Akıcı Okuma ve Okuduğunu Anlama Destek Eğitim Programının Etkileşimli Tahta Aracılığıyla Sunulmasının Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Bir Öğrencinin Okuma Becerisine Etkisi

Kağan Gümüş; Bora Görgün; Ümit Yıldırım; Beyza Gürsoy; Seda Türker Onat; Yiğit Diken

doi:10.30703/cije.1582450

TR EN

Akıcı Okuma ve Okuduğunu Anlama Destek Eğitim Programının Etkileşimli Tahta Aracılığıyla Sunulmasının Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Bir Öğrencinin Okuma Becerisine Etkisi

Öz

Özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG), okuma, yazma ve matematik gibi akademik becerilerde zorluklara yol açan nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu çalışma, Akıcı Okuma ve Okuduğunu Anlama Destek Eğitim Programı’nın (OKA²DEP) etkileşimli tahta ile uygulanmasının, ÖÖG olan bir öğrencinin okuma ve anlama becerileri üzerindeki etkisini ayrıntılı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, tek denekli araştırma modellerinden değişen ölçütler modeli kullanılmıştır. Programın dijital ortama uyarlanabilir aşamaları belirlenmiş; okuma metinleri, kelime kartları ve öykü haritaları dijitalleştirilerek görsel-işitsel desteklerle güçlendirilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda, etkileşimli tahtada öğrencinin dikkatini çekmeyi ve derse aktif katılımını artırmayı hedefleyen etkinlikler eklenmiştir. Eğitim süreci, başlama düzeyi, öğretim, yoklama ve kalıcılık oturumlarını içeren dört aşamada yürütülmüştür. Uygulama sonucunda katılımcının bir dakikada okuduğu doğru kelime sayısının ortalama 27’den 50’ye yükseldiği, doğru okuma yüzdesinin %77’den %93’e çıktığı ve okuduğunu anlama puanının 60’tan 98’e yükseldiği belirlenmiştir. İzleme oturumlarında, okuma ve anlama becerilerinde son yoklama oturumuna göre kısmi bir düşüş olsa da başlama düzeyine göre yüksek performansın korunduğu gözlenmiştir. Bulgular, OKA²DEP’in etkileşimli tahta aracılığıyla sunulmasının ÖÖG olan öğrencilerin akıcı okuma ve anlama becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

The Effect of Presenting the Reading Fluency and Comprehension Support Education Program via Interactive Whiteboard on the Reading Skills of a Student with Learning Disabilities

Abstract

Specific learning disorder (SLD) is a neurodevelopmental condition that causes difficulties in academic skills such as reading, writing, and mathematics. This study aims to examine in detail the effects of implementing the Fluent Reading and Reading Comprehension Support Education Program (OKA²DEP) through an interactive whiteboard on the reading and comprehension skills of a student with SLD. The study employed a single-subject research design using the changing criterion model. The stages of the program that could be adapted to a digital environment were identified, and reading texts, word cards, and story maps were digitalized and enriched with visual and auditory supports. Based on expert opinions, activities designed to attract the student’s attention and increase active participation in lessons were added. The educational process was carried out in four phases, including baseline, instruction, probe, and maintenance sessions. As a result of the intervention, the number of correctly read words per minute increased from an average of 27 to 50, the accuracy rate improved from 77% to 93%, and the reading comprehension score rose from 60 to 98. Although a slight decrease was observed in the follow-up sessions compared to the final probe, performance remained above the baseline level. The findings indicate that delivering OKA²DEP through an interactive whiteboard is effective in improving the fluent reading and comprehension skills of students with SLD.

