Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Yağmur Tarakçıoğlu; Seda Okumuş

doi:10.30703/cije.1567776

EN TR

Evaluation of the Effects of Motivation Towards Science, Metacognitive Skills and Gender on Academic Achievement

Öz

This study aimed to determine the academic achievement, motivation to learn science, and metacognitive learning skills of 6th-grade students based on gender and to reveal the effect of motivation and metacognitive skills on students' science achievement. A correlational survey design was used for this purpose. The study was conducted with 116 6th-grade students. To collect data, the Motivation Scale for Science developed by Dede and Yaman (2008), the Metacognition Scale developed by Yıldız et al. (2009) and the 6th Grade Academic Achievement Test developed by Okumuş et al. (2022) were used. Correlation and regression analyses were used to determine the relationship and predictive power between variables. According to the results, the mean scores of female students differed significantly from male students regarding 6th-grade students' academic achievement and motivation towards science. At the same time, there was no significant difference in metacognitive skills. When the correlation between variables was analysed, a significant positive relationship was observed between academic achievement and motivation toward science, between academic achievement and metacognitive skills, and between motivation toward science and metacognitive skills. In addition, motivation toward science, metacognitive skills, and gender variables together affect academic achievement.

Anahtar Kelimeler

Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmada 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarıları, fen öğrenmeye yönelik motivasyonları ve biliş üstü öğrenme becerilerinin cinsiyet değişkenine göre belirlenmesi ve öğrencilerin fen başarıları üzerinde motivasyonun ve biliş üstü becerilerin etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmada 116 6.sınıf öğrencisi ile çalışılmıştır. Veri toplamak amacıyla, Dede ve Yaman (2008) tarafından geliştirilen “Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyon Ölçeği”, Yıldız vd. (2009) tarafından geliştirilen “Biliş Üstü Ölçeği” ve Okumuş vd. (2022) tarafından geliştirilen “6. Sınıf Akademik Başarı Testi” kullanılmıştır. Korelasyon ve regresyon analizi ile değişkenler arasındaki ilişki ve yordayıcılık belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 6.sınıf öğrencilerinin akademik başarıları ve fene yönelik motivasyonlarında kız öğrencilerin puan ortalamalarının erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği, biliş üstü becerileri bakımından ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Değişkenler arası korelasyona bakıldığında ise akademik başarı ile fene yönelik motivasyon arasında, akademik başarı ile biliş üstü beceriler arasında ve fene yönelik motivasyon ile biliş üstü beceriler arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Ayrıca fene yönelik motivasyon, biliş üstü beceriler ve cinsiyet değişkenlerinin birlikte akademik başarıyı etkiledikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012202080

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulduğu; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifatın yapılmadığı, karşılaşılacak tüm etik ihlallerde “Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi ve Editörünün” hiçbir sorumluluğunun olmadığı, tüm sorumluluğun Sorumlu Yazara ait olduğu ve bu çalışmanın herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiş olduğu sorumlu yazar tarafından taahhüt edilmiştir

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 1919B012202080 Numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız

Kaynakça

Acemioğlu, R., Doğan, Y., & Şahin, M. (2021). Suriyeli öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarının incelenmesi. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 121-134.
Ada, Ö., & Demir, M. (2022). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri başarılarının yordanması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 2523-2551. http://dx.doi.org/10.29299/ kefad.1119385
Akbalık, S., & Yılayaz, Ö. (2020). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve fen başarılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 7(3), 118-138.
Akbay, S.E. (2009). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
Akduman, G., & Hatipoğlu, Z. (2021). Kim Bu Z Kuşağı?. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 5(9), 203-226.
Akın, A., & Abacı, R. (2011). Bilişötesi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Akpınar, B., Batdı, V., & Dönder, A. (2013). İlköğretim öğrencilerinin fen bilgisi öğrenimine yönelik motivasyon düzeylerinin cinsiyet ve sınıf değişkenine göre değerlendirilmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 2(1), 15-26.
Akyol, G., Sungur, S., & Tekkaya, C. (2010). The contribution of cognitive and metacognitive strategy use to students' science achievement. Educational Research and Evaluation, 16(1), 1-21. https://doi.org/10.1080/13803611003672348

Alkan, İ., & Bayri, N. (2017). Fen öğrenmeye yönelik motivasyon ile fen başarısı arasındaki ilişki üzerine bir meta analiz çalışması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 865-874. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.1853
Alkan- Sucu, İ., Duman, C., & Bayri, N. (2024). Examining the relationship between secondary school students' perceptions of 21st century skills and their metacognitive awareness. Cumhuriyet International Journal of Education, 13(4), 1006-1014. http://dx.doi.org/10.30703/cije.1472769
Arabacı, S., Yalçın, P., & Kardaş, F. (2022). Fen eğitiminde öğrenci başarısını artırmaya yönelik motivasyon çalışmalarının analizi. Atlas Journal, 8(50), 2851-2860. https://doi.org/10.5281/zenodo.7503459
Atay, A.D. (2014). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerinin ve üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
Atay, B., Malkoç, T., & Bağcı, H. (2020). Investigation of the correlation of academic motivation and music performance anxiety levels. Cypriot Journal of Educational Sciences, 15(6), 1599-1613. https://doi.org/10.18844/cjes.v15i6.5320
Avargil, S., Lavi, R., & Dori, Y. J. (2018). Students’ metacognition and metacognitive strategies in science education. K. C. Cohen (Ed). In Innovations in science education and technology (pp. 33-64). Springer.
Aydın, E. (2022). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme motivasyonları ile üst bilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Aksaray Üniversitesi.
Aydın, E., & Mocan, D. K. (2022). Fen eğitiminin ortaokul öğrencilerinde üstbilişsel farkındalık üzerindeki rolünün incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 759-770. http://dx.doi.org/10.24315/tred.934856
Aydın, F. (2010). Akademik başarının yordayıcısı olarak akademik güdülenme, öz yeterlilik ve sınav kaygısı. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
Bayrakçeken, S., Samancı, O., Canpolat, N., & Doymuş, K. (2021). Motivasyon ve başarı: öz belirleme kuramı temelinde öğrenciler öğrenmeye nasıl motive edilebilir?. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 66, 482-505.
Baysal, Y. E., Mutlu, F., & Nacaroglu, O. (2023). The effect of gender on motivation towards science learning: A meta-analysis study. Research in Pedagogy, 13(1), 1-18. http://dx.doi.org/10.5937/IstrPed2301001B
Bieleń, M., & Kubiczek, J. (2020). Response of the labor market to the needs and expectations of Generation Z. e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, 86(4), 87-94. https://doi.org/10.15219/em86.1486
Buehl, M.M. (2003). At the crossroads: Exploring the intersection of epistemological beliefs, motivation, and culture [Oral presentation]. Annual Conference of American Educational Research Association, Chicago.
Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (5. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
Ceylan, E., Sağırekmekçi, H., Tatar, E., & Bilgin, İ. (2016). Ortaokul öğrencilerinin merak, tutum ve motivasyon düzeylerine göre fen bilgisi dersi başarılarının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 39-52.
Chan, Y. L., & Norlizah, C. H. (2017). Students’ motivation towards science learning and students’ science achievement. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 6(4), 174-189. http://dx.doi.org/10.6007/IJARPED/v6-i4/3716
Chen, A. (2001). A theoretical conceptualization for motivation research in physical education: An integrated perspective. Quest, 53, 35–58. https://doi.org/10.1080/00336297.2001.10491729
Çağlar, Ç. (2022). Ortaokul 6 ve 7. sınıfa devam eden üstün yetenekli öğrencilerin üst bilişsel farkındalıkları, problem çözme becerileri ile öz yeterlik algı düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
Çalgıcı, G., & Ogan-Bekiroğlu, F. (2021). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 182-194. http://dx.doi.org/10.21666/muefd.784249
Çekim, Z., & Aydın, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları ve kullandıkları öğrenme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 451-468.
Dede, Y., & Yaman, S. (2008). Fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 2(1), 19-37.
Demir, M. K., & Budak, H. (2016). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öz düzenleme, motivasyon, biliş üstü becerileri ile matematik dersi başarılarının arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 30-41.
Demir, R., Öztürk, N., & Dökme, İ., (2012). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyonlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 1-21.
Demirtaş, S. (2005). Çalışma yaşamında motivasyonun önemi ve teşvik araçlarının yeri, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
Deniş- Çeliker, H., Tokcan, A., & Korkubilmez, S. (2015). Fen öğrenmeye yönelik motivasyon bilimsel yaratıcılığı etkiler mi? Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(30), 167-192.
Dunning, D., Johnson, K., Ehrlinger, J., & Kruger, J. (2003). Why people fail to recognize their own incompetence. Current Directions in Psychological Science, 12(3), 83-87.
Erkünt, N., & İnel- Ekici, D. (2022). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının ve yaşam boyu öğrenme becerilerine ilişkin algılarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Journal of Research in Informal Environments, 7(1), 41-63.
Ertem, H. (2006). Ortaöğretim öğrencilerinin kimya derslerine yönelik güdülenme tür (içsel ve dışsal) ve düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
