Bu araştırmada, sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerini ve akademik erteleme davranışlarını çeşitli değişkenler açısından incelemek ve üstbilişin hangi özelliklerinin akademik erteleme davranışı üzerinde yordayıcı etkisi olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini farklı üniversitelerde eğitim gören 1033 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Toplanan veriler regresyon analizi kullanarak analiz edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının bilişsel farkındalık üstbiliş özelliği ile akademik erteleme davranış ortalama puanları arasında pozitif yönlü orta kuvvetli ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerinin akademik erteleme davranışları üzerindeki önem sıralaması; bilişsel farkındalık, bilişsel güven, düşünceleri kontrol ihtiyacı, kontrol edilmezlik ve tehlike, olumlu inançlar şeklinde tespit edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının üstbiliş özelliklerinin akademik erteleme davranışında bulunmalarında etki ettiği sonucuna ulaşılarak bilişsel farkındalık üstbiliş özelliği akademik erteleme davranışı etkilemede önemli bir yordayıcı olarak bulunmuştur. Bilişsel farkındalığın akademik erteleme davranışı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiş ve olumsuz düşünceler azaltılabilirse akademik erteleme davranışının azalabileceği öngörülmüştür.
In this study, it was aimed to examine the metacognitive characteristics and academic procrastination behaviors of pre-service primary school teachers in terms of various variables and to determine which features of metacognition have a predictive effect on academic procrastination behavior. Relational survey model was used in the study. The sample of the study consisted of 1033 pre-service primary school teachers studying in different universities. The collected data were analyzed using regression analysis. It was concluded that there was a positive, moderate-strong relationship between the cognitive awareness metacognition characteristic and prospective primary school teachers' mean academic procrastination behavior scores. The importance ranking of the metacognitive characteristics of preservice primary teachers on academic procrastination behaviors was determined as cognitive awareness, cognitive confidence, need for control, uncontrollability and danger, and positive beliefs. It was concluded that the metacognitive characteristics of pre-service primary school teachers affect their academic procrastination behaviors, and the metacognitive characteristic of cognitive awareness was found to be an important predictor in affecting academic procrastination behaviors. Cognitive awareness was found to have an effect on academic procrastination behavior, and it was predicted that if negative thoughts can be reduced, academic procrastination behavior can be reduced.
Metacognition academic procrastination pre-service primary school teachers
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Sınıf Eğitimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 22 Mayıs 2025 |
| Kabul Tarihi | 21 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 13 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.30703/cije.1704156 |
| IZ | https://izlik.org/JA89TC38JF |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 2026 |
Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi'nin amacı, eğitim alanında ve disiplinler arası çalışmalar ile bilime katkı sağlamak, evrensel bir bakış açısı ile eğitim alanında değişimleri ve ihtiyaçları tespit etmek ve özgün çözümler üretmek, eğitim alanındaki kurum ve kuruluşlara, program geliştiricilere kaynak sağlayıcı olmak ve bu alanlarda Türkçe ve İngilizce olmak üzere iki dilde de hazırlanmış çalışmalara yer vererek çok yönlü destek olmaktır.
Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi (CUED), eğitim bilimleri alanındaki kuramsal ve uygulamalı gelişmeleri yakından izleyerek, eğitim sistemlerinin dönüşümüne katkı sunan yenilikçi ve bilimsel temelli araştırmaları desteklemektedir. Dergi; değişen toplumsal, teknolojik ve küresel dinamikler doğrultusunda eğitim süreçlerinin yeniden düşünülmesini gerekli görmekte ve bu çerçevede aşağıdaki güncel araştırma alanlarına öncelik vermektedir.
CUED özellikle;
alanlarında yürütülen kuramsal ve ampirik çalışmaları teşvik etmektedir.
Dergi; çoklu veri kaynaklarına dayalı, deneysel veya yarı deneysel desenler içeren, boylamsal araştırmalar, büyük veri analizleri, sistematik derlemeler ve meta-analizler gibi metodolojik açıdan güçlü araştırmalara öncelik vermektedir. Çalışmaların kuramsal temellerinin açık biçimde ortaya konması, alanyazındaki yerinin ve özgün katkısının net olarak tanımlanması beklenmektedir. CUED, yerel bağlamdan beslenen ancak uluslararası literatürle ilişkilendirilebilen, karşılaştırmalı ve genellenebilir bilgi üreten araştırmaları desteklemekte; açık bilim ilkeleri, veri şeffaflığı ve etik araştırma standartlarına uygunluğu temel bir yayın ilkesi olarak benimsemektedir.
Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi (CUED), eğitim bilimleri alanında yüksek etki potansiyeline sahip, kuramsal derinliği güçlü ve metodolojik açıdan ileri düzey araştırmaları yayımlamayı hedeflemektedir.
Bu doğrultuda dergi, bilimsel katkısı sınırlı, yöntemsel açıdan yetersiz veya uluslararası literatürle bütünleşmeyen çalışmaları hakem sürecine göndermeksizin editöryal ön inceleme aşamasında değerlendirme dışı bırakma hakkını saklı tutar.
Aşağıda belirtilen niteliklerden birini veya birkaçını taşıyan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz:
1. Kuramsal ve Katkı Boyutu Yetersiz Olan Çalışmalar
2. Metodolojik Derinliği Sınırlı Araştırmalar
3. Kapsam ve Etki Potansiyeli Sınırlı Çalışmalar
CUED, yalnızca güçlü kuramsal temele dayanan, yöntemsel açıdan titizlikle tasarlanmış, çoklu veri kaynaklarıyla desteklenen ve eğitim bilimleri alanında uluslararası düzeyde anlamlı katkı potansiyeli taşıyan araştırmaları değerlendirmeye almaktadır.
Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi (CUED)’ne gönderilecek çalışmalar, aşağıda belirtilen yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır:
Yayım Etiği
Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi’nde (CUED) yayımlanan çalışmaların yansız ve etik olması amacıyla Editörler Kurulu tarafından birtakım etik politikalar geliştirilmiştir. CUED’de yer alan etik görev ve sorumluluklar, ulusal ve uluslararası alanlarda taranan dergilerin yayım politikaları ile açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
CUED’e çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün ve güncel olması beklenmektedir.
Yazar(lar)ın yararlandıkları bütün çalışmalara eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın içeriğine bir katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir. (Varsa) çıkar çatışması teşkil edebilecek durumlar ve ilişkiler açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir.
Yazar(lar) talep edilen veri ve bilgiyi yayım ve/veya bilim kuruluna sunmalıdır.
Yazar(lar)ın yayımlanmış, değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda dergi editörünü veya yayımcıyı bilgilendirme, çalışmasını düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz.
Başka bir dergide yayımlanmış çalışma CUED’e gönderilemez.
Başka bir dergiye gönderilen, henüz değerlendirmesi bitmemiş bir çalışma CUED’e gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışma için yazar ekleme-çıkarma, yazar sırası değiştirme gibi bir işlem talep edilemez.
Daha önce bir sempozyumda sunulan bildiriler tam metin olarak yayımlanmamış olmak koşuluyla değerlendirmeye kabul edilir ve buna ilişkin bilgi dipnotla ekle eklenmelidir.
Lisansüstü tezlerden üretilmiş yayınlarda bu durum kesinlikle belirtilmelidir.
Yazar Hakları
Yazar(lar),
Çıkar çatışması ve/veya etik gerekçelerle çalışmalarını gönderilmemesini istediği hakemleri belirleyebilirler.
Henüz yayımlanmamış olan çalışmalarını değerlendirme sürecindeyken geri çekebilirler.
Hakem raporlarına ve editör kararlara itiraz etme hakkına sahiptirler.
Basım sürecinde ortaya çıkan maddi hatalar sebebiyle, ilk yayımlanacak sayıda çalışmasındaki sorunlu yerler için veya kendisinden kaynaklanmış bilgi hataları için düzeltme (erratum) talep edebilirler.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Derginin ulusal ve uluslararası alanda gelişimini sağlamak,
Yayımlanan çalışmaların kalitesini arttırmaya yönelik süreçleri yönetmek,
Derginin bütün paydaşları için etik kuralların uygulanması süreçlerini yürütmek,
Derginin gelişimine katkıda bulunmak amacıyla yayımlama ve etik politikalarda güncelleme yapmak,
Derginin web sayfasını düzenlemek ve güncel tutmak ile sorumludurlar.