Keywords

Kaynakça

Akçayır, M. (2011). Etkileşimli tahta kullanılarak işlenen matematik dersinin sınıf öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin başarı, tutum ve motivasyonlarına etkisi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Akgün, M. (2014). Matematik dersinde etkileşimli tahta kullanımına yönelik öğrenci tutumu ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayısal elkitabının tanı ölçütleri başvuru kitabı (E. Köroğlu, çev.). Hekimler Yayın Birliği.
Asfuroğlu, B., & Fidan, S. (2016). Özgül öğrenme güçlüğü (specific learning disorders). Osmangazi Tıp Dergisi, 38(1), 49–54. https://doi.org/10.20515/otd.17402
Aydın, M. (2017). Matematik dersinde etkileşimli tahta kullanımının öğrenci başarısı, motivasyonu ve tutumları üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Baker, S. K., Kennedy, P. C., Richards, D., Nelson, N. J., Fien, H., & Doabler, C. T. (2024). Measuring instructional interactions during reading instruction for students receiving intervention in middle school. Journal of Learning Disabilities, 57(5), 303–316. https://doi.org/10.1177/0022219423121312
Beauchamp, G., & Kennewell, S. (2008). The influence of ICT on the interactivity of teaching. Education and Information Technologies, 13(4), 305–315. https://doi.org/10.1007/s10639-008-9071-y
Bryant, B. R., Kim, M. K., Ok, M. W., Kang, E. Y., Bryant, D. P., Lang, R., & Son, S. H. (2015). A comparison of the effects of reading interventions on engagement and performance for fourth-grade students with learning disabilities. Behavior Modification, 39(1), 167–190. https://doi.org/10.1177/0145445514561316

