Religion and Ethic Values in Anecdote Based Stories of Omer Seyfettin

Sade dil ve Milli Edebiyat akımlarının öncü isimlerinden olan Ömer Seyfettin, sanatının merkezine hikâye türünü koyan ilk yazarlardandır. Türk edebiyatında hikâye türünün gelişmesine ve halkla buluşmasına katkıda bulunmuş olması bakımından önemlidir. Sanat toplum içindir anlayışıyla eserler veren Ömer Seyfettin, gerçekçilik akımını benimsemiş, dolayısıyla hikâyelerinde kendi hayatından ve gözlemlerinden yararlanmıştır. Eserlerinde çocukluk anılarını, sınır bölgesinde yaşadığı olayları konu edinmiştir. Toplumu gözlemlemiş, birçok hikâyesinde toplumda yaşanan aksaklıkları dile getirmiştir. Tarihi konu edinen ve fikir savunusuna dayanan hikâyeleri de önemlidir. Hikâyelerinin önemli bir kısmında da halk edebiyatını kaynak olarak alması dikkat çekmektedir. Halk arasında anlatılan masal, efsane, fıkra gibi edebi türlerden yararlanarak birçok hikâye kaleme almıştır. Çalışmada, yazarın fıkra kaynaklı hikâyeleri, toplumda yer eden önemli değerlerden “din ve ahlakî değerler” açısından ele alınmaktadır. Böylece yazarın toplum ve bu değerlerle ilgili görüşleri açıklanmaya çalışılacaktır. Çalışmada yazılı materyallerin incelenmesi için doküman incelemesi, elde edilen verilen çözümlenmesi noktasında da içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Eserlerinde mizaha ve eleştiriye geniş yer verdiği bilinen Ömer Seyfettin’in, “Külah, Çakmak, Rüşvet” adlı üç hikâyesinde de; dinin çıkarlar doğrultusunda kullanılarak yalan ve hile ile insanların kandırılmasını, aç gözlülüğü ve hırsızlığı/rüşveti eleştirdiği görülmektedir. Buna karşın eserlerde, doğruluk-dürüstlük, tokgözlülük, yardımlaşma, paylaşma, bencil olmama gibi değerler desteklenmektedir. Bu verilerden hareketle, yazarın eserlerinin Türkçe dersleri başta olmak üzere, eğitimde çocuklara değer kazandırmada araç olarak kullanılabileceği de anlaşılmaktadır.

Omer Seyfettin one of the pioneers of plain language and Milli Edebiyat movement and one of the authors only works on a story. He uses the language of everyday speech in the works and Selects the social life issues. He is writer that has contributed to the development of type of story in Turkish literature and public meeting by works. Omer Seyfettin the flow of realism adopted. He have benefited from his own life and observations in his stories. He was source of important part of the stories of the people and the people literature. Among the people described in the tales, legends, anecdotes, wrote many stories, such as taking advantage of the literary genres. In this study, the author's stories are discussed in terms of the most important values of society’s religious and moral values. Omer Seyfettin, examined from the three story "Külah, Çakmak, Rüşvet", using the lie and cheat in line with the interests of religion to trick people, is raving about greed and theft/ bribery. However, values of such as the accuracy and honesty, solidarity, sharing, self-centered not being supported. This indicates that, author's works especially Turkish lessons, is understood that can be used as a tool in gaining value of education for children.