Olumsuz Çocukluk Deneyimlerine İlişkin Metaforik Algının İncelenmesi

Mehmet Güney; Emrullah Can Yavuz; Taşkın Taştepe

doi:10.30703/cije.1301277

TR EN

Olumsuz Çocukluk Deneyimlerine İlişkin Metaforik Algının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada erken çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimlere ilişkin çocuk gelişimi bölümü öğrencilerinin erken çocukluktaki olumsuz deneyimlere karşı görüşlerinin metaforlar aracılığı ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda olumsuz deneyimlerin hangi stres kategorisinde ele alındığı ve hangi gelişim alanlarını etkilediği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte Çocuk Gelişimi öğrencilerinden erken müdahale eğitimi alan ve almayanların görüşleri arasında bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümünde öğrenim gören 360 öğrenci oluşturmuştur. Metafor formu içerisinde “Olumsuz deneyimler…. gibidir, çünkü …” ifadesi, en çok etkilediği gelişim alanı ve erken müdahale eğitimi alma durumlarına yönelik ifadeler yer almaktadır. Alan yazında olumsuz çocukluk deneyimlerinin temel başlıkları olan olumlu stres, tolere edilebilir stres ve toksik stres ana kategorileri altında gruplandırılmalar yapılmıştır. Araştırma sonucunda olumsuz deneyimlere yönelik daha çok toksik stres kategorisinde metafor kullanıldığı görülürken, en az tolere edilebilir stres kategorisinde metafor oluşturulmuştur. Olumsuz deneyimlerden en çok etkilenen gelişim alanının duygusal gelişim olduğu, bu gelişim alanını sosyal ve bilişsel gelişimin takip ettiği görülmüştür. Erken müdahaleye yönelik eğitim alan öğrencilerin metaforlarının almayanlara göre değişiklik gösterdiği bulunmuştur. Erken müdahale eğitimi alan öğrencileri büyük çoğunluğu erken çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimleri toksik stres ögesi olarak tanımlamaktadır. Ancak erken müdahale eğitimi almayanlar çoğunlukla bu deneyimleri olumlu stres ögesi olarak tanımlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Investigation Metaphoric Perceptions of Adverse Childhood Experiences

Abstract

This study, it was aimed to examine the views of child development students on negative experiences in early childhood through metaphors. In which stress category the negative experiences are handled, which developmental areas they affect and the effect of early intervention education are examined. Phenomenology, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consisted of 360 students studying at the Department of Child Development, Faculty of Health Sciences. In the metaphor form, the expression "Negative experiences are like ...., because...", the developmental area it affects the most and the status of receiving early intervention education were included. As a result of the research, it was determined that more metaphors were used in the toxic stress category for negative experiences, while the least number of metaphors were created in the tolerable stress category. It was seen that the developmental area most affected by negative experiences was emotional development, followed by social and cognitive development. The majority of students who received early intervention training defined negative experiences in early childhood as toxic stressors. Those who did not receive early intervention training mostly defined these experiences as positive stressors

Keywords

Kaynakça

Akcan, G., ve Taşören, A. B. (2020). Genç yetişkinlerde çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, öz-şefkat ve duygu düzenleme becerileri depresyon belirtilerini yordar mı? Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 37(2), 59-80.
Akman, B., Karlıdağ, İ. ve Özen, Z. Z. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının erken müdahale kavramına ilişkin algıları. İlköğretim Online, 17(3), 1631-1643-. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.466406
Alpay, H.E. (2017). Çocukluk çağı ihmal ve istismarının nörobiyolojik sonuçları: Bir gözden geçirme. The Journal Of Neurobehavioral Sciences, 4(3), 126-133. https://doi.org/10.5455/JNBS.1502640298
APA (2014). Adverse childhood experiences and the lifelong consequences of trauma. http://hdl.handle.net/11212/2211
Bee, H. and Boyd, D. (2010). The Developing Child. Allyn and Bacon.
Beşken Ergişi, M. (2015). Çocuk istismar ve ihmali. A. Güngör Aytar (Ed.), Ruh Sağlığı içinde (182-204). Hedef CS.
Briggs-Gowan, M.J. and Carter, A.S. (2008). Social-emotional screening status in early childhood predicts elementary school outcomes. Pediatrics, 121, 957–962. https://doi.org/10.1542/peds.2007-1948
Bucci, M., Marques, S.S., Oh, D., and Harris, N.B. (2016). Toxic stress in children and adolescents. Advances İn Pediatrics, 63(1), 403-428. https://doi.org/10.1016/j.yapd.2016.04.002