Cheung, A., & Slavin, R. E. (2013). The effectiveness of educational technology applications for enhancing reading achievement in K–12 classrooms: A meta-analysis. Educational Research Review, 9, 88–113.
Cooper, H. (2003). Summer learning loss: The problem and some solutions. ERIC Digest.
Cunningham, A. E., & Stanovich, K. E. (1997). Early reading acquisition and its relation to reading experience and ability 10 years later. Developmental Psychology, 33(6), 934–945.
De Vita, M., Verschaffel, L., & Elen, J. (2018). The power of interactive whiteboards for secondary mathematics teaching: Two case studies. Journal of Educational Technology Systems, 47(1), 50–78. https://doi.org/10.1177/0047239518767112
Deniz, S., & Aslan, Y. (2020). Özel öğrenme güçlüğü olan bir öğrencide hikâye haritası tekniğinin okuduğunu anlamaya etkisinin değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(228), 241–261. https://doi.org/10.37669/milliegitim.824841
Demirtaş, E. (2022). Prozodi öğretiminin okuma güçlüğü olan bir ilkokul üçüncü sınıf öğrencisinin okuma akıcılığı ve okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Didion, L. A., & Toste, J. R. (2022). Data Mountain: Self-monitoring, goal setting, and positive attributions to enhance the oral reading fluency of elementary students with or at risk for reading disabilities. Journal of Learning Disabilities, 55(5), 375–392. https://doi.org/10.1177/00221942211043482
Ehri, L. C., Nunes, S. R., Willows, D. M., Schuster, B. V., Yaghoub-Zadeh, Z., & Shanahan, T. (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: Evidence from the National Reading Panel’s meta-analysis. Reading Research Quarterly, 36(3), 250–287. https://doi.org/10.1598/RRQ.36.3.2
Erbaş, D. (2018). Güvenirlik. In E. Tekin-İftar (Ed.), Eğitim ve davranış bilimlerinde tek denekli araştırmalar (ss. 109–132). Anı Yayıncılık.
Fletcher, J. M., Lyon, G. R., Fuchs, L. S., & Barnes, M. A. (2018). Learning disabilities: From identification to intervention. Guilford Publications.
Fuchs, L. S., Fuchs, D., Hosp, M. K., & Jenkins, J. R. (2001). Oral reading fluency as an indicator of reading competence: A theoretical, empirical, and historical analysis. In The role of fluency in reading competence, assessment, and instruction (ss. 239–256). Routledge.
Fuchs, D., & Fuchs, L. S. (2005). Peer-assisted learning strategies: Promoting word recognition, fluency, and reading comprehension in young children. The Journal of Special Education, 39(1), 34–44. https://doi.org/10.1177/002246690503900104
Gaab, N. (2019). It’s a myth that young children cannot be screened for dyslexia! Perspectives on Language and Literacy, 45(2), 21–29.
García, J. R., & Cain, K. (2014). Decoding and reading comprehension: A meta-analysis to identify which reader and assessment characteristics influence the strength of the relationship in English. Review of Educational Research, 84(1), 74–111. https://doi.org/10.3102/0034654313499616
Geer, R., & Barnes, A. (2007). Cognitive concomitants of interactive board use and their relevance to developing effective research methodologies. International Education Journal, 8(2), 92–102.
Golonka, E. M., Bowles, A. R., Frank, V. M., Richardson, D. L., & Freynik, S. (2014). Technologies for foreign language learning: A review of technology types and their effectiveness. Computer Assisted Language Learning, 27(1), 70–105. https://doi.org/10.1080/09588221.2012.700315
Görgün, B. (2018). Akıcı okuma ve okuduğunu anlama destek eğitim programının (OKA2DEP) özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin okuma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
Görgün, B., & Melekoğlu, M. A. (2019). Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye yönelik bir okuma destek programının geliştirilmesi. İlköğretim Online, 18(2), 698–713. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.562034
Higgins, S., Beauchamp, G., & Miller, D. (2007). Reviewing the literature on interactive whiteboards. Learning, Media and Technology, 32(3), 213–225. https://doi.org/10.1080/17439880701511040
Judijanto, L., & Suroso. (2025). The impact of digital tools on improving literacy: A systematic literature review. Indonesian Journal of Education (INJOE), 5(4), 257–266. https://injoe.org/index.php/INJOE/article/view/216
Kakoura, E., & Drigas, A. (2023). Digital tools for children with reading difficulties. World Journal of Biology Pharmacy and Health Sciences, 14(3), 129–136. https://doi.org/10.30574/wjbphs.2023.14.3.0252
Kavale, K. A., Spaulding, L. S., & Beam, A. P. (2009). A time to define: Making the specific learning disability definition prescribe specific learning disability. Learning Disability Quarterly, 32(1), 39–48. https://doi.org/10.2307/25474661
Kennewell, S. (2006, November). Reflections on the interactive whiteboard phenomenon: A synthesis of research from the UK. In Annual Conference of the Australian Association for Research in Education (Adelaide, Australia).
Kennewell, S., & Beauchamp, G. (2007). The features of interactive whiteboards and their influence on learning. Learning, Media and Technology, 32(3), 227–241. https://doi.org/10.1080/17439880701511073
Tülü, B. K., Özbek, A. B., & Ergül, C. (2021). 3D stratejisi öğretiminin öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 97–118. https://doi.org/10.53444/deubefd.775878
Küçükbayrak, Z., & Çakıroğlu, O. (2023). Hafif düzey zihinsel yetersizliği olan öğrencilerle Türkiye’de yapılan akıcı okuma ve okuduğunu anlama çalışmalarının sistematik incelemesi. Turkish Journal of Special Education Research and Practice, 32–54. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2023.0142
Lonigan, C. J., Schatschneider, C., & Westberg, L. (2008). Impact of code-focused interventions on young children’s early literacy skills. In N. V. Duke & M. H. Malone (Eds.), Developing early literacy: Report of the National Early Literacy Panel (pp. 107–151). National Institute for Literacy.