Okuyucunun dergi yayımlama, kapsam ve etik ile ilgili geri bildirimlerini dikkate almak,
CUED’de yayımlanan çalışmaları okuyucunun ilgi ve ihtiyaçlarını da dikkate alarak geliştirmek,
Okuyucudan gelen soruları etik kurallar çerçevesinde kalmak şartıyla cevaplamak,
Editörler Kurulu ile belirli aralıklarda toplantı yapmak,
Kurulun CUED in yayım ve etik politikaları ile ilgili ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlamak,
İhtiyaç duyulduğunda kurula CUED in yayım ve etik politikaları ile ilgili eğitim sağlamak,
Kuruldan gelen dönütleri dikkate alarak dergiyi geliştirmek,
Kurul üyelerinin tarafsız olmasını sağlamak,
Kurulu çalışmaları bilimsel ölçütler çerçevesinde değerlendirmeleri konusunda teşvik etmek,
Aday çalışmanın konusuna göre ilgili kurul üyesi ile değerlendirme ile ilgili iletişime geçmek ile sorumludurlar
Alan Editörlerinin Etik Görev ve Sorumlulukları
Aday çalışmanın konusuna uygun bir hakem belirlemek,
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberliği sağlamak,
Yazarlar ile hakemler arasında çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek,
Değerlendirmeyi yapan hakeme ilişkin bilgileri gizli tutmak,
Hakemleri tarafsız olma yönünde teşvik etmek,
Hakemlerin yayım ve etik politikalar ile ilgili sorularını cevaplamak,
Hakem havuzunu geliştirecek güncellemeler yapmak,
Değerlendirme süresi ile ilgili hakemlere hatırlatmalarda bulunmak,
Hakemleri yapıcı, nazik ve uygun bir dille değerlendirme yapmaları konusunda teşvik etmek ile sorumludurlar.
Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
CUED’e gönderilen çalışmalar, isimsiz olarak ilgili alanda en az iki hakeme değerlendirilmek üzere gönderilir. Hakem değerlendirmelerinde makale hakkında olumlu ve olumsuz görüşün eşitliği durumunda editörün veya üçüncü bir hakemin görüşü alınır.
CUED’de çift-kör hakem değerlendirme süreci benimsenmiştir, yazar ve hakem birbirlerinin kimliğinden habersizdir. Bu bağlamda CUED’de çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
CUED’in yayım ilkelerini okumak
Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmek. Uzmanlık alanı olmadığı halde sadece makalenin konusu hakkında fikir sahip olabilmek adına değerlendirmeyi kabul etmemek,
Değerlendirmeyi yaparken yansız olamayacaklarını fark ettiklerinde değerlendirme yapmayı reddetmek,
Değerlendirme sürecini belirli bir zaman çerçevesinde tamamlamak,
Tarafsızlık ve gizlilik çerçevesinde değerlendirme yapmak,
Çıkar çatışması gibi bir durumla karşılaştıklarında, değerlendirme yapmayı reddetmek ve bu durumu editöre bildirmek,
Değerlendirdikleri makalenin aynı anda bir başka dergiye gönderildiğini tespit ettiklerinde durumu editöre bildirmek,
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik dille yapmak. Düşmanlık, hakaret ve iftira gibi kişisel yorumlar yapmamak,
Yayın Politikası
Hakemlik ve Basım Süreçleri
Dergiye ulaşan çalışmalar sekreteryaya atanır. Sekreterya makale dosyalarını inceleyerek zorunlu dosyaların kontrolünü yapar ve dosyaların uygunluğunuÖn Değerlendirme Kontrol Listesi ile değerlendirir. İlgili düzeltme varsa kontrol listesi ile beraber yazara ileterek düzeltme ister. İlgili düzeltmeler tamamlandığında makale dosyalarında sorun yoksa makaleye editör ataması yapılır. Makaleler Editörler Kurulu tarafından dergi kapsamı açısından ön incelemeden geçirilir. Bu inceleme sonucunda uygun bulunan çalışmalara istatistik editörü ataması yapılır. İstatistik editörü makalelerin yöntemsel incelemesini yaparak bilimsel bakımdan uygunluğunu değerlendirir. İstatistik editörü tarafından uygun bulunan makalelere alan editörü ataması yapılır. Alan editörü makaleyi inceler. Eğer alanına uygun, güncel bulmazsa red edebilir. İnceleme sonunda alan editörü ilgili alana katkı sağlayacağı düşünülen makaleyi kör hakemlik yöntemiyle en az iki hakemin değerlendirmesine sunar. Hakemlere değerlendirme yapmaları için 30 gün süre verilir ve bu süre içinde dönüş yapmayan hakemin yerine yeni bir hakem atanır. Aday makalenin dergide yayımlanabilmesi için en az iki hakemden olumlu görüş alması gerekmektedir. Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda çalışma üçüncü bir hakemin görüşüne sunulur. Yazar(lar) hakem(ler) tarafından (varsa) önerilen düzeltmeleri 30 gün yapmakla yükümlüdürler. Hakem(ler)den yayımlanabilir raporu alan ve dergi editörlüğü tarafından kontrolü sağlanmış makaleler yayımlanma sürecine girerler. Makalelere son biçimi yazar(lar) tarafından verilir. Yayıma kabul edilen makalelere bir DOI numarası verilir ve bu makaleler dil ve mizanpaj gibi düzenlemelere dahil edilir. Daha sonra Editörler Kurulu kararıyla uygun bir sayıda yayımlanırlar. Son biçimi verilen ve yayım sürecine alınan makaleler üzerinde herhangi bir değişiklik yapılamaz.
