Sınıf Öğretmenlerinin Sosyobilimsel Konular Hakkındaki Görüşleri

Gamze Serin; Feride Ercan Yalman

doi:10.30703/cije.1469593

TR

Sınıf Öğretmenlerinin Sosyobilimsel Konular Hakkındaki Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konular (SBK) hakkındaki görüşleri ile bu konuların öğretimine yönelik anlayışlarını incelemektir. Nitel araştırma desenlerinden fenomolojik desene göre gerçekleştirilen çalışmada Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir devlet okulunda görev yapan 15 sınıf öğretmeni (6 erkek, 9 kadın) çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla veriler toplanmıştır. Araştırma sonunda veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonunda sınıf öğretmenlerinin SBK hakkında yeterince bilgi sahibi olmadığı ve SBK örnekleri veremediği görülmüştür. SBK öğretiminde zorlanmadıklarını belirten öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarda genellikle anlatım ve tartışma gibi öğretim tekniklerini kullandıkları ve çağdaş öğretim yöntemlerinin çoğunu kullanmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. SBK’nin ölçme değerlendirme boyutunda öğretmenlerin çoğunun geleneksel ölçme değerlendirme yöntemini (açık uçlu ve çoktan seçmeli sorular) tercih ettiği, alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerine yönelim göstermediği tespit edilmiştir. SBK’nin ilkokul fen bilimleri öğretim programında temel düzeyde bulunmasına sıcak bakan sınıf öğretmenleri benzer şekilde öğretim programının içeriğinin ve ders kitaplarının yeterli olduğunu düşünmektedir. Buna karşın kitapların SBK bağlamında taraflı olduğunu ve öğretim programının genel olarak sadeleşmesi gerektiğini düşünen ve SBK kazanımlarının arttırılması gerektiğini savunan sınıf öğretmenleri de bulunmaktadır. Sınıf öğretmenleri nitelikli bir SBK öğretimi için aile eğitiminin, hizmetiçi eğitimlerin ve öğretim program üzerinde yapılacak çalışmaların önemli olduğunu düşünerek bu noktalar üzerine önerilerde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Atasoy, Ş., Tekbıyık, A., Çalık, M., & Yılmaz Tüzün, Ö. (2022). Sosyobilimsel konularda argümantasyon temelli kavram karikatürlerinin geliştirilmesi: Bilim ve sanat merkezleri örneği. Education & Science, 47(211), 323-367. doi:10.15390/EB.2022.11327
Aydın, S., & Karışan, D. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konular hakkındaki tutum, görüş ve bu konuların öğretimine yönelik anlayışları. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1251-1273. http://dx.doi.org/10.24315/tred.797302
Burek, K. (2012). The impact of socioscientific issues-based curriculum involving environmental outdoor education for fourth grade students [Doctoral dissertation]. University of South Florida. http:// scholarcommons.usf.edu/etd/399
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Çakmak, E. K. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Cebesoy, Ü. B., & Şahin, M. D. (2013). Fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, 100-117.
Çalık, M., & Wiyarsi, A. (2021). A systematic review of the research papers on chemistry-focused socioscientific issues. Journal of Baltic Science Education, 20(3), 360-372. http://dx.doi.org/10.33225/jbse/21.20.360
Dawson, V. M., & Venville, G. (2010). Teaching strategies for developing students’ argumentation skills about socioscientific issues in high school genetics. Research in Science Education, 40, 133-148. https://doi.org/10.1007/s11165-008-9104-y
Dolan, T. J., Nichols, B. H., & Zeidler, D. (2009). Using socioscientific issues in primary classrooms. Journal of Elementary Science Education, 21(3), 1-12.

