Öğretmen Adayları Tarafından Tasarlanan Ders Planlarında Sosyo-Bilimsel Konular ve Girişimcilik: Bir Karma Yöntem Araştırması

Bülent Aydoğdu; Tuğba Selanik Ay; Nil Duban

doi:10.30703/cije.674350

EN TR

Socio-Scientific Issues and Entrepreneurship in Interdisciplinary Lesson Plans Designed by Pre-Service Teachers: A Mixed Method Research

Abstract

The aim of this study is to determine the attitudes of pre-service primary school teachers towards socio-scientific issues and their level of entrepreneurship and to reveal how they place socio-scientific issues and entrepreneurship in their lesson plans. In current study, mixed method research was used. The participants of the study consisted of 88 pre-service primary school teachers. Participants were selected according to the criterion sampling method. The criterion was to take the courses "Science and Technology Teaching I-II" and "Social Studies Teaching". “Attitude Scale for Socio-Scientific Issues” and “Entrepreneurship Scale for University Students” were used as data collection tools and “Lesson Plans” were used as documents. While qualitative data were subjected to document analysis, quantitative data were analyzed through a statistical package program. According to the results obtained from the quantitative data, it was observed that the average attitude scores of the pre-service primary school teachers towards socio-scientific issues were “often”. Similarly, the average scores of entrepreneurship were “agree”. In addition, there was a moderate positive relationship between the attitudes of pre-service primary school teachers towards socio-scientific issues and their entrepreneurship. In addition, according to the results obtained from the qualitative data, it was observed that the lesson plans prepared by the pre-service primary school teachers included all the dimensions of entrepreneurship; and some of the socio-scientific issues were not mentioned. The socio-scientific issues, which are included in the lesson plans prepared according to both science and social studies curriculum, are determined as pollution, nutrition and obesity and conservation of natural resources.

Keywords

Öğretmen Adayları Tarafından Tasarlanan Ders Planlarında Sosyo-Bilimsel Konular ve Girişimcilik: Bir Karma Yöntem Araştırması

Öz

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumlarını ve girişimcilik düzeylerini belirleyerek aralarındaki ilişkiyi ortaya koymak ve ders plânlarında sosyo-bilimsel konulara ve girişimciliğe nasıl yer verdiklerini ortaya çıkarmaktır. Bu araştırma, bir karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın katılımcılarını, üçüncü sınıflarda öğrenim gören 88 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Öğretmen adaylarının seçiminde aranan ölçüt ise “Fen ve Teknoloji Öğretimi I-II” ve “Sosyal Bilgiler Öğretimi” derslerini almış olmalarıdır. Veri toplama aracı olarak “Sosyo-bilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği” ayrıca doküman olarak “Ders Planları” kullanılmıştır. Nitel veriler, doküman analizine tabi tutulurken nicel veriler istatistiksel paket programı yoluyla analiz edilmiştir. Nicel verilerden elde edilen sonuçlar, sınıf öğretmen adaylarının sosyo-bilimsel konulara yönelik ortalama tutum puanlarının “sık sık” düzeyinde olduğu görülmüştür. Benzer şekilde, girişimcilik ortalama puanların “katılıyorum” düzeyinde olduğu görülmüştür. Ayrıca, sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumları ile girişimcilikleri arasında orta düzeyde pozitif bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Bunlara ek olarak, nitel verilerden elde edilen sonuçlara göre öğretmen adaylarının hazırladıkları ders planları incelendiğinde girişimciliğin tüm boyutlarına yer verdikleri; sosyo-bilimsel konuların ise bir kısmına değinip bir kısmına hiç değinmedikleri belirlenmiştir. Hem fen bilimleri hem de sosyal bilgiler dersi öğretim programlarına göre hazırlanan ders planlarında ortak olarak yer verilen sosyo- bilimsel konular, kirlilik, beslenme ve obezite ile doğal kaynakları koruma şeklinde belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ağca, V. & Kurt, N. (2007). İç girişimcilik ve temel belirleyicileri: kavramsal bir çerçeve. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29, 83-112.
Atalay, N. & Çaycı, B. (2017). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Sosyo-bilimsel Konular Hakkındaki Görüş ve Tutumlarının Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi ESTÜDAM Eğitim Dergisi, 2(2), 35-45.
Cansız, N. (2014). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyo-bilimsel konularda muhakeme yeteneklerinin geliştirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim bilimleri enstitüsü.
Creswell, J. W. & Plano, C.V.L. (2014). Karma Yöntem Araştırmaları Tasarımı ve Yürütülmesi, (Çev: Yüksel Dede ve Selçuk Beşir Demir), Ankara: Anı Yayıncılık.
Çavuş, F. M. & Pekkan, N. Ü. (2017). Algılanan sosyal desteğin sosyal girişimciliğe etkisi: üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Business and Economics Research Journal, 8(3), 519-532.
Eastwood, J. L., Sadler, T. D., Zeidler, D. L., Lewis, A., Amiri, L., & Applebaum, S. (2012). Contextualizing nature of science instruction in socioscientific issues. International Journal of Science Education, 34(15), 2289-2315.
Evren Yapıcıoğlu, A., & Kaptan, F. (2017). Sosyo-bilimsel Konu Temelli Öğretim Yaklaşımı Uygulamalarının Etkililiğine Yönelik Bir Karma Yöntem Çalışması. Eğitim ve Bilim, 113-137.
Evren Yapıcıoğlu, A., & Kaptan, F. (2018). Sosyo-bilimsel Durum Temelli Öğretim Yaklaşımının Argümantasyon Becerilerinin Gelişimine Katkısı: Bir Karma Yöntem Araştırması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 39-61.

