Ortaokul Öğrencilerinin Problem Çözme ve Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algıları ile STEM’e Yönelik Algı ve Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Gülşah Öner; Yasemin Özdem Yılmaz

TR EN

Ortaokul Öğrencilerinin Problem Çözme ve Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algıları ile STEM’e Yönelik Algı ve Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

STEM eğitimi, okul öncesinden başlayarak eğitimin tüm seviyelerinde hedeflenen ve çeşitli yöntemlerle uygulanmaya çalışılan bir eğitim yaklaşımıdır. Ancak bu alanda Türkiye’de fen eğitimi bağlamında yapılan çalışmaların çoğunlukla öğrencilerin ve öğretmen adaylarının STEM alanlarına yönelik ilgi, tutum ve başarılarının belirlenmesine yönelik çalışmaları kapsadığı, STEM eğitiminde öğrencilerin geliştirmesi beklenen becerilere yönelik çalışmaların yetersiz kaldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin STEM ile ilgili olduğu iddia edilen problem çözme ve sorgulayıcı öğrenme becerilerinin öğrencilerin bu alandaki tutum ve algısı ile ilişkisini incelemektir. Çalışmaya ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflarda öğrenim gören 646 öğrenci katılmıştır. Tarama araştırması yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmada veriler “STEM Algı Testi”, “STEM Tutum Ölçeği”, “Problem Çözme Becerilerine Yönelik Algı Ölçeği” ve “Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği” ile toplanmıştır ve uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları öğrencilerin problem çözme becerilerine yönelik algısı ile STEM tutumları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki olduğunu, buna karşılık öğrencilerin problem çözme becerileri ile STEM algıları arasında bir ilişki olmadığını göstermektedir. Ayrıca öğrencilerin sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı ile STEM algıları arasında anlamlı bir ilişki görülmezken, sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ile STEM tutumları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bu araştırmanın sonuçlarından yola çıkarak öğretim programlarında ve okul uygulamalarına yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Algı,Problem Çözme,Sorgulayıcı Öğrenme,STEM,Tutum

Investigation of Relationship Between Middle School Students’ Problem-Solving and Inquiry Learning Skills Perceptions and Their Perceptions and Attitudes Towards STEM

Abstract

The STEM education is an educational approach that is on the agenda at all levels of education starting from pre-school. However, the work done in this field in Turkey in the context of science education is mostly interested in students’ and teacher candidates’ attitude, interest, or success in STEM fields, and not sufficiently in the students’ supposed-to-develop skills. The aim of this study is to investigate the relationship between the problem solving and enquiry learning skills of secondary school students, that are related to STEM. 646 students from 5th, 6th and 7th grades participated in the study. Data were collected with “STEM Perception Test”, “STEM Attitude Scale “, “Problem Solving Skills Perception Test” and “Enquiry Learning Skills Perception towards Science Scale”. The findings showed that while there was a positive and significant relationship between the students' problem-solving skills and STEM attitudes, there was no relationship between problem-solving skills and STEM perception. In addition, while there was no significant relationship between enquiry learning skills and STEM perception, there was a positive and significant relationship between the students' perceptions of enquiry learning skills and their STEM attitudes. Based on the results of this research, suggestions are given to the curriculum makers and for school practices.

