Sınıf Öğretmeni Adaylarının Kesirler Konusunda Hazırladıkları Soruların Bilişsel Seviyelerinin Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Analizi

Özlem Özçakır Sümen; Hamdi Karakaş

doi:10.30703/cije.1031758

TR EN

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Kesirler Konusunda Hazırladıkları Soruların Bilişsel Seviyelerinin Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Analizi

Öz

Bloom Taksonomisi’nin eğitim süreçlerinde öğretim hedeflerinin oluşturulmasında ve ölçme-değerlendirme etkinliklerinde önemli rolü vardır. Bu nedenle öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisini bilmeleri ve öğrenme-öğretme süreçlerinde kullanabilmeleri önemlidir. Bu araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin basamaklarına yönelik soru hazırlayabilme becerileri incelenmiştir. Betimsel tarama türünde gerçekleştirilen araştırmaya 3. sınıfta öğrenim gören 81 sınıf öğretmeni adayı katılmıştır. Çalışma kapsamında sınıf öğretmeni adaylarından kesirler konusunda Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin her bir basamağına yönelik bir soru hazırlamaları istenmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının hazırladıkları sorular bilişsel seviyeleri açısından analiz edilmiş ve hedeflenen basamağa yönelik doğru soru hazırlayabilme becerileri incelenmiştir. Araştırma sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının en fazla Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’nin alt basamakları olan hatırlama ve anlama düzeylerine yönelik doğru sorular hazırlayabildikleri, üst basamaklara yönelik soru hazırlamada ise zorlandıkları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının yalnızca yarısı uygulama düzeyine yönelik doğru soru hazırlayabilmiştir. Bloom Taksonomisi’nin daha üst basamakları olan çözümleme, değerlendirme ve yaratma basamaklarına yönelik ise çok az öğretmen adayının doğru soru hazırlayabildiği görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda, sınıf öğretmeni adaylarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre soru hazırlayabilme becerilerinin geliştirilmesi amacıyla uzmanlarca alan eğitimi derslerinde farklı türde etkinliklerin düzenlenebileceği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Analysis of the Cognitive Levels of the Pre-service Primary Teachers’ Questions on Fractions According to the Revised Bloom Taxonomy

Abstract

Bloom's Taxonomy is important in the creation of educational objectives and measurement and assessment activities. In this context, it is important for teachers and prospective teachers to know the Renewed Bloom Taxonomy and to be able to use it in learning-teaching processes. In this study, it is aimed to examine the pre-service primary abilities to prepare questions for the cognitive process categories of the Revised Bloom Taxonomy. 81 pre-service primary teachers’ studying in the 3rd grade participated in this descriptive study. Within the scope of the study, pre-service primary teachers were asked to prepare a question for each cognitive process category of the Revised Bloom Taxonomy on fractions. The pre-service primary teachers’ questions were analyzed in terms of their cognitive levels, and it was determined whether they could prepare the right questions for the targeted category or not. As a result of the research, it was determined that pre-service primary teachers’ were able to prepare the right questions for the categories of remember and understand, which are the lower categories of the Revised Bloom Taxonomy, and they had difficulty in preparing questions for the upper categories. In addition, only half of the pre-service primary teachers were able to prepare the right questions for the application level. However, few pre-service teachers could prepare the right questions for the more complex categories of analyze, evaluate and create. At the end of these results, it has been suggested that different types of activities can be organized by experts in field education courses in order to improve the skills of pre-service primary teachers in preparing questions according to the Revised Bloom Taxonomy.

