Kaynaştırma Eğitimi Uygulanan Meslek Liselerindeki Öğretmenlerin Yeterlik Algılarıyla Duygu, Tutum ve Kaygıları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Hasan Ferşat Taşlıbeyaz; Feyat Kaya

doi:10.30703/cije.1336096

TR EN

Kaynaştırma Eğitimi Uygulanan Meslek Liselerindeki Öğretmenlerin Yeterlik Algılarıyla Duygu, Tutum ve Kaygıları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Öz

Araştırmanın amacı meslek lisesi öğretmenlerinin kaynaştırma uygulamalarındaki yeterlikleri ile kaynaştırma uygulamalarına ilişkin tutumlarını belirlemek ve aynı öğretmenlerin kaynaştırmaya ilişkin yeterlikleri ile tutumları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmanın çalışma grubunu iki farklı meslek lisesinde görev yapan farklı branşlardaki toplam 165 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgilerin elde etmek amacıyla hazırlanan demografik bilgi formu, “Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği-KUÖYÖ” ve “Kaynaştırma Eğitimi ile İlgili Duygular, Tutumlar ve Kaygılar Ölçeği-KEİDTKÖ” kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda yanıt aranan sorular için betimsel istatistikler (frekans, yüzde hesaplama), tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ilişkisiz örneklemler için T-Testi, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ilişkisiz örneklemler için T-Testi, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin KUÖYÖ ve KEİDTKÖ toplam puanları arasındaki ilişkinin düşük düzeyde ve negatif olduğu ortaya konmuş. Son olarak öğretmenlerin kaynaştırma uygulamalarına yönelik duygu, tutum ve kaygılarının birlikte kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterliklerini yordadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Determining The Relationship Between Teachers’ Competency Perceptions And Emotions, Attitudes And Concerns İn Vocational High Schools İmplementing Mainstreaming Education

Abstract

The aim of the study is to determine the competencies of vocational high school teachers in mainstreaming and their attitudes towards mainstreaming and to reveal the relationship between the same teachers' competencies and attitudes towards mainstreaming. The study group of the research, which adopted the relational survey model, consisted of 165 teachers from two different vocational high schools. A demographic information form prepared to obtain personal information, the "Teacher Efficacy to Implement Inclusive Practices Scale-TEIP" and “Sentiments, Attitudes, and Concerns about Inclusive Education-SACIE” were used to collect the data. Descriptive statistics, ANOVA, T-Test, correlation and multiple linear regression analyses were applied for answering the research questions of the study. One-way analysis of variance (ANOVA), T-Test for unrelated samples, correlation and multiple linear regression analyses were applied. According to the findings of the study, it was revealed that the relationship between the total scores of the teachers on the TEIP and the total scores on the SACIE was low and negative. Finally, it was found that teachers' feelings, attitudes and concerns related to mainstreaming predicted their competencies in mainstreaming education.

