Üniversitesi örneği. [Masters’s thesis, Çağ University-Mersin].
  • Tice, D. M. & Baumeister, R. F. (1997). Longitudinal study of procrastination, performance, stress and health: the cost and benefits of dawdling. Psychological Science, 8, 454-458. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1997.tb00460.x
  • Tosun, A. & Irak, M. (2008). Üstbiliş ölçeği-30’un Türkçe uyarlaması, geçerliliği, güvenirliği, kaygı ve obsesif-kompülsif belirtilerle ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(1), 67-80
  • Tuckman, B. W. (2005). Relations of academic pprocrastination, rationalizations and performance in a web course with deadlines. Psychological Reports, 96(3), 1015-1021. https://doi.org/10.2466/pr0.96.3c.1015-1021
  • Tuzcuoğlu, S. (2014). Lisanslı olarak spor yapan ve spor yapmayan ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalık düzeyleri. [Masters’s thesis, Abant İzzet Baysal -Bolu].
  • Tüysüz, C., Karakuyu, Y., & Bilgin, İ. (2008). Öğretmen adaylarının üst biliş düzeylerinin belirlenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(17), 147-158. https://doi.org/10.11616/AbantSbe.225
  • Veenman, M. J. V., Van Hout-Wolters, B. & Afflerbach, P. (2006). Metacognition and learning: Conceptual and methodological considerations, Metacognition and Learning, 1(1), 3-14. https://doi.org/10.1007/s11409-006-6893-0
  • Vural, L. & Gündüz, G. F. (2019). Öğretmen adaylarının akademik erteleme davranışları ile bilişsel farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki. İlköğretim Online, 18(1), 307-330. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.527226
  • Wong, B. S. C. (2012). Metacognitive awareness, procrastination and academic performance of university students in Hong Kong. [Phd thesis, University of Leicester-England].
  • Yeşil, R. & Şahan, E. (2012). Öğretmen adaylarının akademik işlerini erteleme nedenleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 219-236.
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Yılmaz, S. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin zaman yönetimi becerileri ile akademik erteleme davranışlarının incelenmesi. [Masters’s thesis, Atatürk Üniversitesi-Erzurum].
  • Zakeri, H., Esfahani, B. N. & Razmjoee, M. (2013). Parenting styles and academic procrastination. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 84, 57-60. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.06.509

Investigating the Relationship between Metacognitive Characteristics and Academic Procrastination Using Regression Analysis: Pre-service Primary School Teachers Sample

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 2026, 1 - 25, 13.03.2026
https://doi.org/10.30703/cije.1704156
https://izlik.org/JA89TC38JF

Öz

In this study, it was aimed to examine the metacognitive characteristics and academic procrastination behaviors of pre-service primary school teachers in terms of various variables and to determine which features of metacognition have a predictive effect on academic procrastination behavior. Relational survey model was used in the study. The sample of the study consisted of 1033 pre-service primary school teachers studying in different universities. The collected data were analyzed using regression analysis. It was concluded that there was a positive, moderate-strong relationship between the cognitive awareness metacognition characteristic and prospective primary school teachers' mean academic procrastination behavior scores. The importance ranking of the metacognitive characteristics of preservice primary teachers on academic procrastination behaviors was determined as cognitive awareness, cognitive confidence, need for control, uncontrollability and danger, and positive beliefs. It was concluded that the metacognitive characteristics of pre-service primary school teachers affect their academic procrastination behaviors, and the metacognitive characteristic of cognitive awareness was found to be an important predictor in affecting academic procrastination behaviors. Cognitive awareness was found to have an effect on academic procrastination behavior, and it was predicted that if negative thoughts can be reduced, academic procrastination behavior can be reduced.