Eastwood, J. L., Sadler, T. D., Zeidler, D. L., Lewis, A., Amiri, L., & Applebaum, S. (2012). Contextualizing nature of science instruction in socioscientific issues. Journal of Research in Science Teaching, 2289-2315. https://doi.org/10.1080/09500693.2012.667582
Eilks, I. (2010). Making chemistry teaching relevant and promoting scientific literacy by focusing on authentic and controversial socio-scientific issues. [Oral Presentation]. Annual Meeting of the Society for Didactics in Chemistry and Physics, Potsdam, Germany.
Ekborg, M., Ideland, M., & Malmberg, C. (2009). Science for life–a conceptual framework for construction and analysis of socio-scientific cases. Nordic Studies in Science Education, 5(1), 35-46.
Eş, H., Işık Mercan, S., & Ayas, C. (2016). Türkiye için yeni bir sosyobilimsel tartışma: Nükleer ile yaşam. Turkish Journal of Education, 5(2), 47-59. http://dx.doi.org/10.19128/turje.92919
Friedrichsen, P. J., Ke, L., Sadler, T. D., & Zangori, L. (2021). Enacting co-designed socio-scientific issues-based curriculum units: A case of secondary science teacher learning. Journal of Science Teacher Education, 32(1), 85-106. http://dx.doi.org/10.1080/1046560X.2020.1795576
Friedrichsen, P. J., Sadler, T. D., Graham, K., & Brown, P. (2016). Design of a socio-scientific issue curriculum unit: Antibiotic resistance, natural selection, and modeling. International Journal of Designs for Learning, 7(1). https://doi.org/10.14434/ijdl.v7i1.19325
Gray, D. S., & Bryce, T. (2006). Socio-scientific issues in science education: implications for the professional development of teachers. Cambridge Journal of Education, 36(2), 171-192.
Han-Tosunoğlu, Ç., & İrez, S. (2017). Biyoloji öğretmenlerinin sosyobilimsel konularla ile ilgili anlayışları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 833-860. https://doi.org/10.19171/uefad.369244
Hofstein, A., Eilks, I. & Bybee, R. W. (2011). Societal issues and their importance for contemporary science education: A pedagogical justification and the state-of-the-art in Israel, Germany, and the USA. International Journal of Science and Mathematics Education. 9, 1459-1483. http://dx.doi.org/10.1007/s10763-010-9273-9
Kim, G., Ko, Y., & Lee, H. (2020). The effects of community-based socioscientific issues program (SSICOMM) on promoting students’ sense of place and character as citizens. International Journal of Science and Mathematics Education, 18, 399-418. doi:10.1007/s10763-019-09976
Kim, M., Anthony, R., ve Blades, D. (2014). Decision making through dialogue: A case study of analyzing preservice teachers’ argumentation on socioscientific issues. Research in Science Education,44,903–926
Kinskey, M., & Zeidler, D. (2020). Elementary preservice teachers’ challenges in designing and implementing socioscientific issues-based lessons. Journal of Science Teacher Education, 32(3), 350-372 http://dx.doi.org/10.1080/1046560X.2020.1826079
Kılıç, M. (2019). Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin görüşleri ve bu konuların öğretim ortamında incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
Ladachart, L., & Ladachart, L. (2021). Preservice biology teachers’ decision-making and informal reasoning about culture-based socioscientific issues. International Journal of Science Education, 43(5), 641-671. http://dx.doi.org/10.1080/09500693.2021.1876958
Lee, H., Abd-El-Khalick, F., & Choi, K. (2006). Korean science teachers’ perceptions of the introduction of socio‐scientific issues into the science curriculum. Canadian Journal of Math, Science & Technology Education, 6(2), 97-117
Lee, Y. C., & Grace, M. (2012). Students’ reasoning and decision making about a socioscientific issue: A cross-context comparison. Science Education, 96(5), 787-807. http://dx.doi.org/10.1002/sce.21021
Levinson, R. (2006). Towards a theoretical framework for teaching controversial socio‐scientific issues. International Journal of Science Education, 1201-1224. https://doi.org/10.1080/09500690600560753
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publication.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. Sage Publications.
Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). 2018 fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
Nida, S., Mustikasari, V. R., & Eilks, I. (2021). Indonesian pre-service science teachers’ views on socioscientific issues-based science learning. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 17(1), em1932.https://doi.org/10.29333/ejmste/9573