Keywords

Kaynakça

Ahmetoğlu, E., Ünal, A. M., & Ergin, D. Y. (2016). Kaynaştırma uygulamalarının başarısını etkileyen etmenler ölçeği’nin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 167-175. https://dergipark.org.tr/en/pub/trkefd/issue/24152/256288
Ahsan, M. T., Sharma, U., & Deppeler, J. M. (2012). Exploring pre-service teachers' perceived teaching-efficacy, attitudes and concerns about ınclusive education in Bangladesh. International Journal of whole schooling, 8(2), 1-20.
Ainscow, M., & César, M. (2006). “Inclusive education ten years after salamanca: Setting the agenda.” European Journal of Psychology of Education 21(3), 231–238.
Akbulut, E., & Aküzüm, C. (2021). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik algıları ile kaynaştırma eğitimine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (39), 74-91. https://dergipark.org.tr/en/pub/zgefd/issue/63324/900179
Allen, K. E. & Cowdery, G. E. (2015). The exceptional child: Inclusion in early childhood education (8th ed.). Cencage Learning.
Batu, E. S. (2000). Kaynaştırma, destek hizmetler ve kaynaştırmaya hazırlık etkinlikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(4), 35-45. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000050
Bayar, M., & Üstün, A. (2017). İlkokullarda görev yapmakta olan öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine ilişkin duygu, tutum ve kaygılarının değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 12(14), 73-88. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11872
Bektaş, F. (2022). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik düşünce, tutum ve endişelerinin demografik değişkenlere göre incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi], Pamukkale Üniversitesi.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. baskı). Pegem Akademi.
De Boer, A., Pijl, S. J., & Minnaert, A. (2010). Attitudes of parents towards inclusive education: A review of the literature. European Journal of Special Needs Education, 25(2), 165-181. https://doi.org/10.1080/08856251003658694
Dolapçı, S., & Yıldız-Demirtaş, V. (2016). Öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları ve kaynaştırma eğitimine bakış açıları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(13), 141-160. https://dergipark.org.tr/en/pub/baebd/issue/31813/349090
Emam, M. M., & Mohamed, A. H. H. (2011). Preschool and primary school teachers’ attitudes towards inclusive education in Egypt: The role of experience and self-efficacy. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 976-985. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.11.331
Emmers, E., Baeyens, D., & Petry, K. (2020). Attitudes and self-efficacy of teachers towards inclusion in higher education. European Journal of Special Needs Education, 35(2), 139-153. https://doi.org/10.1080/08856257.2019.1628337
Eşkil, R., Akbulut, M. K., Eşkil, K. G., & İlhan, E. L. (2022). Beden eğitimi ve diğer branş öğretmenlerinin kaynaştırma-bütünleştirme eğitimine yönelik duygu, tutum ve kaygılarının incelenmesi. Aksaray University Journal of Sport and Health Researches, 3(1), 13-30. https://doi.org/10.54152/asujshr.1081353
Ewing, D. L., Monsen, J. J., & Kielblock, S. (2018). Teachers’ attitudes towards inclusive education: a critical review of published questionnaires. Educational Psychology in Practice, 34(2), 150-165. https://doi.org/10.1080/02667363.2017.1417822
Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). SAGE Publication.
Filiz, İ. (2021). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma uygulamalarına yönelik yeterlilikleri ile kaynaştırma eğitimi ile ilgili duygu tutum ve kaygıları arasındaki ilişki. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Biruni Üniversitesi.
Florian, L. (1998). Inclusive practice: what, why and how?. In Promoting inclusive practice (pp. 13-26). Routledge.
Florian, L. (2014). What counts as evidence of inclusive education?. European Journal of Special Needs Education, 29(3), 286-294. https://doi.org/10.1080/08856257.2014.933551
Frumos, L. (2018). Attitudes and self‐efficacy of Romanian primary school teachers towards including children with special educational needs in regular classrooms. Revista Românească pentru Educaţie Multidimensională, 10(4), 118-135.
Grieve, A. M. (2009). Teachers' beliefs about inappropriate behaviour: Challenging attitudes? Journal of Research in Special Educational Needs, 9(3), 173–179. https://doi.org/10.1111/j.1471-3802.2009.01130.x
Hofman, R. H., & Kilimo, J. S. (2014). Teachers’ attitudes and self-efficacy towards inclusion of pupils with disabilities in Tanzanian schools. Journal of Education and Training, 1(2), 177-198. https://doi.org/10.5296/jet.v1i2.5760
Ismailos, L., Gallagher, T., Bennett, S., & Li, X. (2022). Pre-service and in-service teachers’ attitudes and self-efficacy beliefs with regards to inclusive education. International Journal of Inclusive Education, 26(2), 175-191. https://doi.org/10.1080/13603116.2019.1642402
Kandemir, M. A., Kurt, K., & Apaydın, Z. (2021). Farklı branşlardaki öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 15-34. https://dergipark.org.tr/en/pub/mkuefder/issue/63331/874182
Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (27. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Karasu, T. (2019). DKAB öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi yeterlilikleri ile duygu, tutum ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Bilimname, 2019(38), 501-522. https://doi.org/10.28949/bilimname.557699
Lewis, R. B. & Doorlag, D. H. (2011). Teaching students with special needs in general education classrooms (8th ed.). Pearson.
Moberg, S., Muta, E., Korenaga, K., Kuorelahti, M., & Savolainen, H. (2019). Struggling for inclusive education in Japan and Finland: teachers’ attitudes towards inclusive education. European Journal of Special Needs Education, 35(1), 100-114. https://doi.org/10.1080/08856257.2019.1615800
Obiakor, F. E., Harris, M., Mutua, K., Rotatori, A., & Algozzine, B. (2012). Making inclusion work in general education classrooms. Education and Treatment of Children, 35(3), 477–490. https://doi:10.1353/etc.2012.0020.