Kaynakça

  • Aitken, M. E. (1982). A personality profile of the college student procrastinator. USA: University of Pittsburgh.
  • Akbay, S. & Gizir C. (2010). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 60-78.
  • Akdağ, M. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. [Masters’s thesis, Tokat Gaziosmanpaşa University-Tokat].
  • Aksu, B. Ö. (2022). Üniversite öğrencilerinde olumsuz üst biliş düzeyleri ile akademik erteleme arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Masters’s thesis, Çağ University-Mersin].
  • Asher, M. & Aderka, I. M. (2018). Gender differences in social anxiety disorder. Journal of Clinical Psychology, 74(10), 1730-1741. https://doi.org/10.1002/jclp.22624
  • Aydoğan, D. & Özbay, Y. (2012). Akademik erteleme davranışının benlik saygısı, durumluluk kaygı, öz yeterlilik açısından açıklanabilirliğinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(3), 1-9. https://doi.org/10.14527/C2S3M1
  • Balcı, G. (2007). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin sözel matematik problemlerini çözme düzeylerine göre bilişsel farkındalık becerilerinin incelenmesi. [Masters’s thesis, Çukurova University-Adana].
  • Balkıs, M. (2006). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğilimlerinin düşünme ve karar verme tarzları ile ilişkisi. [Phd thesis, Dokuz Eylül University-İzmir].
  • Balkıs, M. (2007). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğiliminin karar verme stillerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(21), 67-83.
  • Balkıs, M., Duru, E., Buluş, M. & Duru, S. (2006). Üniversite öğrencilerinde akademik erteleme eğiliminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 7(2), 57-73.
  • Balkıs, M. & Duru, E. (2010). Akademik erteleme eğilimi, akademik başarı ilişkisinde genel ve performans benlik saygısının rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(27), 159-170.
  • Bebek, İ. Ö. (2021). Akademik erteleme sıklığının ve ilişkili faktörlerin akademik popülasyonda araştırılması. [Medical specialization thesis, Balikesir University-Balıkesir].
  • Bebek, İ. Ö., Can, M. Ş., Kara, H., Baykan, H. & Karlıdere, T. (2023). Evaluating the frequency of academic procrastination and associated factors in the academic population. Acta Medica Ruha, 1(3), 323-334.
  • Bedel, E. F. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarında akademik ertelemenin yordanmasında bilinçli farkındalık ve üstbilişsel farkındalığın rolü. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 504-514.
  • Bridges, K. R.& Roig, M. (1997). Academic procrastination and irrational thinking: A re-examination with context controlled. Personality and Individual Differences, 22(6), 941-944. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(96)00273-5
  • Brown, A. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other more mysterious mechanisms. Metacogniton, Motivation and Understanding, 65-116.
  • Bulut, R. & Ocak, G. (2017). Öğretmen adaylarının akademik erteleme davranışlarını etkileyen etmenler. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 75-90.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri (36. Baskı). Pegem Akademi, Ankara.
  • Carr, M. & Biddlecomb B. (1998). Metacognition in mathematics from a constructivist perspective. Metacognition, Metacognition in Educational Theory and Practice, 23, 67-90.
  • Cartwright, H. S. & A. W. (1997). Beliefs about worry and intrusions: The meta-cognitions questionnaire and its correlates. Journal of Anxiety Disorders, 11(3), 279-296. https://doi.org/10.1016/S0887-6185(97)00011-X
  • Crick, F. (2020). Şaşırtan Varsayım. Çev. Serkan Say. TÜBİTAK Popüler Bilim Yayınları, Ankara.
  • Çakıcı, D. Ç. (2003). Lise ve üniversite öğrencilerinde genel erteleme ve akademik erteleme davranışının incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  • Coşar, H. A. & Gedik, H. (2019). Öğretmen adaylarının sosyal medya bağımlılığı ve akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 32-65. https://doi.org/10.48174/buaad.932899
  • Çelik, Ç. B., Odacı H. & Bayraktar N. (2015). Is problematic ınternet use an indicator of eating disorders among Turkish university students?. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 20, 167-172. https://doi.org/10.1007/s40519-014-0150-3
  • Çelikkaleli, Ö. & Akbay S. E. (2013). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışı, genel yetkinlik inancı ve sorumluluklarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 237-254.
  • Çikrıkci, Ö. & Erzen, E. (2016). Cinsiyetin akademik erteleme üzerindeki etkisi: Meta-analiz. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(4), 750-761. https://doi.org/10.16986/HUJE.2016015387
  • Değirmenci, H., Çetinkaya, A. B. & Karakaş, G. S. (2023). Erteleme davranışının kişilik özellikleri, üstbilişsel inançlar ve endişeler ile ilişkisi. Klinik Psikoloji Dergisi, 7(1), 60-74. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438m000079XX1
  • Demir, F. & Kösterelioğlu, İ. (2015). Öğretmen adaylarının akademik erteleme eğilimlerinin incelenmesi. Journal of International Social Research, 8(39), 595-603. https://doi.org/10.17719/jisr.20153913778
  • Demir, Ö. & Kaymak-Özmen, S. (2011). Üniversite öğrencilerinin üst biliş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 145-160.
  • Dietz, F., Hofer, M. & Fries, S. (2007). Individual values, learning routines and academic procrastination. British Journal of Educational Psychology, 77(4), 893-906. https://doi.org/10.1348/000709906X169076
  • Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive - developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911. https://doi.org/10.1037//0003-066X.34.10.906
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (1993). How to design and evaluate research in education. McGrawHill, United States of America.
  • Gama, C. A. (2005). Integrating metacognition instruction in interactive learning environments. Doctoral Thesis, University of Sussex, England.
  • Gülep, Z. P. (2017). Lise öğrencilerinin üstbilişlerinde boyun eğici davranışların ve akademik ertelemenin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
  • Gürgan, U. & Gündoğdu, İ. (2019). Fen, matematik ve sosyal bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin yürütücü biliş becerilerinin akademik mükemmeliyetçiliklerinin ve akademik erteleme davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(1), 152-175. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.547262
  • Hayat, A. A., Kojuri, J., & Mitra Amini, M. D. (2020). Academic procrastination of medical students: The role of internet addiction. Journal of Advances in Medical Education & Professionalism, 8(2), 83-89.
  • Hayes, N. (2011). Psikoloji Anlamak. Çev. Filiz Şar ve Asiye Hekimoğlu. Optimist Yayınları, İstanbul.
  • Johnson, J. L. & Bloom, A. M. (1995). An Analysis of the contribution of the five factors of personality to variance in academic procrastination. Personality and Individual Differences, 18(1), 127-133. https://doi.org/10.1016/0191-8869(94)00109-6
  • Kandemir, M. (2014). Akademik erteleme davranışını açıklayıcı bir model. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4(3), 51-72. https://doi.org/10.14527/pegegog.2014.016
  • Kara, Ö. & Yıldıran, İ. (2020). Lise öğrencilerinin serbest zaman egzersize katılım düzeyleri ile akademik erteleme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 70-80. https://doi.org/10.46385/tsbd.773086