Keywords

Attitude,Enquiry Learning,Perception,Problem Solving,STEM

Kaynakça

Ajzen, I. ve Fishbein, M. (1977). Attitude-behavior relations: A theoretical analysis and review of empirical research. Psychological Bulletin, 84(5), 888-918. Erişim adresi: http://www.thecre.com/tpsac/wp-content/uploads/2011/02/Appendix2_AttitudevsAction_ByAjzenFishbein1977.pdf
Akgündüz, D. (2018). STEM eğitiminin kuramsal çerçevesi ve tarihsel gelişimi. D. Akgündüz (Ed.), Okul öncesinden üniversiteye kuram ve uygulamada STEM eğitimi (s. 19-50) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık.
Akgündüz, D. ve Akpınar, B. C. (2018). Okul Öncesi Eğitiminde Fen Eğitimi Temelinde Gerçekleştirilen STEM Uygulamalarının Öğrenci, Öğretmen ve Veli Açısından Değerlendirilmesi. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 32(1), 1-26. Erişim adresi: http://journals.iku.edu.tr/yed
Akgündüz, D., Aydeniz, M., Çakmakçı, G., Çavaş, B., Çorlu, M. S., Öner, T. ve Özdemir, S. (2015). STEM eğitimi Türkiye raporu: Günün modası mı yoksa gereksinim mi? (Teknik rapor). İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Bilimleri ve Teknolojileri Araştırma Merkezi web sayfasından erişildi: https://www.aydin.edu.tr/tr-tr/arastirma/arastirmamerkezleri/ebtam/Documents/STEM_E%C4%9E%C4%B0T%C4%B0M%C4%B0_T%C3%9CRK%C4%B0YE_RAPORU.pdf
Akgunduz, D., Ertepinar, H., Ger, A. M., Kaplan Sayi, A., ve Turk, Z. (2015). STEM eğitimi çalıştay raporu: Türkiye STEM eğitimi üzerine kapsamlı bir değerlendirme (Teknik rapor). İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Bilimleri ve Teknolojileri Araştırma Merkezi web sayfasından erişildi: https://www.aydin.edu.tr/tr-tr/arastirma/arastirmamerkezleri/ebtam/Documents/STEM_E%C4%9E%C4%B0T%C4%B0M%C4%B0_%C3%87ALI%C5%9ETAY_RAPORU.pdf
Aydın, G., Saka, M. ve Guzey, S. (2017). 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin fen, teknoloji, mühendislik, matematik (STEM= FETEMM) tutumlarının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 787-802. doi: 10.17860/mersinefd.290319
Aydın-Günbatar, S. (2019). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) yaklaşımı ve FeTeMM’e uygun etkinlik hazırlama rehberi. H. Artun ve S. Aydın-Günbatar (Ed.), Çağdaş yaklaşımlarla destekli fen öğretimi: Teoriden uygulamaya etkinlik örnekleri (s. 2-25) içinde. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Bahamonde-Birke, F. J., Kunert, U., Link, H. ve de Dios Ortúzar, J. (2017). About attitudes and perceptions: finding the proper way to consider latent variables in discrete choice models. Transportation, 44(3), 475-493. doi: 10.1007/s11116-015-9663-5