Öz, S., & Gelenbe-Öztürk, E. (2021). Meslek liselerinde kaynaştırma eğitimi veren branş öğretmenlerinin öz yeterlilik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Humanistic Perspective, 3(1), 122-145. https://doi.org/10.47793/hp.852028
Özcan, İ., & Karaoğlu, İ. B. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik duyguları, tutumları, kaygıları ile öğretmen yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1366-1385. https://doi.org/10.32709/akusosbil.912016
Özokcu, O. (2018). The relationship between teacher attitude and self-efficacy for ınclusive practices in Turkey. Journal of Education and Training Studies, 6(3), 6-12. https://doi.org/10.11114/jets.v6i3.3034
Pijl, Y. J. (1997). Twintig jaar groei van het speciaal onderwijs. Academisch Boeken Centrum.
Rodriguez, C. C., & Garro-Gil, N. (2015). Inclusion and integration on special education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 191(2), 1323-1327. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.04.488
Romi, S., & Leyser, Y. (2006). Exploring inclusion preservice training needs: a study of variables associated with attitudes and self‐efficacy beliefs. European Journal of Special Needs Education, 21(1), 85-105. https://doi.org/10.1080/08856250500491880
Salend, S. J. (2005). Creating inclusive classrooms: Effective and reflective practices (5th ed.). Upper Saddler River.
San Martin, C., Ramirez, C., Calvo, R., Muñoz-Martínez, Y., & Sharma, U. (2021). Chilean teachers’ attitudes towards inclusive education, intention, and self-efficacy to implement inclusive practices. Sustainability, 13(4), 1-17. https://doi.org/10.3390/su13042300
Savolainen, H., Engelbrecht, P., Nel, M., & Malinen, O. P. (2012). Understanding teachers’ attitudes and self-efficacy in inclusive education: Implications for pre-service and in-service teacher education. European journal of special needs education, 27(1), 51-68. https://doi.org/10.1080/08856257.2011.613603
Savolainen, H., Malinen, O. P., & Schwab, S. (2022). Teacher efficacy predicts teachers’ attitudes towards inclusion–a longitudinal cross-lagged analysis. International journal of inclusive education, 26(9), 958-972. https://doi.org/10.1080/13603116.2020.1752826
Schwab, S. (2018). Attitudes towards ınclusive schooling: A study on students', teachers' and parents' attitudes. Waxmann Verlag.
Song, J., Sharma, U., & Choi, H. (2019). Impact of teacher education on pre-service regular school teachers' attitudes, intentions, concerns and self-efficacy about inclusive education in South Korea. Teaching and Teacher Education, 86, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.tate.2019.102901
Şenol, F. B., & Can-Yaşar, M. (2020). Okul öncesi öğretmen adaylarının kaynaştırma uygulamalarına yönelik yeterliklerinin incelenmesi. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 3(6), 1-12.https://dergipark.org.tr/en/pub/cg/issue/58726/707049
Tempel, T. (2022). Asking about inclusion: Question order and social desirability influence measures of attitudes towards inclusive education. Eurpoen Journal of Special Needs Education. https://doi.org/10.1080/08856257.2023.2162666
Toy, S. N., & Duru, S. (2016). Sınıf öğretmenlerinin öğretmen öz yeterlikleri ile kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlik inançlarının karşılaştırılması. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 146-173. https://doi.org/10.12984/eed.00332
Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783-805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
UNESCO. (1994). The Salamanca Statement and Framework for action on special needs education: Adopted by the World Conference on Special Needs Education; Access and Quality. Salamanca, Spain, 7-10 June 1994. UNESCO.
Van Reusen, A. K., Shoho, A. R., & Barker, K. S. (2000). High school teacher attitudes toward inclusion. The High School Journal, 84(2), 7-20. https://www.jstor.org/stable/40364402
Vaz, S., Wilson, N., Falkmer, M., Sim, A., Scott, M., Cordier, R., & Falkmer, T. (2015). Factors associated with primary school teachers’ attitudes towards the inclusion of students with disabilities. PloS one, 10(8), 1-12. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0137002
Woolfolk, A., & Shaughnessy, M. F. (2004). An interview with Anita Woolfolk: The educational psychology of teacher efficacy. Educational Psychology Review, 16(2), 153-176. https://www.jstor.org/stable/23363838
Yada, A., & Savolainen, H. (2017). Japanese in-service teachers’ attitudes toward inclusive education and self-efficacy for inclusive practices. Teaching and Teacher Education, 64, 222-229. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.02.005
Yada, A., Tolvanen, A., & Savolainen, H. (2018). Teachers' attitudes and self-efficacy on implementing inclusive education in Japan and Finland: A comparative study using multi-group structural equation modelling. Teaching and teacher education, 75, 343-355. https://doi.org/10.1016/j.tate.2018.07.011
Yavuz, M. (2017). Kaynaştırma uygulamalarında çalışan öğretmenlerin kaynaştırma yeterlilik düzeylerini bazı değişkenler açısından incelemesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(11), 401-415. https://dergipark.org.tr/en/pub/inesj/issue/40052/476431
Yazıcıoğlu, T. (2018). Kaynaştırma uygulamalarının tarihsel süreci ve Türkiye’de uygulanan kaynaştırma modelleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 8(1), 92-110. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.420028

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zihinsel Engelli Eğitimi , Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hasan Ferşat Taşlıbeyaz ^*
0000-0001-7598-3919
Türkiye

Feyat Kaya
0000-0002-1784-5996
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

22 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1336096

IZ

https://izlik.org/JA38LZ62WR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Taşlıbeyaz, H. F., & Kaya, F. (2024). Kaynaştırma Eğitimi Uygulanan Meslek Liselerindeki Öğretmenlerin Yeterlik Algılarıyla Duygu, Tutum ve Kaygıları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(2), 465-477. https://doi.org/10.30703/cije.1336096