  • Karabacak, A. H. (2021). Türkiye’de profesyonel futbol liglerinde mücadele eden futbolcuların zihinsel dayanıklılıklarının olumsuz üst bilişlerle ilişkinin incelenmesi. [Masters’s thesis, Çağ University-Mersin].
  • Karakaş, S. (2024). Prof. Dr. Sirel Karakaş psikoloji sözlüğü: Bilgisayar programı ve veritabanı. http://www.psikolojisozlugu.com, Erişim Tarihi: 10.01.2024.
  • Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi (39. baskı). Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Kaysi, F. (2013). Bilgisayar becerisi ile üst biliş düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Fırat ve İstanbul Üniversiteleri örneği). [Yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
  • Lay, C. H. (1986). At last, my research article on procrastination. Journal of Research in Personality, 20(4), 474-495. https://doi.org/10.1016/0092-6566(86)90127-3
  • Milgram, N. & Tenne R. (2000). Personality correlates of decisional and task avoidant procrastination. European Journal of Personality, 14(2), 141-156. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-0984(200003/04)14:2%3C141::AID-PER369%3E3.3.CO;2-M
  • Nazik, F., Sönmez, M. & Güneş, G. (2014). Hemşirelik öğrencilerinin üstbiliş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 145-150.
  • Nietfeld, J. L., Li, C. J. & Osborne, W. (2005). Metacognitive monitoring accuracy and student performance in the postsecondary classroom. The Journal of Experimental Educational 74(1), 7-28.
  • Okçu, V. & Kahyaoğlu, M. (2207). İlköğretim öğretmenlerinin biliş ötesi öğrenme stratejilerin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 129-146.
  • Onwuegbuzie, A. J. (2000). Academic procrastinators and perfectionistic tendencies among graduate students. Journal of Social Behavior & Personality, 15(5), 103-109.
  • Örnek, S. (2023). Yetişkin bireylerde sosyal kaygı düzeyi ile üst biliş ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkilerin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Okan Üniversitesi.
  • Özer, A. & Altun, E. (2011). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme nedenleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 45-72.
  • Özsoy, G. & Gündindi, Y. (2011). Okulöncesi öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalık düzeyleri. İlköğretim Online, 10(2), 430-440.
  • Rothblum, E. D., Solomon, L. J. & Murakami, J. (1986). Affective, cognitive, and behavioral differences between high and low procrastinators. Journal of Counseling Psychology, 33(4), 387-394. https://doi.org/10.1037//0022-0167.33.4.387
  • Safari, Y. & Yousefpoor, N. (2022). The role of matacognitive beliefs in predicting academic procrastination among stedents in İran: Cross-Sectional Study. JMIR Medical Education, 8(3), 1-8. https://doi.org/10.2196/32185
  • Schraw, G. & Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7, 351-371. https://doi.org/10.1007/BF02212307
  • Schraw, G., Olafson, L., Weibek, M. & Sewing, D. (2012). Metacognitive knowledge and field-based science learning in an outdoor environmental education program. Metacognition in Science Education: Trends in Current Research, 40, 57-77. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2132-6_4
  • Schraw, G. - Olafson, L. - Meibel, M. - Sewing, D. "Metacognitive Knowledge and Field-Based Science Learning in An Outdoor Environmental Education Program". In A. Zohar - Y.J. Dori (Eds.), Springer: Metacognition in Science Education: Trends in Current Research, (2012), 57-77. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2132-6_4
  • Solomon, L. J. & Rothblum, E. D. (1984). Academic procrastination: Frequency and cognitive- behavioral correlates. Journal of Counseling Osychology, 31(4), 503-509. https://doi.org/10.1037//0022-0167.31.4.503
  • Spada, M. M., Hiou, K. ve Nikcevic, A. V. (2006). Metacognitions, emotions and procrastination. Journal of Cognitive Psychotherapy, 20(3), 319-326. https://doi.org/10.1891/088983906780644028
  • Steel, P. (2002). The measurement and natüre of procrastination. Doctoral Thesis, Universty of Minnesota, USA.
  • Sternberg, R. & Davidson, J. E. (1983). Insight in gifted. Educational Psychologist, 18(1), 51-57. https://doi.org/10.1080/00461528309529261
  • Şeker, S. S. & Saygı, E. (2013). Eğitim fakültesi güzel sanatlar eğitim bölümü resim, iş eğitimi ve müzik eğitimi anabilim dallarında okumakta olan öğretmen adaylarının akademik erteleme eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 8(12), 1219-1227. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6040
  • Tangız, M. (2020). Üniversite öğrencilerinin üst biliş düzeyleri ve sosyal problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Çağ Üniversitesi örneği. [Masters’s thesis, Çağ University-Mersin].
  • Tice, D. M. & Baumeister, R. F. (1997). Longitudinal study of procrastination, performance, stress and health: the cost and benefits of dawdling. Psychological Science, 8, 454-458. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1997.tb00460.x
  • Tosun, A. & Irak, M. (2008). Üstbiliş ölçeği-30’un Türkçe uyarlaması, geçerliliği, güvenirliği, kaygı ve obsesif-kompülsif belirtilerle ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(1), 67-80
  • Tuckman, B. W. (2005). Relations of academic pprocrastination, rationalizations and performance in a web course with deadlines. Psychological Reports, 96(3), 1015-1021. https://doi.org/10.2466/pr0.96.3c.1015-1021
  • Tuzcuoğlu, S. (2014). Lisanslı olarak spor yapan ve spor yapmayan ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalık düzeyleri. [Masters’s thesis, Abant İzzet Baysal -Bolu].
  • Tüysüz, C., Karakuyu, Y., & Bilgin, İ. (2008). Öğretmen adaylarının üst biliş düzeylerinin belirlenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(17), 147-158. https://doi.org/10.11616/AbantSbe.225
  • Veenman, M. J. V., Van Hout-Wolters, B. & Afflerbach, P. (2006). Metacognition and learning: Conceptual and methodological considerations, Metacognition and Learning, 1(1), 3-14. https://doi.org/10.1007/s11409-006-6893-0
  • Vural, L. & Gündüz, G. F. (2019). Öğretmen adaylarının akademik erteleme davranışları ile bilişsel farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki. İlköğretim Online, 18(1), 307-330. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.527226
  • Wong, B. S. C. (2012). Metacognitive awareness, procrastination and academic performance of university students in Hong Kong. [Phd thesis, University of Leicester-England].
  • Yeşil, R. & Şahan, E. (2012). Öğretmen adaylarının akademik işlerini erteleme nedenleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 219-236.
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Yılmaz, S. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin zaman yönetimi becerileri ile akademik erteleme davranışlarının incelenmesi. [Masters’s thesis, Atatürk Üniversitesi-Erzurum].
  • Zakeri, H., Esfahani, B. N. & Razmjoee, M. (2013). Parenting styles and academic procrastination. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 84, 57-60. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.06.509
Toplam 76 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Sınıf Eğitimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ayşe Bebek 0009-0003-9919-6030