Owens, D. C., Herman, B. C., Oertli, R. T., Lannin, A. A., & Sadler, T. D. (2019). Secondary science and mathematics teachers’ environmental issues engagement through socioscientific reasoning. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 15(6), 1-27. https://doi.org/10.29333/ejmste/103561
Özkara, A. N. (2023). Sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik karar süreçlerinin insan hakları açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
Özdemir, S. (2022). Sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile fen öğretimine yönelik öz yeterlik inançlarının incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
Öztürk, A. (2017). An investigation of prospective science teachers’ socio-scientific argumentation processes in terms of metacognition: A causal-comparative study. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 7(4), 547-582.
Sadler, T. D. (2011). Socio-scientific issues-based education: What we know about science education in the context of SSI. Troy D. Sadler (Eds), Socio-scientific Issues in the Classroom içinde (ss. 355-369). Springer Netherlands.
Sadler, T. D., & Zeidler, D. L. (2005). The significance of content knowledge for informal reasoning regarding socioscientific issues: Applying genetics knowledge to genetic engineering issues. Science Education, 71- 93. https://doi.org/10.1002/sce.20023
Sadler, T. D., & Donnelly, L. A. (2006). Socioscientific argumentation: The effects of content knowledge and morality. International Journal of Science Education, 28(12), 1463- 1488. https://doi.org/10.1080/09500690600708717
Sadler, T. D., Foulk, J. A., & Friedrichsen, P. J. (2017). Evolution of a model for socio-scientific issue teaching and learning. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 5(2), 75-87. https://doi.org/10.18404/ijemst.55999
Sadler, T. D., & Zeidler, D. L. (2009). Scientific Literacy, PISA, and socioscientific discourse assessment for progressive aims of science education. Journal of Research in Science Teaching, 46(8), 909-921.
Saunders, K. J., & Rennie, L. J. (2013). A pedagogical model for ethical inquiry into socioscientific issues in science. Research in Science Education, 43(1), 253–274. https://doi.org/10.1007/s11165-011-9248-z
Sezer, K. (2017). Görev yapan ve atanmamış fen bilimleri öğretmenlerinin sosyobilimsel konularla ilgili öz yeterlilik ve tutumlarının belirlenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research: grounded theory procedurs and techniques. C. A.: Sage Publications.
Tekbıyık, A. (2015). The use of jigsaw collaborative learning method in teaching socioscientific issues: The case of nuclear energy. Journal of Baltic Science Education, 14(2), 237-253
Tidemand, S., & Nielsen, J. A. (2017). The role of socioscientific issues in biology teaching: from the perspective of teachers. International Journal of Science, 44-61. http://dx.doi.org/10.1080/09500693.2016.1264644
Topçu, M. S. (2017). Sosyobilimsel konular ve öğretimi. Pegem Akademi Yayıncılık.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri..Seçkin Yayıncılık.
Zangori, L., Peel, A., Kinslow, A., Friedrichsen, P., & Sadler, T. D. (2017). Student development of modelbased reasoning about carbon cycling and climate change in a socio-scientific issues unit. Journal of Research in Science Teaching, 54(10), 1249-1273. http://dx.doi.org/10.1002/tea21404
Zeidler, D. L., Applebaum, S. M., & Sadler, T. D. (2011). Enacting a socioscientific issues classroom: Transformative transformations. T. D. Sadler (Eds), Socio-scientific issues in the classroom içinde (ss. 277-305). Netherlands: Springer.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sınıf Eğitimi , Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gamze Serin ^*
0000-0002-1208-5553
Türkiye

Feride Ercan Yalman
0000-0003-1037-1473
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2024

Kabul Tarihi

21 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1469593

IZ

https://izlik.org/JA22GY26FL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Serin, G., & Ercan Yalman, F. (2025). Sınıf Öğretmenlerinin Sosyobilimsel Konular Hakkındaki Görüşleri. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(1), 114-127. https://doi.org/10.30703/cije.1469593

Sınıf Öğretmenlerinin Sosyobilimsel Konular Hakkındaki Görüşleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Abstract

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster