Okul Öncesi Öğretmen ve Yöneticilerine Göre Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çokkültürlü Eğitime Yönelik Mevcut Durumları ve İhtiyaçları Nelerdir?

Hazal Begüm Ünal; Mine Canan Durmuşoğlu

doi:10.30703/cije.1589152

EN TR

What Are the Current Status and Needs of Preschool Teachers Regarding Multicultural Education According to Preschool Teachers and Administrators?

Abstract

This study investigated the current situation and needs of teachers in preschool institutions that serve Syrian children, focusing on multicultural education. In the study conducted using a case study design, one of the qualitative research methods, the participants consisted of 11 preschool teachers and 3 school administrators who had Syrian children in their classes. Individual and focus group interviews were conducted with the participants, and the data obtained were evaluated with content analysis. Data were collected through individual and focus group interviews with teachers and administrators. The findings revealed that teachers lacked adequate knowledge, skills, and training in multicultural education, which hindered their ability to address the needs of diverse classrooms effectively. Key challenges included language barriers, insufficient teaching materials, and limited parental involvement, all of which negatively impacted both the teaching process and the children’s adaptation. Moreover, the study highlighted that preschool institutions had not made sufficient arrangements to meet the cultural needs of children from diverse backgrounds. School administrators also exhibited limited knowledge and experience in implementing multicultural education practices, further complicating the integration of Syrian children. The study underscores the urgent need to enhance teachers’ knowledge and competencies in multicultural education, develop language support mechanisms, and implement cultural adaptation programs to support the educational success of Syrian children and foster an inclusive learning environment.

Keywords

Okul Öncesi Öğretmen ve Yöneticilerine Göre Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çokkültürlü Eğitime Yönelik Mevcut Durumları ve İhtiyaçları Nelerdir?

Öz

Bu çalışma, Suriyeli çocukların bulunduğu okul öncesi eğitim kurumlarındaki öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik durumlarını ve ihtiyaçlarını incelemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde yapılan çalışmada, çalışma grubunu sınıfında Suriyeli çocuk bulunan 11 okul öncesi öğretmeni ve 3 okul yöneticisi oluşturmuştur. Katılımcılarla bireysel ve odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin çokkültürlü eğitim konusunda yeterli bilgiye ve beceriye sahip olmadığını, dil bariyeri, materyal eksikliği ve sınırlı aile katılımı gibi sorunlarla karşılaştıklarını ortaya koymuştur. Çocukların farklı kültürel ihtiyaçlarına yönelik yeterli düzenlemeler yapılmadığı, bu durumun hem öğretim süreçlerini hem de çocukların adaptasyonunu olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, okul yöneticilerinin de çokkültürlü eğitim uygulamalarında bilgi ve deneyim eksikliği dikkat çekmiştir. Araştırma, öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik bilgi ve becerilerinin artırılması, dil desteği ve kültürel uyum programlarının geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Affolter, E. A. (2017). " Staying Woke" on Educational Equity through Culturally Responsive Teaching. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. University of Washington.
Akçaoğlu, M. Ö. (2017). Çokkültürlü eğitim uygulamasının öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitim ile sınıf yönetimi tutum ve yeterliklerine etkisi. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
Alvarez Valdivia, I. M., & González Montoto, I. (2018). Teachers’ intercultural competence: A requirement or an option in a culturally diverse classroom?. International Journal of Inclusive Education, 22(5), 510-526.
Apaydın Demirci, Z. & Yıldız Bıçakçı, M. (2023) Okul öncesi eğitimde çokküğltürlü eğitim politikaları (Ed: İmray Nur, Mustafa Kale ve Artin Göncü) Çokkültürlülük ve Okul Öncesi Eğitim. Vizetek yayınları.
Aydın, H. (2013). Dünyada ve Türkiye’de çokkültürlü eğitim tartışmaları ve uygulamaları. Nobel Akademik Yayıncılık.
Banko-Bal, Ç. & Akman, B. (2024). The impacts of culture and diversity considering anti-bias education: preschool teachers’ views and needs. International Journal of Early Years Education, (2-19). https://doi.org/10.1080/09669760.2024.2414995
Banks, J. A. (2013). Çokkültürlü eğitime giriş. (1.Baskı). (H. Aydın, çev.). Anı Yayıncılık.
Banks, J. A., & Banks, C. A. M. (2010). Multicultural education: Issues and perspectives. (7.Baskı). John Wiley & Sons.