Hamdi Karakaş 0000-0001-9209-4128

Gönderilme Tarihi 22 Mayıs 2025
Kabul Tarihi 21 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi 13 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.30703/cije.1704156
IZ https://izlik.org/JA89TC38JF
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA Bebek, A., & Karakaş, H. (2026). Üstbiliş Özellikleri ile Akademik Erteleme Arasındaki İlişkinin Regresyon Analizi İle İncelenmesi: Sınıf Öğretmeni Adayları Örneklemi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 15(2026), 1-25. https://doi.org/10.30703/cije.1704156

Amaç ve Kapsam

Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi'nin amacı, eğitim alanında ve disiplinler arası çalışmalar ile bilime katkı sağlamak, evrensel bir bakış açısı ile eğitim alanında değişimleri ve ihtiyaçları tespit etmek ve özgün çözümler üretmek, eğitim alanındaki kurum ve kuruluşlara, program geliştiricilere kaynak sağlayıcı olmak ve bu alanlarda Türkçe ve İngilizce olmak üzere iki dilde de hazırlanmış çalışmalara yer vererek çok yönlü destek olmaktır.

Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi (CUED), eğitim bilimleri alanındaki kuramsal ve uygulamalı gelişmeleri yakından izleyerek, eğitim sistemlerinin dönüşümüne katkı sunan yenilikçi ve bilimsel temelli araştırmaları desteklemektedir. Dergi; değişen toplumsal, teknolojik ve küresel dinamikler doğrultusunda eğitim süreçlerinin yeniden düşünülmesini gerekli görmekte ve bu çerçevede aşağıdaki güncel araştırma alanlarına öncelik vermektedir.

CUED özellikle;

  • Yapay zekâ destekli öğrenme ortamları, öğrenme analitikleri, uyarlanabilir öğretim sistemleri ve veri temelli karar verme süreçleri,
  • Dijital pedagojik yeterlikler ve öğretmenlerin teknoloji okuryazarlığı,
  • Eğitimde eşitlik, çeşitlilik ve kapsayıcılık; göç, mülteci eğitimi ve sosyoekonomik eşitsizlikler,
  • Özel gereksinimli bireyler için evrensel tasarım ve kapsayıcı eğitim uygulamaları,
  • Sosyo-duygusal öğrenme, öğrenci ve öğretmen iyi oluşu, okul temelli ruh sağlığı uygulamaları,
  • Sürdürülebilir kalkınma için eğitim, iklim değişikliği eğitimi ve küresel vatandaşlık,
  • 21. yüzyıl becerileri, üst düzey düşünme ve disiplinlerarası öğrenme tasarımları,
  • Öğretmenlerin mesleki gelişimi, profesyonel öğrenme toplulukları ve kariyer gelişim modelleri

alanlarında yürütülen kuramsal ve ampirik çalışmaları teşvik etmektedir.