Flavell, J. H. (1978). Metacognitive development. In J. M. Scandura, C. J. Brainerd (Ed.). Structural/process theories of complex human behavior (pp.213-245). NATO Advanced Study Instuties Series.
Fortier, M. S., Vallerand, R. J., & Guay, F. (1995). Academic motivation and school performance: Toward a structural model. Contemporary Educational Psychology, 20, 257-274.
Garcia, T., & Pintrich, P. R. (1992). Critical thinking and its relationship to motivation, learning strategies, and classroom experience. [Oral presentation] Annual Meeting of the American Psychological Association, Washington.
Gottfried, A. E. (1985). Academic intrinsic motivation in elementary and junior high school students. Journal of Educational Psychology, 77(6), 631-645.
Green, S. B. (1991). How many subjects does it take to do a regression analysis. Multivariate Behavioral Research, 26(3), 499-510.
Güzel, H. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Kesit Akademi Dergisi, 7(29), 111-129. http://dx.doi.org/10.29228/kesit.53899
Harsi, E., & Gökalp, M. S. (2024). Sekizinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel fen öğrenme yönelimleri ve fenle ilişkili motivasyonları. Erciyes Journal of Education, 8(2), 73-88. https://doi.org/10.32433/eje.1438167
Harter, S. (1981). A new self-report scale of intrinsic versus extrinsic orientation in the classroom: Motivational and informational components. Developmental Psychology, 17(3), 300-312.
Işın, O., Akcay, H., & Kapıcı, H. Ö. (2020). Fen öğrenme motivasyon ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Mediterranean Journal of Educational Research, 14(31), 505-529. http://dx.doi.org/10.29329/mjer.2020.234.24
İnel- Ekici, D., Kaya, K., & Mutlu, O. (2014). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 13-26.
Jondeau, E., & Rockinger, M. (2003). Conditional volatility, skewness, and kurtosis: existence, persistence, and comovements. Journal of Economic Dynamics and Control, 27(10), 1699-1737.
Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayınları.
Kırbaç, M., & Kaya, F. (2019). Investigatıon of the relationship between secondary school students' comprehensive awareness levels and academic motivation. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 20(2), 474-490. http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.542028
Koca, F., & Dadandı, İ. (2019). Sınav kaygısı ve akademik motivasyonun aracı rolü. Elementary Education Online, 18(1), 241-252. http://dx.doi.org/10.17051/ilkonline.2019.527207
Koç, C., & Karabağ, S. (2013). İlköğretim ikinci kademe (6-8. Sınıf) öğrencilerinin bilişüstü yetileri ile başarı yönelimlerinin incelenmesi. Education Sciences, 8(2), 308-322.
Kuloğlu, M. E. (2020). Uzaktan eğitim öğrencilerinin akademik başarıları, başarı motivasyonları ve can sıkıntıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 3(1), 48-60.
Lavrijsen, J., Vansteenkiste, M., Boncquet, M., & Verschueren, K. (2022). Does motivation predict changes in academic achievement beyond intelligence and personality? A multitheoretical perspective. Journal of Educational Psychology, 114(4), 772.
Liliana, C., & Lavinia, H. (2011). Gender differences in metacognitive skills. A study of the 8th grade pupils in Romania. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 396-401. http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.11.255
Maier, J., & Richter, T. (2014). Fostering multiple text comprehension: How metacognitive strategies and motivation moderate the text-belief consistency effect. Metacognition and Learning, 9(1), 51-74.
MEB (2005). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (4.-5. Sınıflar).
Naghibsadati, N. S., Mesrabadi, J., & Farid, A. (2023). Meta-analysis of gender differences in metacognition and its components. Journal of Cognitive Strategies in Learning, 11(20), 163-188.
Nasir, N. I. R. F., Arifin, S., & Damopolii, I. (2023). The analysis of primary school student’s motivation toward science learning. Journal of Research in Instructional, 3(2), 258-270. https://doi.org/10.30862/jri.v3i2.281
Nielsen, W. S., Nashon, S., & Anderson, D. (2009). Metacognitive engagement during field-trip experiences: A case study of students in an amusement park physics program. Journal of Research in Science Teaching, 46(3), 265–288. https://doi.org/10.1002/tea.20266
Odabaş, S. (2011). Eğitim bilimlerinde yeni yaklaşımlar. Yediiklim Yayıncılık.
Okumuş, (2020). Fen öğrenmeye yönelik motivasyon ve bilişüstü öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Studies, 15(7), 3025-3042. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.45747
Okumus, S., Koc, Y., & Doymus, K. (2019). Determining the effect of cooperative learning and models on the conceptual understanding of the chemical reactions. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 14(3), 154-177. https://doi.org/10.29329/epasr.2019.208.8
Okumuş, S., Koç Gözübenli, Y., & Tırıl, H. (2022). 6. Sınıf fen bilimleri dersine yönelik akademik başarı testi geliştirilmesi [Sözlü bildiri]. 4. International Palandöken Scientific Studies Congress, Erzurum.
Okuyucu, M. O., & Okumuş, S. (2019). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının belirlenmesi [Sözlü bildiri]. ULEAD 2019 Annual Congress: ICRE, Antalya.
Önsay, Y. H., Yılmaz, D., & Alkın-Şahin, S. (2025). İlkokul ve ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 184-198. https://doi.org/10.33206/mjss.1487994
Ötken, Ş. & Süslü, A. (2020). İlköğretim öğrencilerinin fen bilimleri akademik başarısını yordayan değişkenlerin belirlenmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(54), 1357-1363. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.1900