Curth, A. (2011). Mapping of teachers’ preparation for entrepreneurship education. Final Report, Framework Contract No EAC 19/06, Dg Education and Culture, J 3025 8322.
Hodson, D. (2006). Why we should prioritize learning about science. Canadian Journal of Math, Science & Technology Education, 6(3), 293-311.
Karademir, E., Balbağ, M. Z. & Çemlek, F. (2018). Öğretmen adaylarının girişimcilik düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Milli Eğitim, 220, 177-200.
Kılıç Kırılmaz, S. (2014). Sosyal girişimcilik boyutlarına kuramsal bir bakış. Journal of Economics and Management Research, 3(2), 55-74.
Lee, H., Abd-El-Khalick, F., & Choi, K. (2006). Korean science teachers’ perceptions of the introduction of socio-scientific issues into the science curriculum. Canadian Journal of Math, Science & Technology Education, 6(2), 97-117.
McMillan, J. H., & Schumacher, S. (2010). Research in education: evidence-based inquiry. (7th ed.).Boston, MA: Pearson.
Merriam, S. (1998). Qualitative research and case study applications in education. Revised and expanded from case study research in education. USA: JB Printing.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Ed.). Thousand Oaks: Sage Publications.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2005). Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
O’Neil, K., Gibbs, D. (2016). Rethinking green entrepreneurship – Fluid narratives of the green economy. Environment and Planning. 48 (9), 1727–1749.
Özden, M. (2016). Bilim Okuryazarlığı İçin Bir Çerçeve: FEn-Teknoloji-Toplum-Çevre, Fen Bilimleri Öğretimi içinde. 2. Baskı Ankara: Anı Yayıncılık.
Öztürk, N. & Eş, H. (2017). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Bazı Sosyo-Bilimsel Konulara Yaklaşımları ve Gerekçeleri. II. International Academic Research Congress. 18-21 Ocak 2017, Alanya-ANTALYA.
Öztürk, S. & Leblebicioğlu, G. (2015). Sosyo-bilimsel Bir Konu Olan Hidroelektrik Santraller (HES) Hakkında Karar Verilirken Kullanılan İrdeleme Şekillerinin İncelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(2), 1-33.
Saifan, S. A. (2012). Social Entrepreneurship: Definition and Boundaries. Technology Innovation Management Review. February. Retriewed from (https://timreview.ca/sites/default/files/article_PDF/Saifan_TIM Review_February2012_2.pdf).
Sadler, T. D. (2004). Informal reasoning regarding socioscientific issues: A critical review of research. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 41(5), 513-536.
Sadler, T. D., Chambers, F. W., & Zeidler, D. L. (2004). Student conceptualizations of the nature of science in response to a socioscientific issue. International Journal of Science Education, 26(4), 387- 409.
Sadler, T. D., & Zeidler, D. L. (2005). Patterns of informal reasoning in the context of socioscientific decision making. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 42(1), 112-138.
Sadler, T., & Donnelly, L. (2006). Socioscientific argumentation: The effects of content knowledge and morality. International Journal of Science Education, 1463-1488.