Keywords

Kaynakça

Altıparmak, K., & Palabıyık, E. (2019). 1-8. sınıf kesirler, kesirlerle işlemler ve ondalık gösterim alt öğrenme alanlarına ait kazanımların revize edilmiş Bloom taksonomisi’ne göre analizi. Elementary Education Online, 18(1), 158-173. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.527183
Aktaş, E. (2017). Öğretmen adaylarinin farkli metin türlerine yönelik soru sorma becerilerinin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Turkish Studies, 12(25), 99-118. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12274
Akyol, H., Yıldırım, K., Ateş, S., & Çetinkaya, Ç. (2013). Anlamaya yönelik nasıl sorular soruyoruz? Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 41-56. https://dergipark.org.tr/en/pub/mersinefd/issue/17382/181527?publisher=mersin
Anderson, L.W. (2005). Objectives, evaluation, and the improvement of education. Studies in Educational Evaluation, 31, 102-113. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2005.05.004
Ardahanlı, Ö. (2018). TEOG sınavı matematik soruları ile 8. sınıf matematik yazılı sınav sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Arı, A. (2013). Bilişsel alan sınıflamasında yenilenmiş Bloom, Solo, Fink, Dettmer taksonomileri ve uluslararası alanda tanınma durumları. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 259-290. https://doi.org/10.12780/UUSBD164
Armstrong, P. (2010). Bloom’s Taxonomy. Vanderbilt University Center for Teaching. Retrieved from https://cft.vanderbilt.edu/guides-sub-pages/blooms-taxonomy/
Ayvacı, H. Ş., & Türkdoğan, A. (2010). Yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre fen ve teknoloji dersi yazılı sorularının incelenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(1), 13-25. https://app.trdizin.gov.tr/makale/TVRFM056Z3dNQT09