Can Çelebi, F. (2020). Okul öncesi eğitimde öğrenci velilerinin okul kavramına ilişkin metaforik algıları. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 1(1), 1-10. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ijolt/issue/53773/679633
Chen, M., and Lacey, R. E. (2018). Adverse childhood experiences and adult inflammation: Findings from the 1958 British birth cohort. Brain, Behavior, And İmmunity, 69, 582-590. https://doi.org/10.1016/j.bbi.2018.02.007
Chu, J.A., Frey, L.M., Ganzel, B.L., and Matthews, J.A. (1999). Memories of childhood abuse: dissociation, amnesia, and corroboration. Am J Psychiatry, 156, 749-755. https://doi.org/10.1176/ajp.156.5.749
Cicchetti, D., and Valentino, K. (2006). An ecological-transactional perspective on child maltreatment: failure of the average expectable environment and its influence on child development. In D. Cıcchettı and D.J. Cohen (Eds.), Developmental Psychopathology: Risk, Disorder, And Adaptation (129-201). John Wiley and Sons. https://doi.org/10.1002/9780470939406.ch4
Colman, R. A., and Widom, C. S. (2004). Childhood abuse and neglect and adult intimate relationships: A prospective study. Child Abuse and Neglect, 28, 1133–1151. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2004.02.005
Crouch, E., Strompolis, M., Bennett, K.J., Morse, M., and Radcliff, E. (2017). Assessing the interrelatedness of multiple types of adverse childhood experiences and odds for poor health in south carolina adults. Child Abuse and Neglect, 65, 204-211. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.02.007
Savi Çakar, F., ve Yazıcı Okuyan, H. (2017). Öğretmen adaylarının çocuk istismarı ve ihmaline ilişkin görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (44), 250-275. https://doi.org/10.21764/maeuefd.332243
Çelikel H., ve Beşiroğlu, L. (2008). Klinik olmayan örneklemde çocukluk çağı travmatik yaşantıları, dissosiyasyon ve obsesif–kompulsif belirtiler. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 9(2), 75.
Dereboy, Ç, Şahin Demirkapı, E, Şakiroğlu, M., ve Şafak Öztürk, C. (2018). Çocukluk çağı travmalarının, kimlik gelişimi, duygu düzenleme güçlüğü ve psikopatoloji ile ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 29(3), 259-268. https://doi.org/10.5080/u20463
Doğan Keskin, A., ve Baykoç, N. (2015). Hastanede çocuk gelişimi birimi'ne yönlendirilen çocukların değerlendirilmesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 101-113.
Doğan Keskin, A., ve Karaaslan, B. T. (2021). Çocukların gelişimlerinin değerlendirilmesi ve özel gereksinim raporlarının düzenlenmesi sürecinde çocuk gelişimcinin rolü. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 54(3), 487-496.
Doom, J.R., Cicchetti, D., and Rogosch, F.A. (2014). Longitudinal patterns of cortisol regulation differ in maltreated and non-maltreated children. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Pschiatry, 53(11), 1206-1215. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2014.08.006
Felitti, V.J., Anda, R.F., and Nordenberg, D. (1998). Relationship of childhood abuse and household dysfunction to many of the leading causes of death in adults. The Adverse Childhood Experiences (ACE) Study. Am J Prev Med, 14(4):245–58. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2019.04.001
Flaherty, E.G., and Stirling, J. (2010). The committee on child abuse and neglect the pediatrician’s role in child maltreatment prevention. Pediatrics, 126, 833–841. https://doi.org/10.1542/peds.2010-2087
Franke, H.A. (2014). Toxic stress: Effects, prevention, and treatment. Children, 1(3), 390-402. https://doi.org/10.3390/children1030390
Garner, A.S. (2013). Home visiting and the biology of toxic stress: Opportunities to address early childhood adversity. Pediatrics, 132, 65-S73. https://doi:10.1542/peds.2013-1021D
