Öğretmenlerin Mesleklerine Yönelik Tutumlarını Yordayan Değişkenlerin CHAID Analizi ile İncelenmesi

Neşe Dokumacı Sütçü; Behçet Oral

doi:10.30703/cije.777377

EN TR

Examination of the Variables that Predict the Attitudes of Teachers towards Their Profession Using the CHAID Analysis

Abstract

In this study, it was aimed to determine the independent variables that have a significant effect on the attitudes of teachers towards their profession and to reveal the order of importance of these variables. This is a relational (correlational) research since the relationship between the variables has been examined. The research was carried out with a total of 515 teachers. "Personal Information Form" and “the Attitudes towards Teaching Profession Scale” were applied to the teachers who participated in the study. Descriptive statistics, Two-Stage Clustering Analysis and CHAID Analysis were used to analyse the data collected. The majority of the teachers have a positive attitude towards the love, satisfaction and value sub-dimensions of the attitudes towards teaching profession scale. The predictor variable with the highest effect on the dimensions of love, satisfaction and value was found to be “the level of attachment felt towards the institution”. Other predictive variables with a significant effect on the dimension of love are “whether they are satisfied with the salary”, “gender”, “socioeconomic levels of schools”; the other predictive variables that have a significant effect on the dimension of satisfaction are “seniority”, “whether they are satisfied with the salary”, “gender”, “educational background”; and the other predictive variables that have a significant effect on the dimension of “value” are “educational background”, “socioeconomic levels of schools” and “gender”.

Keywords

Öğretmenlerin Mesleklerine Yönelik Tutumlarını Yordayan Değişkenlerin CHAID Analizi ile İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, öğretmenlerin mesleklerine yönelik tutumları üzerinde anlamlı etkisi olan bağımsız değişkenlerin belirlenmesi ve önem sırasının ortaya konulması amaçlanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi nedeniyle bu çalışma, ilişkisel (korelasyonel) bir araştırma niteliğindedir. Bu araştırma; 2018-2019 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, Diyarbakır il merkezinde görev yapan 515 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; “Kişisel Bilgi Formu” ve “Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Ölçek; 32 maddeden ve üç boyuttan oluşmaktadır. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, İki Aşamalı Kümeleme Analizi ve CHAID Analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde; öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeğinin alt boyutlarından olan sevgi, tatmin ve değer boyutları üzerinde öğretmenlerin çoğunluğunun olumlu tutuma sahip olduğu tespit edilmiştir. Sevgi, tatmin ve değer boyutları üzerinde etki düzeyi en yüksek olan yordayıcı değişken, “çalışılan kuruma hissedilen bağlılık düzeyi”dir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı çalıştıkları kuruma, çok ve orta düzeyde bağlı olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Çalıştıkları kuruma yüksek düzeyde bağlı olan öğretmenler, düşük düzeyde bağlı olan öğretmenlere göre daha olumlu tutuma sahiptirler. Sevgi boyutu üzerinde anlamlı etkisi olan diğer yordayıcı değişkenler sırasıyla “maaşı yeterli bulup bulmama durumu”, “cinsiyet”, “okulların sosyoekonomik düzeyleri”; tatmin boyutu üzerinde anlamlı etkisi olan diğer yordayıcı değişkenler “kıdem”, “maaşı yeterli bulup bulmama durumu”, “öğrenim durumu”, “cinsiyet”; değer boyutu üzerinde anlamlı etkisi olan diğer yordayıcı değişkenler ise “okulların sosyoekonomik düzeyleri”, “cinsiyet” ve “öğrenim durumu”dur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aggarwal, J. C. (2010). Teacher and education in a developing society. Noida, India: Vikas Publishing House Private Limited. https://doi.org/10.1177/0022487109354521
Akgün, F., ve Özgür, H. (2014). Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile mesleki kaygılarının incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(5), 1206-1223.
Alkhateeb, H. M. (2013). Attitudes towards teaching profession of education students in Qatar. Comprehensive Psychology, 2(9), 1-5. https://doi.org/10.2466/01.03.IT.2.9
Althuwaynee, O. F., Pradhan, B., and Ahmad, N. (2014). Landslide susceptibility mapping using decision-tree based CHi-squared automatic interaction detection (CHAID) and logistic regression (LR) integration. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1755-1315/20/1/012032
Al-Zaidiyeen, N. J., Lai Mei, L., and Fook, F. S. (2010). Teachers attitude and levels of technology use in classroom. The case of Jordan schools. International Education Studies, 3(2), 211-218. https://doi.org/10.5539/ies.v3n2p211
Amalita, N., Kurniawati, Y., and Fitria, D. (2019). Characteristics of bidikmisi’s scholarship awardee in FMIPA UNP using chi-squared automatic interaction detection. In Journal of Physics: Conference Series, IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1317/1/012012
Atasoy, R., ve Güçlü, N. (2020). PIAAC 2015 sonuçlarına göre Türkiye’deki yetişkinlerin sözel okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(4), 915-935. https://doi.org/10.16986/HUJE.2019053682
Atieh, M. A., Pang, J. K., Lian, K., Wong, S., Tawse‐Smith, A., Ma, S., and Duncan, W. J. (2019). Predicting peri‐implant disease: Chi‐square automatic interaction detection (CHAID) decision tree analysis of risk indicators. Journal of periodontology, 90 (8), 834-846.