Dergi; çoklu veri kaynaklarına dayalı, deneysel veya yarı deneysel desenler içeren, boylamsal araştırmalar, büyük veri analizleri, sistematik derlemeler ve meta-analizler gibi metodolojik açıdan güçlü araştırmalara öncelik vermektedir. Çalışmaların kuramsal temellerinin açık biçimde ortaya konması, alanyazındaki yerinin ve özgün katkısının net olarak tanımlanması beklenmektedir. CUED, yerel bağlamdan beslenen ancak uluslararası literatürle ilişkilendirilebilen, karşılaştırmalı ve genellenebilir bilgi üreten araştırmaları desteklemekte; açık bilim ilkeleri, veri şeffaflığı ve etik araştırma standartlarına uygunluğu temel bir yayın ilkesi olarak benimsemektedir.

Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi (CUED), eğitim bilimleri alanında yüksek etki potansiyeline sahip, kuramsal derinliği güçlü ve metodolojik açıdan ileri düzey araştırmaları yayımlamayı hedeflemektedir.

Bu doğrultuda dergi, bilimsel katkısı sınırlı, yöntemsel açıdan yetersiz veya uluslararası literatürle bütünleşmeyen çalışmaları hakem sürecine göndermeksizin editöryal ön inceleme aşamasında değerlendirme dışı bırakma hakkını saklı tutar.

Aşağıda belirtilen niteliklerden birini veya birkaçını taşıyan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz:

1. Kuramsal ve Katkı Boyutu Yetersiz Olan Çalışmalar

  • Alanyazındaki boşluğu açık biçimde tanımlamayan,
  • Kuramsal çerçevesi yapılandırılmamış veya yüzeysel biçimde sunulmuş,
  • Ulusal ya da uluslararası literatüre özgün katkı sunmayan,
  • Sadece mevcut durumu betimlemekle sınırlı kalan çalışmalar.

2. Metodolojik Derinliği Sınırlı Araştırmalar

  • Tek bir bağımsız değişkene dayalı basit nedensel analizler,
  • Tek veri toplama aracına dayalı çalışmalar (yalnızca ölçek, yalnızca görüşme vb.),
  • Çoklu veri kaynağı, yöntemsel çeşitlilik veya analitik derinlik içermeyen araştırmalar,
  • Yeterli örneklem büyüklüğü bilimsel gerekçelerle temellendirilmeyen nicel çalışmalar,
  • Geçerlik ve güvenirlik kanıtları sunulmayan ölçme aracı geliştirme veya uyarlama araştırmaları,
  • Analiz süreci bilimsel standartlara uygun olmayan nitel veya nicel çalışmalar.

3. Kapsam ve Etki Potansiyeli Sınırlı Çalışmalar

  • Yalnızca belirli bir ders bağlamında üniversite öğrencilerinin tutumlarını ölçen araştırmalar,
  • Ders kitabı incelemeleri,
  • Sadece katılımcı görüşlerine dayalı betimsel çalışmalar,
  • Genellenebilirliği sınırlı, yalnızca yerel bağlamla kısıtlı ve uluslararası literatürle ilişkilendirilmeyen araştırmalar,
  • Eğitim bilimlerinin temel odağı dışında kalan alanlara ilişkin çalışmalar.

CUED, yalnızca güçlü kuramsal temele dayanan, yöntemsel açıdan titizlikle tasarlanmış, çoklu veri kaynaklarıyla desteklenen ve eğitim bilimleri alanında uluslararası düzeyde anlamlı katkı potansiyeli taşıyan araştırmaları değerlendirmeye almaktadır.

 

Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi (CUED)’ne gönderilecek çalışmalar, aşağıda belirtilen yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır:

  1. Yayın Dili: Makalenin hakem değerlendirme süreci için Türkçe olması yeterlidir. Kabul edilen makale, tam metin hâliyle İngilizce olarak da hazırlanmalıdır.
  2. Makale Uzunluğu: Bir çalışmanın uzunluğu, ana metin, kaynakça ve ekler hariç olmak üzere, 9.000 sözcüğü geçmemelidir.
  3. Özetler: Dergiye gönderilen makalelerde hem Türkçe özet (ÖZ) hem de İngilizce özet (ABSTRACT) bulunmalı ve her biri 150–200 sözcük uzunluğunda olmalıdır.
  4. Makale Formatı: Makaleler, Microsoft Word formatında hazırlanmalı ve derginin Yayın Şablonu'na uygun olmalıdır.
  5. Tablo ve Şekiller: Gönderilen tablo ve şekiller, derginin sayfa boyutlarını aşmamalı ve APA 7 stiline uygun olmalıdır.
  6. Yayın Şablonu’nda bir tablo veya şekil bir sonraki sayfaya taşmamalıdır.
  7. Eğer tablo veya şekil sayfa sonuna geliyorsa ve tamamı sığmıyorsa, takip eden sayfada “devam” başlığıyla yerleştirilmelidir.
  8. Ayrıca tablolar ve şekillerde 10 punto ve tek satır aralığı kullanılmalıdır.
  9. Ampirik çalışmalarda ana metin aşağıdaki bölümleri içerebilir: Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç & Öneriler.
  10. Yöntem bölümünde desen, evren ve örneklem, çalışma grubu veya katılımcılar, veri toplama araçları ve verilerin analizi gibi alt başlıklar bulunmalıdır.
  11. Kaynakça ve Atıflar: Kaynakça, metin içi atıflar, başlıklar, tablolar ve şekiller için APA 7. baskı yazım kuralları uygulanmalıdır.
  12. Dosyada Yazar Bilgisi Olmaması: Sisteme yüklenen dosya ve dosya adı, yazar(lar) bilgisi içermemelidir.
  13. Microsoft Word belgelerinde Dosya > Seçenekler > Genel menüsünden kullanıcı adı kaldırılmalı ve yazar kimliğini belirleyebilecek tüm bilgiler silinmelidir.