Bennett, S. V. (2012). Effective facets of a field experience that contributed to eight preservice teachers’ developing understandings about culturally responsive teaching. Urban Education, 48, 380-419. https://doi.org/10.1177/0042085912452155.
Bulut, M., ve Sarıçam, H. (2016). Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarında çokkültürlü kişiliğin çokkültürlü eğitim tutumları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 295-322.
Cırık, İ. (2008). Çok kültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 27-40. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed method research. (3.Baskı). Sage Publication.
Çelik, Ç., & İçduygu, A. (2019). Schools and refugee children: The case of Syrians in Turkey. International Migration, 57(2), 253-267.
Çapçı, S. & Durmuşoğlu, M. C. (2022). Investigating preschool teachers’ perceptions of multicultural competence. Eğitim Ve Bilim, (211), 27-45.
Çokluk, Ö., Yılmaz, K. & Oğuz, E. (2011). Nitel bir görüşme yöntemi: Odak grup görüşmesi. Kuramsal Eğitimbilim, 4(1), 95-107.
DeJaeghere, J. G., & Cao, Y. (2009). Developing US teachers’ intercultural competence: Does professional development matter?. International Journal of Intercultural Relations, 33(5), 437-447.
Demircan, H. Ö. (2018). Okul Öncesi Eğitimde Aile Katılımı Sistemini Genişletmek: Aile “Bağlılığı, Ortaklığı, Katılımı ve Eğitimi. İlköğretim Online, 17(4), 1-19. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.507008
Düzen, N., & Dinçer, F. Ç. (2021). Ana Dili Türkçe olan ve olmayan okul öncesi dönem çocuklarının Türkçe erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(32), 572-599.
Düzen, N., & Memduhoğlu, H. B. (2023). İki dilli çocukların yaşadığı bölgelerde çalışan ilkokul öğretmenlerinin karşılaştıkları zorluklar ve buna dair çözüm önerileri. Yaşadıkça Eğitim, 37(1), 65-87. https://doi.org/10.33308/26674874.2023371530.
Ebersole, M., Kanahele-Mossman, H., & Kawakami, A. (2016). Culturally responsive teaching: Examining teachers’ understandings and perspectives. Journal of Education and Training Studies, 4, 97-104. https://doi.org/10.11114/jets.v4i2.1136.
Erdem, C. (2017). Sınıfında mülteci öğrenci bulunan sınıf öğretmenlerinin yaşadıkları öğretimsel sorunlar ve çözüme dair önerileri. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-42.
Epstein, J. L., Sanders, M. G., Sheldon, S. B., Simon, B. S., Salinas, K. C., Jansorn, N. R., Voorhis, F. L. V., Martin, C. S., Thomas, B. G., Greenfeld, M. D., Hutchins, D. J., & Williams, K. J. (2019). School, family, and community partnerships: Your handbook for action. Corwin Press.
Fansa, M. (2021). Kimim Ben? Göçmen, Sığınmacı, Mülteci, Yabancı, Vatansız ve Geçici Koruma: Türkiye’deki Suriyeliler. Antakiyat, 4(2), 289-306
Frankel, J. R., Wallen N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. (8. Baskı). McGraw-Hill.
Haddix, M. (2008). Beyond sociolinguistics: Towards a critical approach to cultural and linguistic diversity in teacher education. Language and Education, 22, 254-270. https://doi.org/10.1080/09500780802152648.
Henderson, A. T., & Mapp, K. L. (2002). A new wave of evidence: The impact of school, family, and community connections on student achievement: Annual synthesis 2002. Southwest Educational Development Laboratory.
Hoş, Gülsüm. 2019. “Farklı Kültürel Altyapıdan Gelen Ailelerle Çalışmada Okul Öncesi Öğretmenlerin Karşılaştığı Sorunlara Yönelik Kullandıkları Çözüm Yolları. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(14), 94–116.
Kardeş, S. & Akman, B. (2022). Problems encountered in the education of refugees in Turkey. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(1), 153-164. https://dx.doi.org/10.52380/ijpes.2022.9.1.641
Karslı-Çalamak, E., & Kılınç, S. (2021). Becoming the teacher of a refugee child: Teachers’ evolving experiences in Turkey. International Journal of Inclusive Education, 25(2), 259-282.
