Bilim Çocuk Dergisi ’’Evde Bilim’’ Köşesi Etkinliklerinin Fen Bilimleri Alanına Özgü Beceriler Yönünden İncelenmesi

Tuğba Ecevit; Esra Sarıoğlu; Esra Bunsuz

doi:10.30703/cije.908426

EN TR

An Investigation of Activities of the “Science at Home” Column in the Journal of Science for Children in terms of Skills Specific to the Field of Science

Abstract

Today, informal learning at home outside the school environment has been considered to be a significant factor in accessing and constructing the information. The popular kids magazines that are accessible and cost-effective and that make learning enjoyable have been taking the head of this informal learning. One of the popular kids magazines mentioned in this study is “Bilim Çocuk” magazine, which has been published on the 15th of every month by TÜBİTAK, which addresses the age of 7 and over. In addition to the exercises, Bilim Çocuk magazine has been offering a fun experience for kids with playing cards, posters, and masks. In addition to these, activities in various fields of science are included in the "Home Science" corner, which aims to reveal the skills of researching, questioning and wondering at an early age in children. These experiments have been mostly learning-based exercises, outside the school, which contain materials that kids can easily reach at home and enable them to interpret events with a scientific point of view. In this research, it is aimed to examine the activities of the Science for Children magazine '' Home Science '' corner published in 2017-2018-2019 and 2020 in terms of the skills aimed to be acquired in the Science Curriculum. The study has been carried out by examining documents from qualitative research designs. The activities in the journals mentioned within the scope of the research were analyzed within the scope of Scientific Process Skills, Life Skills, Engineering and Design Skills. Descriptive analysis method was used in analyzing the data obtained. The current situation was tried to be revealed by creating graphs showing the distribution of the findings by years. As a result of the study, it was determined that some skills were frequently included in the journals examined, while higher-order thinking skills, engineering and design skills were less frequently included. In this context, enriching the contents of the activities with a more skill-oriented approach will contribute to the development of scientific understanding and skills in children.

Keywords

Bilim Çocuk Dergisi ’’Evde Bilim’’ Köşesi Etkinliklerinin Fen Bilimleri Alanına Özgü Beceriler Yönünden İncelenmesi

Öz

Günümüzde okul bağlamı dışında kalan zamanda evde gerçekleştirilen informal öğrenmelerin bilgiye ulaşmada ve bilgiyi yapılandırmada önemli bir etken olduğu düşünülmektedir. Bu informal öğrenmelerin başında erişimi kolay ve maliyet bakımından uygun olup eğlenceli bir şekilde öğrenmeyi sağlayan popüler çocuk dergileri gelmektedir. Bahsi geçen popüler çocuk dergilerinden biri de 7 ve üzeri yaş grubuna hitap eden TÜBİTAK tarafından her ayın 15’inde yayımlanan “Bilim Çocuk” dergisidir. Bilim Çocuk dergisinde etkinlik örneklerinin yanı sıra oyun kartları, posterler, maskeler ile çocuklara yönelik eğlenceli bir deneyim sunulmaktadır. Bunlara ek olarak çocuklarda erken yaşta araştırma, sorgulama ve merak etme becerilerini ortaya çıkarmaya yönelik “Evde Bilim’’ köşesinde çeşitli fen bilimleri alanlarına yönelik etkinliklere yer verilmektedir. Bu deneyler genellikle çocukların evde kolayca ulaşabileceği malzemeleri barındıran, meydana gelen olayları bilimsel bakış açısıyla yorumlayabilmesini sağlayan okul dışında öğrenmeyi gerçekleştirici etkinliklerdir. Bu araştırmada, 2017-2018-2019 ve 2020 yıllarında yayımlanan Bilim Çocuk dergisi ‘‘Evde Bilim’’ köşesi etkinliklerin Fen Bilimleri Öğretim Programında kazandırılması hedeflenen beceriler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında belirtilen dergilerde yer alan etkinlikler Bilimsel Süreç Becerileri, Yaşam Becerileri, Mühendislik ve Tasarım Becerileri kapsamında analiz edilmiştir. Elde edilen veriler analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Ulaşılan bulguların yıllara göre dağılımlarını gösteren grafikler oluşturularak mevcut durum ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda incelenen dergilerde bazı becerilere sıklıkla yer verilirken, üst düzey düşünme becerilerine, mühendislik ve tasarım becerilerine daha az yer verildiği belirlenmiştir. Bu bağlamda, etkinlik içeriklerinin daha çok beceri odaklı zenginleştirilmesi çocuklarda bilimsel anlayış ve beceriler geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alın Uran, G. (2019). Fen bilimleri ders kitaplarındaki etkinliklerin alana özgü beceriler yönünden sınıflandırılması. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Altınköprü, T. (2003). Çocuğun başarısı nasıl sağlanır. İstanbul: Hayat Yayıncılık.
Ananiadou, K. and M. Claro (2009). 21st Century skills and competences for new millennium learners in OECD countries. OECD Education Working Papers, No. 41, OECD Publishing.
Balkan Kıyıcı, F. ve Atabek Yiğit, E. (2010). Sınıf duvarlarının ötesinde fen eğitimi: Rüzgar santrallerine teknik gezi. International Online Journal of Educational Sciences, 2(1), 225-243.
Başar, H. (1999). Sınıf Yönetimi, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi.
Çepni, S. ve Ayas, A., Johnson, D. ve Turgut, M. F. (1996). Fizik öğretimi. Ankara: Milli Eğitimi Geliştirme Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi Deneme Basımı.
Çepni, S. (2017). Kuramdan uygulamaya STEM eğitimi. Pegem Akademi. Ankara.
Chick, K. A. and Hunter, M. W. (2009). An analysis of human images and advertisements. Language and Literacy, 11(1), 1-25. https://doi.org/10.20360/G25P4F