Yayım Etiği

 Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi’nde (CUED) yayımlanan çalışmaların yansız ve etik olması amacıyla Editörler Kurulu tarafından birtakım etik politikalar geliştirilmiştir. CUED’de yer alan etik görev ve sorumluluklar, ulusal ve uluslararası alanlarda taranan dergilerin yayım politikaları ile açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

CUED’e çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün ve güncel olması beklenmektedir.

Yazar(lar)ın yararlandıkları bütün çalışmalara eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.

Çalışmanın içeriğine bir katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir. (Varsa) çıkar çatışması teşkil edebilecek durumlar ve ilişkiler açıklanmalıdır.

Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir.

Yazar(lar) talep edilen veri ve bilgiyi yayım ve/veya bilim kuruluna sunmalıdır.

Yazar(lar)ın yayımlanmış, değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda dergi editörünü veya yayımcıyı bilgilendirme, çalışmasını düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz.

Başka bir dergide yayımlanmış çalışma CUED’e gönderilemez.

Başka bir dergiye gönderilen, henüz değerlendirmesi bitmemiş bir çalışma CUED’e gönderilemez.

Değerlendirme süreci başlamış bir çalışma için yazar ekleme-çıkarma, yazar sırası değiştirme gibi bir işlem talep edilemez.

Daha önce bir sempozyumda sunulan bildiriler tam metin olarak yayımlanmamış olmak koşuluyla değerlendirmeye kabul edilir ve buna ilişkin bilgi dipnotla ekle eklenmelidir.

Lisansüstü tezlerden üretilmiş yayınlarda bu durum kesinlikle belirtilmelidir.

Yazar Hakları

Yazar(lar),

Çıkar çatışması ve/veya etik gerekçelerle çalışmalarını gönderilmemesini istediği hakemleri belirleyebilirler.

Henüz yayımlanmamış olan çalışmalarını değerlendirme sürecindeyken geri çekebilirler.

Hakem raporlarına ve editör kararlara itiraz etme hakkına sahiptirler.

Basım sürecinde ortaya çıkan maddi hatalar sebebiyle, ilk yayımlanacak sayıda çalışmasındaki sorunlu yerler için veya kendisinden kaynaklanmış bilgi hataları için düzeltme (erratum) talep edebilirler.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Derginin ulusal ve uluslararası alanda gelişimini sağlamak,

Yayımlanan çalışmaların kalitesini arttırmaya yönelik süreçleri yönetmek,

Derginin bütün paydaşları için etik kuralların uygulanması süreçlerini yürütmek,

Derginin gelişimine katkıda bulunmak amacıyla yayımlama ve etik politikalarda güncelleme yapmak,

Derginin web sayfasını düzenlemek ve güncel tutmak ile sorumludurlar.

Okuyucunun dergi yayımlama, kapsam ve etik ile ilgili geri bildirimlerini dikkate almak,

CUED’de yayımlanan çalışmaları okuyucunun ilgi ve ihtiyaçlarını da dikkate alarak geliştirmek,

Okuyucudan gelen soruları etik kurallar çerçevesinde kalmak şartıyla cevaplamak,

Editörler Kurulu ile belirli aralıklarda toplantı yapmak,

Kurulun CUED in yayım ve etik politikaları ile ilgili ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlamak,

İhtiyaç duyulduğunda kurula CUED in yayım ve etik politikaları ile ilgili eğitim sağlamak,

Kuruldan gelen dönütleri dikkate alarak dergiyi geliştirmek,

Kurul üyelerinin tarafsız olmasını sağlamak,

Kurulu çalışmaları bilimsel ölçütler çerçevesinde değerlendirmeleri konusunda teşvik etmek,

Aday çalışmanın konusuna göre ilgili kurul üyesi ile değerlendirme ile ilgili iletişime geçmek ile sorumludurlar

Alan Editörlerinin Etik Görev ve Sorumlulukları 

Aday çalışmanın konusuna uygun bir hakem belirlemek,

Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlamak,

Yazarlar ile hakemler arasında çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek,

Değerlendirmeyi yapan hakeme ilişkin bilgileri gizli tutmak,

Hakemleri tarafsız olma yönünde teşvik etmek,

Hakemlerin yayım ve etik politikalar ile ilgili sorularını cevaplamak,

Hakem havuzunu geliştirecek güncellemeler yapmak,

Değerlendirme süresi ile ilgili hakemlere hatırlatmalarda bulunmak,

Hakemleri yapıcı, nazik ve uygun bir dille değerlendirme yapmaları konusunda teşvik etmek ile sorumludurlar.

Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

CUED’e gönderilen çalışmalar, isimsiz olarak ilgili alanda en az iki hakeme değerlendirilmek üzere gönderilir. Hakem değerlendirmelerinde makale hakkında olumlu ve olumsuz görüşün eşitliği durumunda editörün veya üçüncü bir hakemin görüşü alınır.