Özdilek, Z., Okumuş, S., & Doymuş, K. (2018). The effects of model supported cooperative and individual learning methods on prospective scıence teachers’ understanding of solutions. Journal of Baltic Science Education, 17(6), 945-959.
Özşahin H. M., & Aydın- Beytur S. (2025). Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik motivasyonel inançlarının ve üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Caucasian Journal of Science, 12(1), 1-21. https://doi.org/10.48138/cjo.1569692
Roebers, C. M., Moga, N., & Schneider, W. (2001). The role of accuracy motivation on children's and adults' event recall. Journal of Experimental Child Psychology, 78(4), 313-329.
Ryan, R., & Deci, E. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25, 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
Sabuncuoğlu, Z., & Tüz, M. (1998). Örgütsel psikoloji. Alfa Basım Yayın Dağıtım.
Schraw, G., Olafson, L., Weibel, M., & Sewing, D. (2012). Metacognitive knowledge and field- based science learning in an outdoor environmental education program. In A. Zohar & Y. J. Dori (Eds.), Metacognition in science education: Trends in current research (pp. 57–77). Springer.
Sevgi, S., & Çağlıköse, M. (2020). Altıncı sınıf öğrencilerinin üstbiliş becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(1), 139-157. http://dx.doi.org/10.30703/cije.546885
Şahin, E. (2019). Kavram karikatürleriyle desteklenen fen öğretiminin ortaokul öğrencilerinin kavramsal başarı, motivasyon ve fen bilimlerine yönelik tutumlarına etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (1996). Using multivariate statistics (3rd Ed). Harper-Collins.
Tuan, H. L., Chin, C. C., & Shieh, S. H. (2005). The development of a questionnaire to measure students’ motivation towards science learning. International Journal of Science Education, 27(6), 639-654. http://dx.doi.org/10.1080/0950069042000323737
Turner, E. A., Chandler, M., & Heffer, R. W. (2009). The influence of parenting styles, achievement motivation, and self-efficacy on academic performance in college students. Journal of College Student Development, 50(3), 337- 346. http://dx.doi.org/10.1353/csd.0.0073
Uzun, N., & Keleş, Ö. (2012). İlköğretim öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerinin değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 313-327.
Ünal, M. (2013). Lise öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin bazı değişkenler açısından yordanması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
Vallerand, R. J., & Bissonette, R. (1992). Intrinsic, extrinsic, and amotivational styles as predictors of behavior: A prospective study. Journal of Personality, 60(3), 599-620.
Vu, T., Magis-Weinberg, L., Jansen, B. R., van Atteveldt, N., Janssen, T. W., Lee, N. C., ... & Meeter, M. (2022). Motivation-achievement cycles in learning: A literature review and research agenda. Educational Psychology Review, 34(1), 39-71. https://doi.org/10.1007/s10648-021-09616-7
Wang, J. R., & Chen, S. F. (2014). Exploring mediating effect of metacognitive awareness on comprehension of science texts through structural equation modeling analysis. Journal of Research in Science Teaching, 51(2), 175–191. https://doi.org/10.1002/tea.21131
Wood, P., & Kardash, C. (2002). Critical elements in the design and analysis of critical thinking studies. In B. Hofer & P. Pintrich (Eds.), Personal epistemology: The psychology of beliefs about knowledge and learning (pp. 231-260), Lawrence Erlbaum Associates.
Wolters, C. A., & Rosenthal, H. (2000). The relation between students’ motivational beliefs and their use of motivational regulation strategies. International Journal of Educational Research, 33, 801-820. https://doi.org/10.1016/S0883-0355(00)00051-3
Wormington, S. V., Corpus, J. H., & Anderson, K. G. (2012). A person – centred investigation of academic motivation and its correlates in high school. Learning and Individual Differences. 22, 429-438. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2012.03.004
Yağcı, F. (1999). Genel liselerde okuyan öğrencilerin denetim odağı ve güdülenme düzeyleri ile öğrenci seçme sınavı başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Gaziantep örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
Yazıcı, H. (2009). Motivasyon. Y. Özbay & S. Erkan (Ed), Eğitim psikolojisi içinde (ss. 379-402). Pegem Akademi.
Yazıcı, H., & Altun, F. (2024). Üniversite öğrencilerinin içsel ve dışsal motivasyon kaynakları ile akademik başarıları arasındaki ilişki. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(6), 1241-1252. https://doi.org/10.9761/JASSS1559
Yenice, N., Saydam, G., & Telli, S. (2012). İlköğretim öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 231-247.
Yıldırım, Y., & Akpınar, E. (2016). Cinsiyet faktörünün ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin sosyal olgunluk düzeyine etkisi. International Journal of Field Education, 2(1), 20-32.
Yıldız, E., Akpınar, E., Tatar, N., & Ergin, Ö. (2009). İlköğretim öğrencileri için geliştirilen biliş üstü ölçeğinin açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1573-1604.
Yükseloğlu, S. M., & Karagüven M. H. (2013). Academic motivation levels of high school students [Sözlü bildiri]. 4th International Conference on New Horizons in Education, Roma.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yağmur Tarakçıoğlu
0009-0009-3456-3307
Türkiye