Sadler, T.D. & Zeidler, D.L. (2009). Scientific literacy, PISA, and socioscientific discourse: Assessment for progressive aims of science education. Journal of Research in Science Teaching, 46(8), 909-921.
Şen, E. & Aslan, İ. (2017). Effects of entrepreneur personal characteristics on entrepreneurance tendency. Journal of social and humanities sciences research, 4(15), 1847-1855.
Sönmez, A. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerinin epistemolojik inanç sistemleri ve sosyo-bilimsel konular hakkında yaptıkları öğretimler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Doktora Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
Tezel, Ö. & Günister, B. (2018). Sosyo-bilimsel konu temelli fen öğretimi üzerine Türkiye’de yapılan çalışmalardan bir derleme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma merkezi (ESTÜDAM) Eğitim Dergisi, 3(1), 42-60.
Topçu, M. S. (2010). Development of Attitudes Towards Socioscientific Issues Scale for Undergraduate Students. Evaluation & Research in Education, 23(1), 51-67.
Topçu, M. S. ve Atabey, N. (2017). Sosyo-bilimsel konu içerikli alan gezilerinin ilköğretim öğrencilerinin argümantasyon nitelikleri üzerine etkisi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 68-84.
Topçu, M.S., Muğaloğlu, E.Z., Güven, D. (2014). Fen Eğitiminde Sosyo-bilimsel Konular: Türkiye Örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(6), 1-22.
Topkaya, Ö. (2013). Tarihsel süreçte girişimcilik teorisi: girişimciliğin ekonomik büyüme ve istihdam boyutu. Journal of Entrepreneurship and Development, 8(1), 29-54.
Türkmen, H., Pekmez, E., Sağlam, M. (2017). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sosyo-Bilimsel Konular Hakkındaki Düşünceleri. Ege Eğitim Dergisi, 2(18), 448-475.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Ankara : Seçkin Yayıncılık.
Yılmaz, E. & Sünbül, A. M. (2009). Üniversite Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeğinin Geliştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 21, 195-203.
Yenilmez Türkoğlu, A. & Öztürk, N. (2019). Sosyo-Bilimsel Konulara İlişkin Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Zihinsel Modelleri. Başkent University Journal of Education. 6(1),127-137.
Yolagiden, C. (2017). Öğretmen Adaylarının Fen Öğrenme Becerisi, Fen Okuryazarlığı ve Sosyo-bilimsel Konulara Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin Araştırılması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bülent Aydoğdu ^*
Türkiye

Tuğba Selanik Ay
0000-0003-2920-2020
Türkiye

Nil Duban
0000-0002-8851-0114
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

13 Ocak 2020

Kabul Tarihi

18 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.674350

IZ

https://izlik.org/JA59LN25KL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aydoğdu, B., Selanik Ay, T., & Duban, N. (2020). Öğretmen Adayları Tarafından Tasarlanan Ders Planlarında Sosyo-Bilimsel Konular ve Girişimcilik: Bir Karma Yöntem Araştırması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(4), 1107-1132. https://doi.org/10.30703/cije.674350