Aynal Kilimci, S. (2011). Türkiye’de öğretmen olmak. S. Aynal Kilimci (Ed.). Türkiye’de öğretmen yetiştirme içinde (s. 117-133). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Azar, A. (2011). Türkiye’deki öğretmen eğitimi üzerine bir söylem: Nitelik mi, nicelik mi? Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(1), 36-38.
Bağçeci, B., Yıldırım, İ., Kara, K., ve Keskinpalta, D. (2015). Pedagojik formasyon ve eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının karşılaştırılması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 307-324. https://doi.org/10.17556/jef.52416
Baykara Pehlivan, K. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-kültürel özellikleri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları üzerine bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 151-168.
Bhargava, A., and Pathy, M. (2014). Attitude of student teachers towards teaching profession. Turkish Online Journal of Distance Education, 15(3), 27-36. https://doi.org/10.17718/tojde.15072
Bilgiç, H. F. (2017). Örgütsel bağlılık-iş tatmini ilişkisi. Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik İzdüşüm Dergisi, 2(3), 35-49.
Bilgin, H. (1996). Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin öğretmenlik tutumlarının incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Brown, H. D. (2001). Teaching by principles: An interactive approach to language pedagogy San Francisco, CA: Longman.
Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Camadan, F., ve Duysak, A. (2010). Farklı programlardaki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması: Rize Üniversitesi örneği. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 30-42.
Chan, F., Cheing, G., Chan, J. Y. C., Rosenthal, D. A., and Chronister, J. (2006). Predicting employment outcomes of rehabilitation clients with orthopedic disabilities: A CHAID analysis. Disability and Rehabilitation, 28(5), 257-270. https://doi.org/10.1080/09638280500158307
Chan, W. Y., Lau, S., Lim, S., and Hogan,. (2008).Organizational and personal predictors of teacher commitment: The mediating role of teacher efficacy and identification with school. American Educational Research Journal, 45(3), 597-630. https://doi.org/10.3102/0002831208318259
Çeliköz, N., ve Çetin, F. (2004). Anadolu öğretmen lisesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını etkileyen etmenler. Milli Eğitim Dergisi, 162(1), 139-157.
Çetin, Ş. (2003). Anadolu öğretmen lisesi ve düz (genel) lise çıkışlı eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının karşılaştırılması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Dashputra, A. V., Chari, S., Badwaik, R. T., and Sidddique, R. (2019). Medical teachers' attitude towards teaching profession. National Journal of Integrated Research in Medicine, 10 (1), 11-16.
Doğan, S. (2013). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik algısı ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi (Ağrı ili örneği ). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzincan Üniversitesi, Erzincan.
Dokumacı Sütçü, N., ve Oral, B. (2019). Ortaokul ve lise öğrencilerinin öğretmenlere yönelik güven algıları. Electronic Journal of Social Sciences, 18(71), 1120-1134. https://doi.org/10.17755/esosder.466793
Durmuşoğlu, M. C., Yanık, C., ve Akkoyunlu, B. (2009). Türk ve Azeri öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36 (36), 76-86.
Duygulu, S., ve Abaan, S. (2007). Örgütsel bağlılık: Çalışanların kurumda kalma ya da kurumdan ayrılma kararının bir belirleyicisi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 14(2), 61-73.
Ekici, E. (2012). Farklı sınıflandırma yöntemlerinin karşılaştırılması ve bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
Elina, S. (2016). Attitude of teachers towards teaching profession. Quest Journals; Journal of Research in Humanities and Social Science. 4(6), 103-105.
Eraslan, L., ve Çakıcı, D. (2011). Pedagojik formasyon programı öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Kastamonu eğitim dergisi, 19(2), 427-438.