Giardino, A. P., Lyn, M. A., and Giardino, E. R. (Eds.). (2018). A practical guide to the evaluation of child physical abuse and neglect. Springer.
Gökler, I. (2002). Çocuk istismarı ve ihmali: Erken dönem stresin nörobiyolojik gelişime etkisi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 9(1), 47-57.
Güler, N., Uzun, S., Boztaş, Z., ve Aydoğan, S. (2002). Anneleri tarafından çocuklara uygulanan duygusal ve fiziksel istismar/ihmal davranışı ve bunu etkileyen faktörler. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 24(3):128-134.
Howell, E. (2014). Ferenczi’s concept of identification with the aggressor: Understanding dissociative structure with interacting victim and abuser self-states. Am J Psychoanal, 74, 48–59. https://doi.org/10.1057/ajp.2013.40.
Işık, Ş., ve Kaynak, Ü. (2020). Geçici eğitim merkezlerinde çalışan okul psikolojik danışmanların suriyeli mülteci çocuklara yönelik algılarının metaforla incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(2), 624-649. https://doi.org/10.37217/tebd.664177
Jackson, D.B, Testa, A., and Vaughn, M.G. (2021). Adverse childhood experiences and school readiness among preschool-aged children. The Journal of Pediatrics, 230, 191-197. https://doi.org/10.1016/J.Jpeds.2020.11.023
Juruena, M.F., Eror, F., Cleare, A.J., and Young, A.H. (2020). The role of early life stress in hpa axis and anxiety. Y.K. Kim (Ed.), Anxiety Disorders (141-153). Springer.
Karakuş, U. (2013). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının, metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.31309
Kayaardı, F., ve Bozyiğit, R. (2022). Ortaöğretim öğrencilerinin ‘afet ve nüfus’kavramina ilişkin geliştirdikleri metaforların incelenmesi. International Journal Of Geography And Geography Education (IGGE), 45, 16-35. https://doi.org/10.32003/igge.1016571
Kayman, E., Dilsiz, K., Üğücü, G., ve Yiğit, R. (2021). İntörn hemşirelik öğrencilerinin olumsuz çocukluk deneyimleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 177-185. https://doi.org/10.46237/amusbfd.773826
Kelifa, M. O., Yang, Y., Herbert, C., He, Q., and Wang, P. (2020). Psychological resilience and current stressful events as potential mediators between adverse childhood experiences and depression among college students in eritrea. Child Abuse and Neglect, 106, 104480. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2020.104480
Lundahl, B. D., Nimer, J., and Parsons, B. (2006). Preventing child abuse: A meta-analysis of parent training programs. Research On Social Work Practice, 16(3), 251-262. https://doi.org/10.1177/1049731505284391 National Scientific Council on The Developing Child (2010). Early experiences can alter gene expression and affect long-term development: Working Paper No. 10. https://developingchild.harvard.edu/resources/early-experiences-can-alter-gene-expression-and-affect-long-term-development/
Odgers, C.L., and Jaffee, S.R. (2013). Routine versus catastrophic influences on the developing child. Annu. Rev. Public Health, 34, 29–48. https://doi.org/10.1146/annurev-publhealth-031912-114447
Özen Altınkaynak, Ş., ve Akman, B. (2013). İlkokula hazırlık sürecinde öğretmenin ve ailenin sorumlulukları. T. Erdoğan (Ed.), İlkokula Hazırlık ve İlkokul Programları (Ss.135-152). Eğiten.
Pascoe EA., and Smart Richman L. (2009). Perceived discrimination and health: A meta-analytic review. Psychol Bull, 135(4):531–54. https://doi.org/10.1037/a0016059
Perry, B.D. and Szalavitz, M. (2013). Köpek gibi büyütülmüş çocuk. E. Söğüt (Çev.). Okuyan Us Yayıncılık. Polat, O. (2001). Çocuk ve şiddet. Der Yayınları.