Balım, A. G. ve Taşkoyan, S. N. (2007). Fene Yönelik Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği’nin Geliştirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 56-63. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/deubefd
Bozkurt Altan, E. (2017). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM-STEM) eğitimi. H. G. Hastürk (Ed.). Teoriden pratiğe fen bilimleri öğretimi (s. 354-393) içinde. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Buyukozturk, S., Kilic Cakmak, E., Akgun, O. E., Karadeniz, S. ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. baskı) Ankara: Pegem Yayıncılık.
Bybee, R. W. (2010a). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and engineering teacher, 70(1), 30-35.
Bybee, R. W. (2010b). What is STEM? Science, 329, 996. doi: 10.1126/science.1194998
Can A. (2017). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Chesloff, J. D. (2013). STEM education must start in early childhood. Education Week, 32(23), 27-32.
Cooper, R. ve Heaverlo, C. (2013). Problem solving and creativity and design: what influence do they have on girls' interest in STEM subject areas? American Journal of Engineering Education, 4(1), 27-38. doi: 10.19030/ajee.v4i1.7856
Crismond, D. (2001). Learning and using science ideas when doing investigate-and-redesign tasks: A study of naive, novice, and expert designers doing constrained and scaffolded design work. Journal of Research in Science Teaching, 38(7), 791–820. doi: 10.1002/tea.1032
Derin, G., Aydın, E. ve Kırkıç, K. A. (2017). STEM (Fen-Teknoloji-Mühendislik–Matematik) eğitimi tutum ölçeği. El-Cezeri Fen ve Mühendislik Dergisi, 4(3), 547-559. doi: 10.31202/ecjse.336550
Ekici, D. İ. ve Balım, A. G. (2013). Ortaokul öğrencileri için problem çözme becerilerine yönelik algı ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 67-86. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/yyuefd
Elnashar, E. A. ve Elnashar, Z. E. (2019). Egyptian school of STEM and the needs'for the labour market of teacher of excellence through higher education. Herald of Khmelnytskyi National University, 2(271), 221-227. doi: 10.31891/2307-5732-2019-271-2-221-227
Erduran, S. ve Kaya, E. (2018). STEM’in doğası: Aile benzerliği yaklaşımının STEM eğitiminde uygulanması. D. Akgündüz (Ed.), Okul öncesinden üniversiteye kuram ve uygulamada STEM eğitimi (s. 51-68) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık.
Erkuş, A. (2009). Davranış Bilimleri için Bilimsel Araştırma Süreci. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
George, D. ve Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step. A simple study guide and reference (10. Baskı). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon, Inc.
Gülhan, F. (2016). Fen-teknoloji-mühendislik-matematik entegrasyonunun (STEM) 5. sınıf öğrencilerinin algı, tutum, kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi (Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul). Erişim adresi: http://hdl.handle.net/11424/38805
Gülhan, F. ve Şahin, F. (2016). Fen-teknoloji-mühendislik-matematik entegrasyonunun (STEM) 5. sınıf öğrencilerinin bu alanlarla ilgili algı ve tutumlarına etkisi. International Journal of Human Sciences, 13(1), 602-620. doi: 10.14687/ijhs.v13i1.3447
Guzey, S. S., Harwell, M. ve Moore, T. (2014). Development of an instrument to assess attitudes toward science, technology, engineering, and mathematics (STEM). School Science and Mathematics, 114(6), 271-279. doi: 10.1111/ssm.12077
Kearney, C. (2016). Efforts to Increase Students’ Interest in Pursuing Mathematics, Science and Technology Studies and Careers. National Measures taken by 30 Countries – 2015 Report, European Schoolnet, Brussels. Erişim adresi: http://files.eun.org/scientix/Observatory/ComparativeAnalysis2015/Kearney-2016-NationalMeasures-30-countries-2015-Report.pdf
Kelley, T. R. ve Knowles, J. G. (2016). A conceptual framework for integrated STEM education. International Journal of STEM Education, 3(1), 11. doi: 10.1186/s40594-016-0046-z
Kennedy, T. J., ve Odell, M. R. L. (2014). Engaging students in STEM education. Science Education International, 25(3), 246-258. Erişim adresi: http://www.icaseonline.net/seiweb
Knezek, G., Christensen, R. ve Tyler-Wood, T. (2011). Contrasting perceptions of STEM content and careers. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 11(1), 92-117. Erişim adresi: https://www.learntechlib.org/primary/p/35400/
Lacey, T. A. ve Wright, B. (2009). Employment outlook: 2008-18-occupational employment projections to 2018. Monthly Labor Review, 132, 82-123. Erişim adresi: https://www.bls.gov/opub/mlr/2009/11/art5full.pdf
Mahoney, M. P. (2010). Students' attitudes toward STEM: Development of an instrument for high school STEM-based programs. Journal of Technology Studies, 36(1), 24-34. doi: 10.21061/jots.v36i1.a.4
Martín‐Páez, T., Aguilera, D., Perales‐Palacios, F. J. ve Vílchez‐González, J. M. (2019). What are we talking about when we talk about STEM education? A review of literature. Science Education, 103(4), 799-822. doi: 10.1002/sce.21522
Moore, T. Stohlmann, M., Wang, H., Tank, K., Glancy, A. ve Roehrig, G. (2014). Implementation and integration of engineering in K-12 STEM education. S. Purzer, J. Strobeland M. Candella (Ed.), Engineering in Pre-College Settings: Synthesizing research, policyand Practices (s. 35-60) içinde. West Lafayette: Purdue University Press.
Murphy, M. C., Steele, C. M., ve Gross, J. J. (2007). Signaling threat: How situational cues affect women in math, science, and engineering settings. Psychological science, 18(10), 879-885. doi: 10.1111/j.1467-9280.2007.01995.x
National Research Council [NRC] (2012). A framework for K12 science education: Practices, cross cutting concepts, and core ideas. Washington: National Academies Press. Erişim adresi: https://www.nap.edu/catalog/13165/a-framework-for-k-12-science-education-practices-crosscutting-concepts