Ayvaci, H. Ş., Yamak, S., & Duru, M. K. (2018). Analysis of 2016 LYS and YGS physics questions according to Bloom Taxonomy and outcomes in the curriculum. Cukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47(2), 798-832. https://doi.org/10.14812/cuefd.272368
Bozkurt, Ü. B., Uzun, G. L., & Lee, Y. (2015). Korece ve Türkçe ders kitaplarındaki metin sonu sorularının karşılaştırılması: Pisa 2009 sonuçlarına dönük bir tartışma. International Journal of Language Academy, 3(4), 295-313. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.327
Bümen, N. T. (2006). Program geliştirmede bir dönüm noktası: Yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 3-14. http://213.14.10.181/index.php/EB/article/view/837
Büyükalan Filiz, S., & Delal Turan, S. (2018). 4. sınıf öğretmenlerinin temel derslerde sordukları yazılı sınav sorularının Bloom Taksonomisi açısından incelenmesi. ASYA STUDIES, 5(5), 11-20. https://doi.org/10.31455/asya.431973
Charalambous C. Y., & Pantazi, D. P. (2005). Revisiting a theoretical model on fractions: Implications for teaching and research. In Chick, H.L. & Vincent, J. L. (Eds.). Proceedings of the 29th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education, 2, 233 – 240.
Çelik, S., Kul, Ü., & Uzun, S. Ç. (2018). Ortaokul matematik dersi öğretim programındaki kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 775-795. http://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.37322-431437
Çiftçi, M. (2017). Farklı tür okullarda görev yapan fizik öğretmenlerinin sınavlarında sordukları soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre sınıflandırılması (Van ili örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.
Doğan, A., & Tertemiz, N. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının kesrin anlamlarına yönelik bilgi düzeylerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science (Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi), 68, 580-597. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.13582
Erdoğan, T. (2017). The view of primary school fourth grade students and teachers’ questions about Turkish language lessons in the terms of the revised Bloom taxonomy. Egitim ve Bilim, 42(192), 173-191. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2017.7407
Erdoğan, T., & Erdoğan, Ö. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının farklı metin türlerine yönelik hazırladıkları soruların incelenmesi. Turkish Studies, 13(4), 569-582. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12972
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). New York: McGram-Hill Companies.
Huberman, M. (1994). Gentle teaching in a violent society. Educational Horizon, 72(3), 131-135. Huitt, W. (2011). Bloom et al.'s taxonomy of the cognitive domain. Educational psychology interactive, 22. http://www.edpsycinteractive.org/topics/cogsys/bloom.html
Karaman, M., & Bindak, R. (2017). İlköğretim matematik öğretmenlerinin sınav soruları ile TEOG matematik sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi. Current Research in Education, 3(2), 51-65.
Kahramanoğlu, E. (2013). İlköğretim fen ve teknoloji ders kitaplarının Bloom taksonomisi açısından değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Karasar, N. (1991). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
Keleş, T., & Karadeniz, M. H. (2015). 2006-2012 yılları arasında yapılan ÖSS, YGS ve LYS matematik ve geometri sorularının Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna göre incelenmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education Vol, 6(3), 532-552. http://dx.doi.org/10.16949/turcomat.48130
Koopman, M., Thurlings, M., & den Brok, P. (2019). Factors influencing students’ proficiency development in the fraction domain: The role of teacher cognitions and behaviour. Research Papers in Education, 34(1), 14-37. https://doi.org/10.1080/02671522.2017.1390595
Kouba, V. L., Zawojewski, J. S., & Struchens, M. E. (1997) What Do Students Know about Numbers and Operations? Kenney, P. A. and Silver, E. A. (Editörler) Results from the Sixth Mathematics Assessment of the National Assessment of Educational Progress içinde (s. 87-140). Reston: NCTM.
Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom's taxonomy: An overview. Theory into practice, 41(4), 212-218. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2
Lewis, G., Hayes, R., & Wysocki, M. (2012). Mind mapping fractions, decimals and percents. Illinois Mathematics Teacher, 61(1), 11-14. http://journal.ictm.org/index.php/imt/article/view/63/0
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. Öğretmen yetiştirme ve geliştirme genel müdürlüğü, Ankara.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2018). Matematik dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara.
Önal, H. & Yorulmaz, A. (2017). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kesirler konusunda yaptıkları hatalar. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 4(1), 98-113. https://dergipark.org.tr/en/pub/etad/issue/29984/314564
Öntaş, T. (2012). Eğitimde ölçme-değerlendirme ve taksonomi. Ankara: Özel Ankara Maya İlk ve Orta Okulu.
Pesen, C. (2007). Öğrencilerin kesirlerle ilgili kavram yanılgıları. Eğitim ve Bilim, 32(143), 79-88. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/833/186
Pesen, C. (2008). Kesirlerin sayı doğrusu üzerindeki gösteriminde öğrencilerin öğrenme güçlükleri ve kavram yanılgıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15), 157-168. https://dergipark.org.tr/en/pub/inuefd/issue/8708/108722
Roohani, A., Taheri, F., & Poorzangeneh, M. (2013). Evaluating four corners textbooks in terms of cognitive processes using Bloom’s revised taxonomy. Research in Applied Linguistics, 4(2), 51-67. https://rals.scu.ac.ir/article_10538.html
Silva, V. A., & Martins, M. I. (2014). Análise de questões de física do enem pela taxonomia de Bloom Revisada. Ensaio Pesquisa em Educação em Ciências, 16(3), 189-202. https://doi.org/10.1590/1983-21172014160309
Son, JW. (2012). A cross-national comparison of reform curricula in Korea and the US in terms of cognitive complexity: The case of fraction addition and subtraction. ZDM Mathematics Education, 44, 161–174. https://doi.org/10.1007/s11858-012-0386-1
Sowder, J., & Wearne, D. (2006). What do we know about eighth-grade achievement? Mathematics Teaching in the Middle School, 11(6), 285-293. https://eric.ed.gov/?id=EJ765612
Soylu, Y., & Soylu, C. (2005). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin kesirler konusundaki öğrenme güçlükleri: kesirlerde sıralama, toplama, çıkarma, çarpma ve kesirlerle ilgili problemler. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 101-117. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erziefd/issue/6005/80075
Susan, S., Warsono, W., & Faridi, A. (2020). The evaluation of exercises compatibility between Revised Bloom’s Taxonomy and 2013 curriculum reflected in English textbook. English Education Journal, 252-265. https://doi.org/10.15294/EEJ.V10I1.35742
Şanlı, C., & Pınar, A. (2017). Sosyal bilgiler dersi sınav sorularının yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 949-959. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330234
Usluoğlu, B., & Toptaş, V. (2020). İlkokul 1 ve 2. sınıf matematik ders kitaplarındaki ünite değerlendirme sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(2), 136-148. https://doi.org/10.38089/ekuad.2020.9
Yakacı, D. (2016). TEOG sınavlarındaki matematik sorularının yenilenmiş bloom taksonomisi ve öğretim programına göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
Yüksel, S. (2007). Bilişsel alanın sınıflamasında (taksonomi) yeni gelişmeler ve sınıflamalar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 479-511. https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/26115/275131

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özlem Özçakır Sümen
0000-0002-5140-4510
Türkiye

Hamdi Karakaş ^*
0000-0001-9209-4128
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

2 Aralık 2021

Kabul Tarihi

11 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1031758

IZ

https://izlik.org/JA67JK79YP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özçakır Sümen, Ö., & Karakaş, H. (2022). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Kesirler Konusunda Hazırladıkları Soruların Bilişsel Seviyelerinin Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Analizi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(3), 512-521. https://doi.org/10.30703/cije.1031758