Ross, N., Gilbert, R., Torres, S., Dugas, K., Jefferies, P., Mcdonald, S., and Ungar, M. (2020). Adverse childhood experiences: Assessing the impact on physical and psychosocial health in adulthood and the mitigating role of resilience. Child Abuse and Neglect, 103, 104. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2020.104440
Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459-496.
Shonkoff, J.P, Garner, A.S, Siegel, B.S, Dobbins, M.I, Earls, M.F., and Mcguinn, L. (2012). The lifelong effects of early childhood adversity and toxic stress. Pediatrics, 129(1), 232-246.
Shonkoff, J.P., Boyce, W.T., and Mcewen, B.S. (2009). Neuroscience, molecular biology, and the childhood roots of health disparities: Building a new framework for health promotion and disease prevention. JAMA, 301, 2252.
Teicher, M.H, Samson, J.A, Anderson, C.M., and Ohashi, K. (2016). The effects of childhood maltreatment on brain structure, function and connectivity. Nature Reviews Neuroscience, 17 (10), 652-666. https://doi.org/10.1038/nrn.2016.111
Temel, Z. F., Kanat, K., Çoban, M. N., ve Görgün, E. (2016). İlkokul öğretmenleri 1. sınıf öğrencileri ve ailelerinin okul öncesi eğitimi ve öğretmenini algılamalarının metafor yolu ile incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2609-2624.
Terzi, Ş. (2008). Üniversite öğrencilerinde kendini toparlama gücü’nün içsel koruyucu faktörlerle ilişkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35), 297-306.
Türk, H., ve Atasoy, E. (2020). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin zihninde göç olgusu: Bir metafor analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (55), 26-44. https://doi.org/10.21764/maeuefd.550258
Uçuş, Ş. (2016). Investigation of elementary school and preschool teacher candidates perceptions regarding special education through metaphors. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 6(2), 360-388. https://doi.org/10.17984/adyuebd.306775
Uysal Bayrak, H. (2019). Çocuk istismarı hakkında öğretmen adayları ile metaforik bir değerlendirme: Niğde ili örneği. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 929-957.
Ulutaş, A., Aksoy, A. B., ve Çalışkan, Z. (2016). Anne-bebek etkileşimi. Annals of Health Sciences Research, 5(1), 38-44.
Van Der Kolk, B.A. (2017). Developmental trauma disorder: Toward a rational diagnosis for children with complex trauma histories. Psychiatric Annals, 35(5), 401-408. https://doi.org/10.13109/prkk.2009.58.8.572
Wu, J., Yuan, M., and Kou, Y. (2020). Disadvantaged early-life experience negatively predicts prosocial behavior: The roles of honesty-humility and dispositional trust among chinese adolescents. Personality And Individual Differences, 152, 109608. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.109608
Yazıcı, D. N., Kumbasar, A. N., ve Akman, B. (2016). Ailelerin gözünden okul öncesinden ilkokula geçişte yaşanan güçlükler ve çözüm önerileri. Ö. Demirel ve S. Dinçer (Eds.), Eğitim bilimlerinde yenilikler ve nitelik arayışı içinde (Ss. 447-458).
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınevi.
Yurdakök, K., ve Çelik, M. (2019). Çocuk istismarı ve ihmalinin epigenetik etkileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 62, 17-30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk Gelişimi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Güney ^*
0000-0002-0962-5643
Türkiye

Emrullah Can Yavuz
0000-0001-8243-5478
Türkiye

Taşkın Taştepe
0000-0003-2603-4041
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

23 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

19 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1301277

IZ

https://izlik.org/JA84DB46FZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Güney, M., Yavuz, E. C., & Taştepe, T. (2024). Olumsuz Çocukluk Deneyimlerine İlişkin Metaforik Algının İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(1), 160-170. https://doi.org/10.30703/cije.1301277