Lyon, G. R., Shaywitz, S. E., & Shaywitz, B. A. (2003). A definition of dyslexia. Annals of Dyslexia, 53(1), 1–14.
Melekoğlu, M. A., Erden, H. G., & Çakıroğlu, O. (2019). Development of the oral reading skills and comprehension test-II (SOBAT®-II) for assessment of Turkish children with specific learning disabilities: Pilot study results. Journal of Educational Issues, 5(2), 135–149. https://doi.org/10.5296/jei.v5i2.15379
Mercer, N., Hennessy, S., & Warwick, P. (2010). Using interactive whiteboards to orchestrate classroom dialogue. Technology, Pedagogy and Education, 19(2), 195–209. https://doi.org/10.1080/1475939X.2010.491230
Meyer, A., Rose, D. H., & Gordon, D. (2014). Universal design for learning: Theory and practice. CAST Professional Publishing.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2006). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği. MEB.
Perfetti, C. A. (1985). Phonology is critical in reading. In D. Shankweiler & I. Y. Liberman (Eds.), Phonology and reading disability: New directions in communication disorders research (pp. 153–171). MIT Press.
Peterson, R. L., & Pennington, B. F. (2015). Developmental dyslexia. Annual Review of Clinical Psychology, 11, 283–307. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-032814-112842
Pfost, M., Dörfler, T., & Artelt, C. (2013). Students’ extracurricular reading behavior and the development of vocabulary and reading comprehension. Learning and Individual Differences, 26, 89–102. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2013.04.008
Rasmussen, M. U., & İnce, N. C. (2017). Özel öğrenme güçlüğü olan bireylere üstbilişsel okuduğunu anlama stratejilerinin öğretiminde sesli düşünme yönteminin etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(4), 2180–2201. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.32772-364006
Rasinski, T., Homan, S., & Biggs, M. (2017). Teaching reading fluency to struggling readers: Method, materials, and evidence. Reading & Writing Quarterly, 33(1), 89–106. https://doi.org/10.1080/10573560802683622
Reutzel, D. R., & Cooter, R. B. (2019). Teaching children to read: The teacher makes the difference. Pearson.
Rogowsky, B. A., Terwilliger, C. C., Young, C. A., & Kribbs, E. E. (2017). Playful learning with technology: The effect of computer-assisted instruction on literacy and numeracy skills of preschoolers. International Journal of Play, 7(1), 60–80. https://doi.org/10.1080/21594937.2017.1348324
Shaywitz, S. E., & Shaywitz, B. A. (2008). Paying attention to reading: The neurobiology of reading and dyslexia. Development and Psychopathology, 20(4), 1329–1349. https://doi.org/10.1017/S0954579408000631
Shaywitz, S. E., & Shaywitz, J. (2020). Overcoming dyslexia: Completely revised and updated. Hachette UK.
Shinwell, J., & Defeyter, M. A. (2017). Investigation of summer learning loss in the UK—Implications for holiday club provision. Frontiers in Public Health, 5, 270. https://doi.org/10.3389/fpubh.2017.00270
Snowling, M. J., & Hulme, C. (2011). Evidence-based interventions for reading and language difficulties: Creating a virtuous circle. British Journal of Educational Psychology, 81(1), 1–23. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.2010.02014.x
Snowling, M. J., & Hulme, C. (2012). Interventions for children’s language and literacy difficulties. International Journal of Language & Communication Disorders, 47(1), 27–34. https://doi.org/10.1111/j.1460-6984.2011.00081.x
Stanovich, K. E. (2009). Matthew effects in reading: Some consequences of individual differences in the acquisition of literacy. Journal of Education, 189(1–2), 23–55.
Tekin, E. (2000). Karşılaştırmalı tek denekli araştırma modelleri. Özel Eğitim Dergisi, 2(4), 1–12. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000049
Tekin-İftar, E. (2018). Değişen ölçütler modeli. In E. Tekin-İftar (Ed.), Eğitim ve davranış bilimlerinde tek denekli araştırmalar (ss. 255–270). Anı Yayıncılık.
Torgesen, J. K., Rashotte, C. A., & Alexander, A. (2001). Principles of fluency instruction in reading: Relationships with established empirical outcomes. In M. Wolf (Ed.), Dyslexia, fluency, and the brain (pp. 333–356). York Press.
Ulaş, A., & Tuna, A. (2020). Matematik öğretiminde etkileşimli tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi. Online Journal of Mathematics, Science and Technology Education (OJOMSTE), 1(1), 31–40.
Yılmaz, E., & Melekoğlu, M. A. (2024). Effectiveness of the Repeated Reading and Visual Comprehension Program (TOGAP) in Developing Reading Comprehension Skills of Students with Specific Learning Disabilities. Reading & Writing Quarterly, 40(5), 413-435. https://doi.org/10.1080/10573569.2023.2253446
Yorgancı, S. ve Terzioğlu, Ö. (2013). Matematik öğretiminde etkileşimli tahta kullanımının başarıya ve matematiğe karşı tutuma etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 919-930.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kağan Gümüş
0009-0001-1965-2987
Türkiye

Bora Görgün ^*
0000-0002-9080-5667
Türkiye

Ümit Yıldırım
0009-0009-5839-5563
Türkiye

Beyza Gürsoy
0009-0000-6003-645X
Türkiye

Seda Türker Onat
0009-0001-7915-3004
Türkiye

Yiğit Diken
0009-0005-3233-0068
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2024

Kabul Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1582450

IZ

https://izlik.org/JA32HG88MC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gümüş, K., Görgün, B., Yıldırım, Ü., Gürsoy, B., Türker Onat, S., & Diken, Y. (2025). Akıcı Okuma ve Okuduğunu Anlama Destek Eğitim Programının Etkileşimli Tahta Aracılığıyla Sunulmasının Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Bir Öğrencinin Okuma Becerisine Etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(4), 866-882. https://doi.org/10.30703/cije.1582450