Öğretmenlerin Sığınmacılara Yönelik Tutumları ile Sığınmacı Çocukların Sosyal Becerileri Arasındaki İlişki

Suna Özcan

doi:10.30703/cije.1486371

Öğretmenlerin Sığınmacılara Yönelik Tutumları ile Sığınmacı Çocukların Sosyal Becerileri Arasındaki İlişki

Öz

Son yıllarda Türkiye’ye coğrafi yakınlığı olan ülkelerde yaşanan iç savaşlar nedeniyle Türkiye’ye göçler yaşanmıştır. Bu göç veren ülkelerden biri Suriye’dir. Buradan Türkiye’ye göç edenler arasındaki okul çağında olan Suriye’den gelen çocukların Türk eğitim sistemine entegre edilmesi amacıyla çeşitli politikalar yürütülmüştür. Bunların başında PIKTES gelmektedir. Bu proje kapsamında Suriye’den gelen çocuklara dil eğitimi vermek amacıyla öğretmenler istihdam edilmiştir. Bu araştırmada PIKTES kapsamında istihdam edilen öğretmenlerin sığınmacılara yönelik tutumlarıyla sığınmacı çocukların sosyal becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca katılımcı öğretmenlerin kıdem yılları, cinsiyetleri ve mezun oldukları lisans bölüm ile sığınmacılara yönelik tutumları arasındaki ilişki analiz edilmiştir. 2022-2023 eğitim-öğretim yılında yapılan çalışmaya 97 öğretmen ve 132 öğrenci katılmıştır. Araştırma sonucuna göre kıdem yılları 1-3 yıl olan öğretmenlerin sığınmacılara yönelik olumsuz tutumları kıdem yılları 4-7 arasında olanlara göre daha fazladır. Kadın öğretmenlerin sığınmacılara yönelik olumsuz tutumları erkeklere göre daha fazladır. Türkçe öğretmenliği mezunu olanların olumsuz tutumları Türk dili ve edebiyatı mezunu olanlara göre daha yüksektir. Sınıf öğretmenliği mezunu olanların olumsuz tutumları Türk dili ve edebiyatı mezunu olanlara göre daha fazladır. Sığınmacı çocuklara Türkçe dersi veren öğretmenlerin sığınmacılara yönelik olumsuz tutumları ile genel sosyal becerileriyle ileri konuşma becerileri arasında pozitif ilişki varken öğretmenlerin sığınmacılara yönelik olumsuz tutumları çocukların grupla iş yapma becerileriyle bilişsel becerilerini negatif anlamda etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ada, Ş. (2007). Sınıf yönetimi. Pegem Yayıncılık
Balkar, B., Şahin, S. & Işıklı Babahan, N. (2016). Geçici eğitim merkezlerinde (GEM) görev yapan Suriyeli öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12(6), 1290-1310.
Beaven, A., & Spencer-Oatey, H. (2016). Cultural adaptation in different facets of life and the impact of language: A case study of personal adjustment patterns during study abroad. Language and Intercultural Communication. https://doi.org/10.1080/14708477.2016.1168048
Büyüköztürk, Ş. Kılıç Çakmak, E. & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Can, E. & Arslan, B. (2018). Öğretmenlerin sınıf yönetimi yeterliklerine ilişkin öğrenci görüşleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 10(18), 195-219.
Er, A. R. & Bayındır, N. (2015). İlkokula giden mülteci çocuklara yönelik sınıf öğretmenlerinin pedagojik yaklaşımları. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 175-185.
George, D., Mallery, P. (2010). SPSS for windows step by step: a simple guide and reference, 17.0 update. Pearson.
Günay, G., Ersoy, A. F., Aydıner Boylu, A. & Kılıç, C. (2019). Göçmenlere yönelik olumsuz tutum ölçeğinin Türkçe geçerlilik güvenirliği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), 1827-1843

Gündüz, Y. & Can, E. (2013). Öğrenci görüşlerine göre ilköğretim ve ortaöğretim öğretmenlerinin sınıf yönetimi ilkelerine uyma düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 19(3), 419-446.
İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı (2024). https://www.goc.gov.tr
Kabaklarlı, E. (2016). Mülteci akımını belirleyen faktörlerin makro ekonomik panel veri analizi (Ortadoğu ve Türkiye). Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 56-60.
Kartal, B. & Başçı, E. (2014). Türkiye'ye yönelik mülteci ve sığınmacı hareketleri. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2). 275-299.
Liguori, A., McEwen, L., Le Rossignol, K., Kraus, S., & Wilson, M. T. (2024). Gentle Disruptions: A critical reflection on participatory arts in expanding the language system for meaningful community engagement around local climate adaptation. Journal of Extreme Events. https://doi.org/10.1142/s2345737624500015
MEB (2020). https://karayazi.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_11/02112907_BYLGY_YAZISI_UST_YAZI.pdf#page=1.00
Memduhoğlu, H. B. & Çıkar, İ. (2017). Öğretmenlerin öğretme öğrenme anlayışları ile sınıf yönetimi yeterlikleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 272-285.
Nimenko, N. A. (2022). Place of linguistic and country studies in the process of socio-cultural adaptation of foreign higher education applicants. Викладання мов у вищих навчальних закладах освіти на сучасному етапі. Міжпредметні зв'язки. https://doi.org/10.26565/2073-4379-2022-41-01
Pharao Hansen, M., & O'Meara, C. (2020). Environmental adaptation in language: Spatial grammar, landscape knowledge, and human survival. https://doi.org/10.1163/22105832-BJA10002
Sağıroğlu, A. Z., Ünsal, R. & Özenci, F. (2021). Türkiye göç ve insan hareketlilikleri yıllık raporu. AYBÜ-GPM.
Seydi, A. R. (2014). Türkiye’nin Suriyeli sığınmacıların eğitim sorununun çözümüne yönelik izlediği politikalar. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(31), 267-305.
Şeker, B. D. & Aslan, Z. (2015). Eğitim sürecinde mülteci çocuklar: Sosyal psikolojik bir değerlendirme. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 8(1), 86-105.
Şentürk, C. (2020). Türkiye şehirlerinde Suriyeli göçmenler. Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı Yayınları.
Topkaya, Y. & Akdağ, H. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Suriyeli sığınmacılar hakkındaki görüşleri (Kilis 7 Aralık Üniversitesi örneği). Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 767-786.
Tunç, A. Ş. (2015). Mülteci davranışı ve toplumsal etkileri: Türkiye’deki Suriyelilere ilişkin bir değerlendirme. Tesam Akademi Dergisi, 2(2), 29-63.
Ushakova, N., & Dubichynskyi, V. (2023). Communicative and linguistic translation tools for academic adaptation of educational migrants in crisis conditions. Викладання мов у вищих навчальних закладах освіти на сучасному етапі. Міжпредметні зв'язки. https://doi.org/10.26565/2073-4379-2023-43-10
Valéria Dutra, S., Shui Mei Chee, V., & Clochesy, J. M. (2023). Adapting an Educational Software Internationally: Cultural and Linguistical Adaptation. Education Sciences. https://doi.org/10.3390/educsci13030237

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Suna Özcan ^*
0000-0001-9461-5732
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

19 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

23 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1486371

IZ

https://izlik.org/JA35SX24GN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özcan, S. (2025). Öğretmenlerin Sığınmacılara Yönelik Tutumları ile Sığınmacı Çocukların Sosyal Becerileri Arasındaki İlişki. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(1), 173-181. https://doi.org/10.30703/cije.1486371