National Research Council. (2015). Identifying and supporting productive STEM programs in out-of-school settings. Committee on Successful Out-of-School STEM Learning. Board on Science Education, Division of Behavioral and Social Sciences and Education. Washington, DC: The National Academies Press. Erişim adresi: https://www.nap.edu/catalog/21740/identifying-and-supporting-productive-stem-programs-in-out-of-school-settings
Next Generation Science Standards (NGSS) Lead States (2013). Next Generation Science Standards: For States, By States. Washington, DC: The National Academies Press. Erişim adresi: https://www.nap.edu/catalog/18290/next-generation-science-standards-for-states-by-states
Niedenthal, P. M., Barsalou, L. W., Winkielman, P., Krauth-Gruber, S. ve Ric, F. (2005). Embodiment in attitudes, social perception, and emotion. Personality and social psychology review, 9(3), 184-211. doi: 10.1207/s15327957pspr0903_1
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Erişim adresi: http://mufredat.meb.gov.tr
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2016). STEM Eğitimi Raporu. Ankara: Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. Erişim adresi: https://yegitek.meb.gov.tr/STEM_Egitimi_Raporu.pdf
Özdem Yılmaz, Y. (2018) Bilim merkezleri ve STEM eğitimi uygulamaları. D. Akgündüz (Ed.), Okul öncesinden üniversiteye kuram ve uygulamada STEM eğitimi (s. 255-284) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık.
Partnership for 21st Century Skills (2008). A Report and Mile Guide for 21st Century Skills. Erişim adresi: http://www.21stcenturyskills.org/downloads/P21_Report.pdf
Pickens, J. (2005). Attitudes and perceptions. N. Borkowski (Ed.), Organizational behavior in health care (s. 41- 70) içinde. Boston, MA, US: Jones and Bartlett Publishers. Erişim adresi: http://healthadmin.jbpub.com/borkowski/chapter3.pdf
Prinsley, R. T. ve Baranyai, K. (2013). STEM skills in the workforce: what do employers want?. Office of the Chief Scientist. Erişim adresi: https://www.chiefscientist.gov.au/wp-content/uploads/OPS09_02Mar2015_Web.pdf
Roehrig, G. H., Moore, T. J., Wang, H. H. ve Park, M. S. (2012). Is adding the E enough? Investigating the impact of K‐12 engineering standards on the implementation of STEM integration. School Science and Mathematics, 112(1), 31-44. doi: 10.1111/j.1949-8594.2011.00112.x
Ross, L., Lepper, M. R. ve Hubbard, M. (1975). Perseverance in self-perception and social perception: biased attributional processes in the debriefing paradigm. Journal of personality and social psychology, 32(5), 880-892. doi: 10.1037/0022-3514.32.5.880
Sanders, M. (2008). STEM, STEM education, STEMmania: A series of circumstances has once more created an opportunity for technology educators to develop and implement new integrative approaches to stem education championed by stem education reform doctrine over the past two decades. The Technology Teacher, 68(4), 20–26.
Stohlmann, M., Moore, T. J. ve Roehrig, G. H. (2012). Considerations for teaching integrated STEM education. Journal of Pre-College Engineering Education Research, 2(1), 28-34. doi: 10.5703/1288284314653
Şahin, A., Ayar, M. C. ve Adıgüzel, T. (2014). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik içerikli okul sonrası etkinlikler ve öğrenciler üzerindeki etkileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 297-322. doi: 10.12738/estp.2014.1.1876
Tanenbaum, C. (2016). STEM 2026: A vision for innovation in STEM education (Teknik rapor). US Department of Education sayfasından erişildi: https://innovation.ed.gov/files/2016/09/AIR-STEM2026_Report_2016.pdf
Tsupros, N., Kohler, R., ve Hallinen, J. (2009). STEM education: A project to identify the missing components. Intermediate Unit 1: Center for STEM Education and Leonard Gelfand Center for Service Learning and Outreach, Carnegie Mellon University, Pennsylvania.
Türkiye Sanayici İşadamları Derneği (TÜSİAD) (2017). 2023’e Doğru Türkiye’de STEM Gereksinimi (Teknik rapor). TÜSİAD STEM+A sayfasından erişildi: https://www.tusiadstem.org/images/raporlar/2017/STEM-Raporu-V7.pdf
U.S. Department of Education. (2007). Report of the Academic Competitiveness Council (Teknik rapor). U.S. Department of Education sayfasından erişildi: http://coalition4evidence.org/wp-content/uploads/ACC-report-final.pdf
Yamak, H., Bulut, N. ve Dündar, S. (2014). 5. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsel Süreç Becerileri ile Fene Karşı Tutumlarına FeTeMM Etkinliklerinin Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249-265. doi: 10.17152/gefd.15192
Yıldırım, B. ve Altun, Y. (2015). STEM eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuar dersindeki etkilerinin incelenmesi. El-Cezeri Fen ve Mühendislik Dergisi, 2(2), 28-40. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/ecjse/issue/4899/67132
Yıldırım, B. ve Selvi, M. (2017). STEM uygulamaları ve tam öğrenmenin etkileri üzerine deneysel bir çalışma. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(2), 183-210. doi: 10.17244/eku.310143
Yıldırım, B. ve Selvi, M. (2015). STEM tutum ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Turkish Studies, 10(3), 1117-1130. doi: 10.7827/TurkishStudies.7974
Yılmaz, H., Koyunkaya, M. Y., Güler, F. ve Güzey, S. (2017). Fen, teknoloji, mühendislik, matematik (STEM) eğitimi tutum ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(5), 1787-1800. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/kefdergi/issue/31226/342740

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülşah Öner
Türkiye

Yasemin Özdem Yılmaz ^*
0000-0002-7688-1268
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2019

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA84TZ43HR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Öner, G., & Özdem Yılmaz, Y. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Problem Çözme ve Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algıları ile STEM’e Yönelik Algı ve Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(3), 837-861. https://izlik.org/JA84TZ43HR