Erden, M. (1995). Öğretmen adaylarının öğretmenlik sertifikası derslerine yönelik tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(11), 99-104.
Erkuş, A., Sanlı, N., Bağlı, M. T., and Güven, K. (2000). Öğretmenliğe ilişkin tutum ölçeği geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 25 (116), 27-33.
Gül, H. (2002). Örgütsel bağlılık yaklaşımlarının mukayesesi ve değerlendirmesi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 2(1), 37-56.
Güloğlu Demir, C. (2016). Sınıf öğretmenlerinin mesleki görevlerine yönelik ders dışı zaman kullanımları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının belirlenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Gürsoy, R. C. (2009). Okul öncesi öğretmenlerinin benlik saygılarının öğretmenlik tutumlarına etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Karakaya, Y. E., ve Karademir, T. (2013). Beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri. Spor Bilimleri Dergisi, 24(1), 37-44.
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi (22. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Karataş, S., ve Güleş, H. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin iş tatmini ile örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 74-89. https://doi.org/10.12780/UUSBD73
Kayri M. (2007), Araştırmalarda iki aşamalı kümeleme analizi ve bir uygulaması, Eurasian Journal of Educational Research, 28, 89-99.
Kayri, M., and Boysan, M. (2007). Using chaid analysis in researches and an application pertaining to coping strategies. Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences, 40(2), 133-149.
Kayri, M., Elkonca, F., Şevgin, H., ve Ceyhan, G. (2014). Ortaokul öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarının CHAID analizi ile incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 301-316. https://doi.org/10.12973/jesr.2014.41.15
Kaysi, A. G. F., ve Gürol, A. (2016). Öğretmenlik mesleğine yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 230-240.
Kılıç, G. (2008). Kariyer yönetimi ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Beş yıldızlı otel işletmelerde bir araştırma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi) Gazi Üniversitesi, Ankara.
Korkmaz, G., ve Sadık, F. (2011). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin mesleki tutumlarının sosyo demografik özellikler açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 121-138.
Kumar, R. V. (2017). Attitude of postgraduate students towards the teaching profession. MIER Journal of Educational Studies, Trends and Practices, 6(2), 193-203.
Kültekin, S. (2006). Bilgi toplumu ve eğitim programları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
Milanović, M., and Stamenković, M. (2016). CHAID decision tree: Methodological frame and application. Economic Themes, 54(4), 563-586. https://doi.org/10.1515/ethemes-2016-0029
Nagar, K. (2012). Organizational commitment and job satisfaction among teachers during times of burnout. Vikalpa, 37(2), 43-60. https://doi.org/10.1177/0256090920120205
Odike, M. N., and Nnaekwe, K. (2018). Influence of teachers’ attitude towards teaching profession on under graduate non-education students perception of teacher education. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 7(4), 67-79. https://doi.org/10.6007/IJARPED/v7-i4/4833
Oral, B. (2004). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Eurasian Journal of Educational Research, 15, 88-98.
Oral, B., Dokumacı Sütçü, N., ve Yazar, T. (2019). Türkiye'de öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ile ilgili yapılan makalelerin incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23, 41-56.
Özkan, H. H. (2012). Öğretmenlik formasyon programındaki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının incelenmesi (SDÜ Örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 29-48.
Özoğlu, M. (2010). Türkiye’de öğretmen yetiştirme sisteminin sorunları. SETA Analiz, 137.Erişimadresi:https://www.academia.edu/1358721/T%C3%Bcrkiyede_%C3%96%C4%9Fretmen_Yeti%C5%9Ftirme_Sisteminin_Sorunlar%C4%B1(ErişimTarihi:26/05/2020)