Hakem(ler) yazar(lar)ın, yazar(lar) ise hakem(ler)in kimlik bilgileri hakkında bilgi sahibi değildir. Bu konudaki gizliliği sağlama sorumluluğu dergi editörlüğüne aittir.
Açık Erişim Politikası
CUED Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar. Dergi, yayımladığı içerikle bilimin Açık Erişim politikasıyla desteklenmesi ve geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bilinen standartlarda kaynak gösterilmesi koşuluyla, ticari kullanım amacı ve içerik değişikliği dışında kalan tüm kullanım (çevrimiçi bağlantı verme, kopyalama, baskı alma, herhangi bir fiziksel ortamda çoğaltma, dağıtma vb.) haklarını (ilgili içerikte aksi belirtilmediği sürece) "Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı aracılığıyla kullanıma sunmaktadır. Kaynak, atıf vermek kaydıyla ticari amaç haricinde kopyalanabilir, dağıtılabilir ve yeniden kullanılabilir, ancak üzerinde hiçbir değişiklik yapılamaz. İçeriğin ticari amaçlı kullanımı için yayınevinden yazılı izin alınması gereklidir.
Aşırmacılık (İntihal) Taraması
Dergipark sisteminin intihal.net'ten çektiği intihal raporuna ek olarak tüm aday makaleler için iThenticate© yazılımından elde edilen rapor da ayrıca sisteme yüklenmelidir. İlgili raporlar makalenin dergi şablonunda yazılmış tam metnini ve intihal sayfasını birlikte içermelidir. İntihal.net ve iThenticate© raporu oranları arasında büyük farklılık olmamalıdır. Tüm makalenin benzerlik oranı en fazla %20 olabilir (Rapor, kaynakça ve beş kelimeden az hariç tutularak alınmalıdır. Buna uygun alınmayan raporlar kabul edilmemektedir.). Tezden üretilmiş yayınlar için de bu oran geçerlidir. Makale kabul edilse dahi editör/alan editörlerince son kontrolde alınan raporlarda farklı bir durumla karşılaşıldığında ilgili çalışma yazarına iade edilir.
Etik Kurul Onayı
TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri’nde 2020 yılı için yapmış olduğu değişiklik üzerine Sosyal bilimler dâhil olmak üzere tüm bilim dallarında yapılan makaleler için “Etik Kurul Onayı” talep edilmektedir. Dolayısıyla dergimize gönderilen tüm çalışmalardan "Etik Kurul Onayı" mutlaka alınmış olmalıdır. Etik kurul onayı olmayan veya belgedeki çalışma başlığı ile makale başlığı uyuşmayan araştırmalar değerlendirme sürecine dâhil edilmeyecektir. Eğer çalışma etik izin gerektirmiyorsa, Gerekli Dosya ve Formlar bölümünde yer alan “Etik Beyan Formu” imzalanarak sisteme yüklenmelidir.
Dergimizde yayımlanan makalelerden herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme ABD başkanı
2005 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Bölümü Sanat Eğitimi Anabilim Dalı'ndan, 2016 yılında ise aynı üniversitenin Eğitim Bilimleri Enstitüsü Sanat Eğitimi Yüksek Lisans Programı'ndan mezun oldu. 2018 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Programı'nda doktorasını tamamladı ve 2021 yılında doçent unvanını aldı. 2022 yılında doçent olarak göreve başlayan sanatçı, 2016 yılında öğretim görevlisi olarak atandığı Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı'nda sanatsal ve akademik çalışmalarına devam etmektedir. Sanat terapisi ve göstergebilim üzerine birçok makale ve kitap bölümü kaleme almıştır.
e-ISSN: 2147-1606