Demir, Z. (2019). Bilim çocuk dergisindeki konuların sosyal bilgiler dersinde kullanılması. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Demirel, Ş., Kökçü, Y. ve Akbaba, R. (2018). 5. sınıf Türkçe ders kitabının resim-metin ilişkisi açısından incelenmesi. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 8(2), 224-243. https://doi.org/10.17984/adyuebd.447349 Demirel, Ş., Kökçü, Y. ve Akbaba, R. S. (2016). “İyi kitap” adlı e-derginin çocuk ve gençlik edebiyatı çerçevesinde incelenmesi. Presıdent of the symposıum (p. 124).
Demiryürek, G. (2009). Türkiye çocuk, diyanet çocuk ve ebe sobe çocuk dergilerinin yapısal özellikler bakımından değerlendirilmesi. Yayınlanmış yüksek lisans tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
Deveci, İ., Konuş, F. Z. ve Aydız, M. (2018). 2018 yılı fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarının yaşam becerileri açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47(2), 765-797.
Dori, Y. J. and Tal, R. T. (2000). Formal and informal collaborative projects: Engaging in industry with environmental awareness. Science Education, 84(1), 95-113.
Ecevit, T. (2018). Argümantasyon destekli araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim uygulamalarının fen öğretmen eğitimindeki etkililiği. Yayınlanmış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Eldiven, F. (2018). Türkiye'de yayımlanan çocuk dergilerinde çocuk kimliği tasarımı: Çocuk Sesi, Gürbüz Türk Çocuğu, TRT Çocuk, Bilim Çocuk dergilerinin karşılaştırmalı analizi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Eroğlu, B. ve Sağlam, H. (2020). Popüler bilim kitapları etkili bir öğretim aracı olarak kullanılabilir mi? Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(3), 656-678. https://doi.org/10.30703/cije.634928 Feyzioğlu, E. Y. ve Tatar, N. (2012). Fen ve teknoloji ders kitaplarındaki etkinliklerin bilimsel süreç becerilerine ve yapısal özelliklerine göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(164), 108-225.
Gazibeyoğlu, T. ve Aydın, A. (2020). Stem uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(2), 724-752.
Gürsoy, G. (2018). Fen öğretiminde okul dışı öğrenme ortamları. Electronic Turkish Studies, 13(11), 623-649. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13225
Kallery, M. and Psillos D. (2001). Pre-school teachers’ content knowledge in science: their understanding of elementary science concepts and of ıssues raised bychildren’s questions. International Journal of Early Years Education, 9(3), 165-179. https://doi.org/10.1080/09669760120086929
Kavak, N., Tufan, Y. ve Demirelli, H. (2006). Fen teknoloji okuryazarlığı ve informal fen eğitimi gazetelerin potansiyel rolü. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 17-28.
Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
Konukaldı, I. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji eğitiminde disiplinler arası tematik öğrenme yaklaşımının öğrencilerin öğrenme ürünleri üzerine etkisi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
Kuyucu, M. (2016). Çocuk dergileri ve reklam: Türkiye’de yayınlanan çocuk dergilerinde kullanılan reklamlara yönelik bir inceleme. Sosyal Bilimler Dergisi, 3(8), 145-170
Lind, K. (1998). Science Process Skills: Preparing for the future. Monroe 2-Orleans Board of Cooperative Education Services, http://www.monroe2boces.org/shared/instruct/sciencek6/process.htm
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2013). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi öğretim programı. Ankara.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). Fen bilimleri dersi (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB.
Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. London: Sage. Seçkin Yayıncılık
Minas, R. ve Gündoğdu, K. (2013). Ortaokul öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine ait bazı kavramlara yönelik metaforik algılarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 67-77.
Önal, T. ve Sarıbaş, D. (2019). Okul öncesi dönemde fen eğitimi ve önemi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 109-118.
Önen, F. ve Çömek, A. (2011). Öğretmen adaylarının gözüyle basit araç-gereçlerle yapılan fen deneyleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(3), 45-71.
Öner, G. ve Özdem Yılmaz, Y. (2019). Ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ile STEM’e yönelik algı ve tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(3), 837-861. http://cije.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/48894/574134
Pembegül, B. N. (2019). Tübitak tarafından çocuklara yönelik yayımlanan popüler bilim dergilerinin çocuk hakları açısından incelenmesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Şahin, A., Ayar, M. C. ve Adıgüzel, T. (2014). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik içerikli okul sonrası etkinlikler ve öğrenciler üzerindeki etkileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 1-26. DOI: 10.12738/estp.2014.1.1876
Sayer, R. (2007). Çocuk Kütüphanelerinde elektronik yayınların kullanımı ve yaygınlaştırılması. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Şen, A. Z. ve Nakiboğlu, C. (2012). Ortaöğretim kimya ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 47-65.
Şen, A. Z. ve Nakiboğlu, C. (2014). 9. sınıf kimya, fizik, biyoloji ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri açısından karşılaştırılması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 11(4), 63-80. DOI: 10.12973/tused.10127a
Tosmur-Bayazıt, N., Akaygün, S., Demir, K., ve Aslan-Tutak, F. (2018). Bir STEM öğretmen eğitimi örneği: Yenebilir arabalar etkinliğinin öğretmen eğitimi açısından incelenmesi. Fen Bilimleri Öğretim Dergisi, 6(2), 213-232.
Uzal, G., Erdem, A., Önen, F. ve Gürdal, A. (2010). Basit araç gereçlerle yapılan fen deneyleri konusunda öğretmen görüşleri ve gerçekleştirilen hizmet içi eğitimin değerlendirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(1), 64-84.
World Health Organization [WHO] (1999). Partners in life skills education-conclusions from a united nations inter-agency meeting. http://www.who.int/mental_health/media/en/30.pdf
Yaşar, Ş. (1993). Okul öncesi eğitim öğrencilerinde fene yönelik duyuşsal özellikler. 9. Ya-Pa Okulöncesi Eğitim ve Yaygınlaştırılması Semineri, 140–142, Ankara
Yavuzoğlu, Ç. & Pektaş, M. (2020). Süreli çocuk yayınlarındaki fen bilimleri içeriklerinin bilim tarihi açısından incelenmesi. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 4(1), 1-16.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınları.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınları.
Yıldız, D. ve Karaca, Ş. (2020). Çocuk dergileri üzerine bir inceleme. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 455-477.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuğba Ecevit ^*
0000-0002-5119-9828
Türkiye

Esra Sarıoğlu
0000-0003-1220-1718
Türkiye

Esra Bunsuz
0000-0002-1253-577X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

9 Nisan 2021

Kabul Tarihi

17 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.908426

IZ

https://izlik.org/JA49DE36BA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ecevit, T., Sarıoğlu, E., & Bunsuz, E. (2021). Bilim Çocuk Dergisi ’’Evde Bilim’’ Köşesi Etkinliklerinin Fen Bilimleri Alanına Özgü Beceriler Yönünden İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(4), 1742-1762. https://doi.org/10.30703/cije.908426