Seda Okumuş ^*
0000-0001-6271-8278
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2024

Kabul Tarihi

28 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1567776

IZ

https://izlik.org/JA63TT46ZA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tarakçıoğlu, Y., & Okumuş, S. (2025). Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(4), 785-796. https://doi.org/10.30703/cije.1567776

AMA

1.Tarakçıoğlu Y, Okumuş S. Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. CUE. 2025;14(4):785-796. doi:10.30703/cije.1567776

Chicago

Tarakçıoğlu, Yağmur, ve Seda Okumuş. 2025. “Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 14 (4): 785-96. https://doi.org/10.30703/cije.1567776.

EndNote

Tarakçıoğlu Y, Okumuş S (01 Aralık 2025) Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 14 4 785–796.

IEEE

[1]Y. Tarakçıoğlu ve S. Okumuş, “Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”, CUE, c. 14, sy 4, ss. 785–796, Ara. 2025, doi: 10.30703/cije.1567776.

ISNAD

Tarakçıoğlu, Yağmur - Okumuş, Seda. “Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 14/4 (01 Aralık 2025): 785-796. https://doi.org/10.30703/cije.1567776.

JAMA

1.Tarakçıoğlu Y, Okumuş S. Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. CUE. 2025;14:785–796.

MLA

Tarakçıoğlu, Yağmur, ve Seda Okumuş. “Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, c. 14, sy 4, Aralık 2025, ss. 785-96, doi:10.30703/cije.1567776.

Vancouver

1.Yağmur Tarakçıoğlu, Seda Okumuş. Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonun, Biliş Üstü Becerilerin ve Cinsiyetin Akademik Başarı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. CUE. 01 Aralık 2025;14(4):785-96. doi:10.30703/cije.1567776

Cited By

KAHRAMANMARAŞ DEPREMİNİN MESLEKİ ÇALGI ÖĞRENCİLERİNİN MOTİVASYON VE BAŞARI DURUMLARINDAKİ ETKİLERİ (HATAY/ANTAKYA ÖRNEĞİ)

Yegah Müzikoloji Dergisi

https://doi.org/10.51576/ymd.1863559