Kell, H. J. (2009). Approval motivation and situational judgment tests: the role of personality and implicit trait policies. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Rice University.
Kidd, J. K., Sanchez, S. Y., & Thorp, E. K. (2008). Defining moments: Developing culturally responsive dispositions and teaching practices in early childhood preservice teachers. Teaching and Teacher Education, 24, 316-329. https://doi.org/10.1016/j.tate.2007.06.003.
Kılınç, S., Farrand, K., Chapman, K., Kelley, M., Millinger, J., & Adams, K. (2017). Expanding opportunities to learn to support inclusive education through drama‐enhanced literacy practices. British Journal of Special Education, 44(4), 431-447. https://doi.org/10.1111/1467-8578.12186
Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Mercan Uzun, E., & Bütün, E. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki Suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2. Baskı). Sage Publications.
Nieto, S. (2000). Affirming diversity: The sociopolitical context of multicultural education. (3. Baskı). Longman.
Olsson, Å. (2022). Multicultural preschools in Sweden: Principals’ views on challenges and opportunities. World Studies in Education, 23(1), 59-76.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. (3.Baskı). Sage Publications.
Polat, S. (2011). The attitudes of school directors to the multicultural education in Turkey. Mediterranean Journal of Social Sciences, 2(2), 385-393.
Rhodes, A. (2023). Parent-school engagement: bridging cultural differences and communication practices. [Unpublished Doctoral Thesis]. Southern Nazarene University.
Stritikus, T. T., & Varghese, M. M. (2010). Language diversity and schooling. Multicultural education: Issues and perspectives, 285-309.
Symeou, L., & Karagiorgi, Y. (2018). Culturally aware but not yet ready to teach the “others”. Reflections on a Roma education teacher training programme. Journal for Multicultural Education, 12, 314-329. https://doi.org/10.1108/JME-02-2017-0012.
Taştekin, E., Yükçü, Ş. B., İzoğlu, A., Güngör, İ., Uslu, A. E. I., & Demircioğlu, H. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının ve algılarının incelenmesi. Hacettepe Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-20.
Taylor, S., & Sidhu, R. K. (2012). Supporting refugee students in schools: What constitutes inclusive education?. International journal of inclusive education, 16(1), 39-56.
Tiedt, P. L., & Tiedt, I. M. (2010). Multicultural teaching: A handbook of activities, information, and resources. (8. Baskı). Allyn and Bacon.
Yaşar-Ekici, F. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarının kültürel zeka düzeyleri ve çok kültürlü eğitime yönelik tutumları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(5), 1941-1956.
Yaylacı, F. G., Serpil, H., & Yaylacı, A. F. (2017). Paydaşların gözünden mülteci ve sığınmacılarda eğitim: Eskişehir örneği. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(22), 101-117.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12.Baskı). Seçkin Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hazal Begüm Ünal ^*
0000-0002-5053-0515
Türkiye

Mine Canan Durmuşoğlu
0000-0001-6777-9117
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

28 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

4 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1589152

IZ

https://izlik.org/JA49FB94LE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ünal, H. B., & Durmuşoğlu, M. C. (2025). Okul Öncesi Öğretmen ve Yöneticilerine Göre Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çokkültürlü Eğitime Yönelik Mevcut Durumları ve İhtiyaçları Nelerdir? Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(3), 730-744. https://doi.org/10.30703/cije.1589152