CUED’de çift-kör hakem değerlendirme süreci benimsenmiştir, yazar ve hakem birbirlerinin kimliğinden habersizdir. Bu bağlamda CUED’de çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

CUED’in yayım ilkelerini okumak

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmek. Uzmanlık alanı olmadığı halde sadece makalenin konusu hakkında fikir sahip olabilmek adına değerlendirmeyi kabul etmemek,

Değerlendirmeyi yaparken yansız olamayacaklarını fark ettiklerinde değerlendirme yapmayı reddetmek,

Değerlendirme sürecini belirli bir zaman çerçevesinde tamamlamak,

Tarafsızlık ve gizlilik çerçevesinde değerlendirme yapmak,

Çıkar çatışması gibi bir durumla karşılaştıklarında, değerlendirme yapmayı reddetmek ve bu durumu editöre bildirmek,

Değerlendirdikleri makalenin aynı anda bir başka dergiye gönderildiğini tespit ettiklerinde durumu editöre bildirmek,

Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik dille yapmak. Düşmanlık, hakaret ve iftira gibi kişisel yorumlar yapmamak,

Yayın Politikası

Hakemlik ve Basım Süreçleri

Dergiye ulaşan çalışmalar sekreteryaya atanır. Sekreterya makale dosyalarını inceleyerek zorunlu dosyaların kontrolünü yapar ve dosyaların uygunluğunuÖn Değerlendirme Kontrol Listesi ile değerlendirir. İlgili düzeltme varsa kontrol listesi ile beraber yazara ileterek düzeltme ister. İlgili düzeltmeler tamamlandığında makale dosyalarında sorun yoksa makaleye editör ataması yapılır. Makaleler Editörler Kurulu tarafından dergi kapsamı açısından ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda uygun bulunan çalışmalara istatistik editörü ataması yapılır. İstatistik editörü makalelerin yöntemsel incelemesini yaparak bilimsel bakımdan uygunluğunu değerlendirir. İstatistik editörü tarafından uygun bulunan makalelere alan editörü ataması yapılır. Alan editörü makaleyi inceler. Eğer alanına uygun, güncel bulmazsa red edebilir. İnceleme sonunda alan editörü ilgili alana katkı sağlayacağı düşünülen makaleyi kör hakemlik yöntemiyle en az iki hakemin değerlendirmesine sunar. Hakemlere değerlendirme yapmaları için 30 gün süre verilir ve bu süre içinde dönüş yapmayan hakemin yerine yeni bir hakem atanır. Aday makalenin dergide yayımlanabilmesi için en az iki hakemden olumlu görüş alması gerekmektedir. Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda çalışma üçüncü bir hakemin görüşüne sunulur. Yazar(lar) hakem(ler) tarafından (varsa) önerilen düzeltmeleri 30 gün yapmakla yükümlüdürler. Hakem(ler)den yayımlanabilir raporu alan ve dergi editörlüğü tarafından kontrolü sağlanmış makaleler yayımlanma sürecine girerler. Makalelere son biçimi yazar(lar) tarafından verilir. Yayıma kabul edilen makalelere bir DOI numarası verilir ve bu makaleler dil ve mizanpaj gibi düzenlemelere dahil edilir. Daha sonra Editörler Kurulu kararıyla uygun bir sayıda yayımlanırlar. Son biçimi verilen ve yayım sürecine alınan makaleler üzerinde herhangi bir değişiklik yapılamaz.

Hakem(ler) yazar(lar)ın, yazar(lar) ise hakem(ler)in kimlik bilgileri hakkında bilgi sahibi değildir. Bu konudaki gizliliği sağlama sorumluluğu dergi editörlüğüne aittir.

Açık Erişim Politikası

CUED Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar. Dergi, yayımladığı içerikle bilimin Açık Erişim politikasıyla desteklenmesi ve geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bilinen standartlarda kaynak gösterilmesi koşuluyla, ticari kullanım amacı ve içerik değişikliği dışında kalan tüm kullanım (çevrimiçi bağlantı verme, kopyalama, baskı alma, herhangi bir fiziksel ortamda çoğaltma, dağıtma vb.) haklarını (ilgili içerikte aksi belirtilmediği sürece) "Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı aracılığıyla kullanıma sunmaktadır. Kaynak, atıf vermek kaydıyla ticari amaç haricinde kopyalanabilir, dağıtılabilir ve yeniden kullanılabilir, ancak üzerinde hiçbir değişiklik yapılamaz. İçeriğin ticari amaçlı kullanımı için yayınevinden yazılı izin alınması gereklidir.

Aşırmacılık (İntihal) Taraması

Dergipark sisteminin intihal.net'ten çektiği intihal raporuna ek olarak tüm aday makaleler için iThenticate© yazılımından elde edilen rapor da ayrıca sisteme yüklenmelidir. İlgili raporlar makalenin dergi şablonunda yazılmış tam metnini ve intihal sayfasını birlikte içermelidir. İntihal.net ve iThenticate© raporu oranları arasında büyük farklılık olmamalıdır. Tüm makalenin benzerlik oranı en fazla %20 olabilir (Rapor, kaynakça ve beş kelimeden az hariç tutularak alınmalıdır. Buna uygun alınmayan raporlar kabul edilmemektedir.). Tezden üretilmiş yayınlar için de bu oran geçerlidir. Makale kabul edilse dahi editör/alan editörlerince son kontrolde alınan raporlarda farklı bir durumla karşılaşıldığında ilgili çalışma yazarına iade edilir. 