Özyürek, A., ve Erbay, F. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin öğretmenlik tutumları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 31-48.
Pancholi, A., and Bharwad, A. B. J. (2015). Student-teachers’ attitude towards teaching profession. International Journal of Research in Humanities and Social Sciences, 3(8), 40-43.
Pehlivan, G. (2006). CHAID analizi ve bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
Piji Küçük D. (2012). Müzik öğretmenlerinin müzik öğretmenliği mesleğine yönelik tutumları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 151-161.
Polat, S. (2013). Pedagojik formasyon sertifika programı ve eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi. E-uluslararası eğitim araştırmaları dergisi, 4(2), 48-60.
Polat, S., Arslan, Y., ve Satıcı, A. (2016). Öğretmenlerin mesleki tutumları ile sınıf disiplin modeli tercihleri arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(3), 675-691.
Saks, K., Soosaar, R., and Ilves, H. (2016). The students’ perceptions and attitudes to teaching profession, the case of Estonia. In 7th International Conferece on Education and Educational Psychology, Rhodes, Greece.
Semerci, N., ve Semerci, Ç. (2004). Türkiye’de öğretmenlik tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 137-146.
Stiegelbauer, S. (1992). Why we want to be teachers: New teachers talk about their reasons for entering the profession. Annual Meeting of the American Educational Research Association, San Francisco, CA.
Şahin, C., ve Şahin, S. (2017). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları, öz-yeterlik inançları ve öğrenciyi tanıma düzeyleri. Journal of Turkish Educational Sciences, 15(2).
Şata, M. (2015). Lise öğrencilerinin fizik dersi tutumlarının CHAID analizi ve lojistik regresyon analizi ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Tadesse, E. F. (2019). Teachers’ organizational commitment at secondary school in Addis Ababa, Ethiopia. International Journal of Education and Research, 7(4), 55-68.
Temizkan, M. (2008). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları üzerine bir araştırma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 461-486.
Turhan Türkkan, B. T., Uyar, M. Y., ve Yolcu, E. (2017). Pedagojik formasyon öğrencilerinin “pedagojik formasyon” kavramına yönelik metaforik algılarının incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 41-60.
Üstüner, M. (2006). Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 12(1), 109-127.
Yaman, E., Yaman, H., ve Eskicumalı, A. (2001). Öğretmenlik mesleğinin sosyo-ekonomik statüsü/bu mesleğin bir bayan mesleği haline dönüşmesi durumu ve eğitim fakültesi üzerine bir araştırma. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 53-68.
Zarzolawmi, W. (2019). Attitude of secondary school teacher of aizawl district towards teaching profession. Unpublished master dissertation, University of Mizoram, Tanhril.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Neşe Dokumacı Sütçü ^*
0000-0003-3279-4194
Türkiye

Behçet Oral
0000-0002-6885-1683
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

5 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

13 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.777377

IZ

https://izlik.org/JA92RU47HG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dokumacı Sütçü, N., & Oral, B. (2021). Öğretmenlerin Mesleklerine Yönelik Tutumlarını Yordayan Değişkenlerin CHAID Analizi ile İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(2), 799-824. https://doi.org/10.30703/cije.777377

Cited By

Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki sosyalleşme süreçlerinin karşılaştırılması: Nitel bir araştırma örneği

Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.38021/asbid.1318763

TEACHERS' MORAL CAPITAL: LEVEL, DETERMINANTS AND DEVELOPMENT STRATEGIES

Problems of Education in the 21st Century

https://doi.org/10.33225/pec/25.83.282