Etik Kurul Onayı

TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri’nde 2020 yılı için yapmış olduğu değişiklik üzerine Sosyal bilimler dâhil olmak üzere tüm bilim dallarında yapılan makaleler için “Etik Kurul Onayı” talep edilmektedir. Dolayısıyla dergimize gönderilen tüm çalışmalardan "Etik Kurul Onayı" mutlaka alınmış olmalıdır. Etik kurul onayı olmayan veya belgedeki çalışma başlığı ile makale başlığı uyuşmayan araştırmalar değerlendirme sürecine dâhil edilmeyecektir. Eğer çalışma etik izin gerektirmiyorsa, Gerekli Dosya ve Formlar bölümünde yer alan “Etik Beyan Formu” imzalanarak sisteme yüklenmelidir.


 

Dergimizde yayımlanan makalelerden herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

İmtiyaz Sahibi (Dekan)

Eğitim, Değerler Eğitimi, Coğrafya Eğitimi

Yazı İşleri Müdürü

Okul Öncesi Eğitim

Editör

Eğitim, Okul Dışı Öğrenme, Değerler Eğitimi, Türkçe Eğitimi

Yardımcı Editörler

Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme ABD başkanı

Eğitim, Ölçek Geliştirme, Matematik Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi

Alan Editörleri (Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi)

Matematik Eğitimi
Kimya Eğitimi
Matematik Eğitimi
Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi
Fen Bilgisi Eğitimi
Eğitim, Ölçek Geliştirme, Matematik Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi

Alan Editörleri (Temel Eğitim)

Okul Öncesi Eğitim
Eğitim, Temel Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi
Matematik Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi
Eğitim, Temel Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi
Temel Eğitim, Sınıf Eğitimi
Okul Öncesi Eğitim

Alan Editörleri (Türkçe ve Sosyal Bilgiler Eğitimi)

Sosyal Bilgiler Eğitimi
Eğitim, Okul Dışı Öğrenme, Değerler Eğitimi, Türkçe Eğitimi
Coğrafya Eğitimi
Tarih Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Sözlü Tarih
Eğitim, Değerler Eğitimi, Türkçe Eğitimi

Alan Editörleri (Özel Eğitim)

Çoklu Engelli Eğitimi, Zihinsel Engelli Eğitimi, Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)
Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi
Eğitim, Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi
Zihinsel Engelli Eğitimi, Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)

Alan Editörleri (Eğitim Bilimleri)

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
Eğitim, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Eğitim Programları ve Öğretim, Eğitimde Program Geliştirme, Eğitimde Program Değerlendirme, Hayat Boyu Öğrenme, Yetişkin Eğitimi, Eğitim Felsefesi
Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları, Ölçek Geliştirme, Standart Belirleme ve Normlar, Kültürlerarası Ölçek Uyarlama, Sınıfiçi Ölçme Uygulamaları, Bilgisayar Tabanlı Sınav Uygulamaları, Similasyon çalışmaları
Eğitim Programları ve Öğretim
Öğretim Teknolojileri
Eğitim, Eğitim Programları ve Öğretim, Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi, Kapsayıcı Eğitim
Eğitim Yönetimi
Eğitim, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Aile Danışmanlığı, Kariyer Danışmanlığı, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer), Eğitimin Psikolojik Temelleri

Alan Editörleri (Yabancı Diller Eğitimi)

Dilbilim, Eğitim
Eğitim, Alan Eğitimleri (Diğer)
İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Güzel Sanatlar Eğitimi

2005 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Bölümü Sanat Eğitimi Anabilim Dalı'ndan, 2016 yılında ise aynı üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsü Sanat Eğitimi Yüksek Lisans Programı'ndan mezun oldu. 2018 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Programı'nda doktorasını tamamladı ve 2021 yılında doçent unvanını aldı. 2022 yılında doçent olarak göreve başlayan sanatçı, 2016 yılında öğretim görevlisi olarak atandığı Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı'nda sanatsal ve akademik çalışmalarına devam etmektedir. Sanat terapisi ve göstergebilim üzerine birçok makale ve kitap bölümü kaleme almıştır.

Medya ve İletişim Eğitimi, Güzel Sanatlar Eğitimi, Sanat Eğitimi (Diğer)
Music
Müzik Eğitimi, Müzik Teorileri

İstatistik Editörü

Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları, Ölçek Geliştirme, Standart Belirleme ve Normlar, Kültürlerarası Ölçek Uyarlama, Sınıfiçi Ölçme Uygulamaları, Bilgisayar Tabanlı Sınav Uygulamaları, Similasyon çalışmaları

Dil Editörleri

İkinci Bir Dil Olarak İngilizce
Dilbilim, Eğitim
Eğitim
Türk Dili ve Edebiyatı, Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay), Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı
Dil Çalışmaları, Çocuk Edebiyatı , Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı
Türk Halk Bilimi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi
Türkçe Eğitimi

Sekreterya

Türkçe Eğitimi

Mizanpaj

İkinci Bir Dil Olarak İngilizce
Okul Öncesi Eğitim

e-ISSN: 2147-1606