Derleme

Ergenlerde Çevrimiçi Arkadaşlık ile İlişkili Psikolojik Faktörler: Bir Sistematik Literatür Taraması

Cilt: 13 Sayı: 2 26 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Ergenlerde Çevrimiçi Arkadaşlık ile İlişkili Psikolojik Faktörler: Bir Sistematik Literatür Taraması

Öz

Onlarca yıldır araştırmalar yüz yüze arkadaşlıkların temel özelliklerini ve niteliklerini keşfetmeye odaklanmış olsa da, günümüzde pek çok arkadaşlık çevrimiçi olarak da gerçekleşmektedir. Bu nedenle çevrimiçi arkadaşlığın ergenler üzerindeki psikolojik etkilerinin neler olduğu ve ergenlerin neden çevrimiçi arkadaşlığa yöneldiği soruları giderek önem kazanmakta olup, bu soruların cevapları ergenlerin ruh sağlığı açısından da oldukça önemlidir. Dolayısıyla bu araştırma, ergenlerde çevrimiçi arkadaşlıkla ilişkili psikolojik faktörlere yönelik alanyazında yapılan çalışmaları gözden geçirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, herhangi bir yıl sınırlaması olmaksızın “e-arkadaşlık”, “sanal arkadaşlık”, “çevrimiçi arkadaşlık”, “çevrimiçi ilişkiler” anahtar kelimelerinin İngilizceleri yazılarak Pubmed, Sage Journals, Science Direct, Scopus, Springer Link, Taylor & Francis ve Wiley Online Library olmak üzere yedi veri tabanında tarama yapılmıştır. Katılımcılarının yaş aralığı 10-20 olan toplam on çalışma dahil etme kriterlerini karşılamıştır. Bu çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre; çevrimiçi arkadaşlığa yönelik olumlu tutum, yalnız hissetme, aile ve akran ilişkilerinde yaşanan olumsuz deneyimler ergenleri çevrimiçi arkadaşlık kurmaya yöneltmektedir. Çevrimiçi arkadaşlıkla ilgili psikolojik faktörlere ilişkin olarak da, çevrimiçi arkadaşlığın ergenlerin ruh sağlığı üzerinde olumlu (psikolojik ihtiyaç doyumu, yaşam doyumu) ve olumsuz (yalnızlık, olumsuz duygulanım, kıskançlık, düşük iyi oluş) etkileri olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma EDUCongress 2023’te bildiri olarak sunulmuştur.

Kaynakça

  1. Ang, C. S. (2020). Attitude toward online relationship formation and psychological need satisfaction: The moderating role of loneliness. Social and Personality Psychology, 123(5), 1887-1903. https://doi.org/10.1177/00332941198778
  2. Ang, C. S., Abu Talib, M., Tan, K.A., Tan, J.P., & Yaacob, S. N. (2015). Understanding computer-mediated communication attributes and life satisfaction from the perspectives of uses and gratifications and self-determination. Computers in Human Behaviour, 49, 20-29. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.02.037
  3. Anthony, R., Young, H., Hewitt, G., Sloan, L., Moore, G., Murphy, S., & Cook, S. (2022). Young people's online communication and its association with mental well-being: Results from the 2019 student health and well-being survey. Child and Adolescent Mental Health, 28(1), 4-11. https://doi.org/10.1111/camh.12610
  4. Arikewuyo, A. O., Efe‐Özad, B., Dambo, T. H., Abdulbaqi, S. S., & Arikewuyo, H. O. (2021). An examination of how multiple use of social media platforms influence romantic relationships. Journal of Public Affairs, 21(3), 1-12. https://doi.org/10.1002/pa.2240
  5. Bargh, J. A., McKenna, K. Y., & Fitzsimons, G. M. (2002). Can you see the real me? Activation and expression of the “true self” on the internet. Journal of Social Issues, 58(1), 33-48. https://doi.org/10.1111/1540-4560.00247 Blieszner, R., & Roberto, K. A. (2003). Friendship across the life Span: Reciprocity in individual and relationship development. In F. R. Lang (Ed.), Growing together: Perspectives across the life span (pp.159-182). Cambridge University Press.
  6. Branley, D. (2015). Risky behaviour: Psychological mechanisms underpinning social media users’ engagement (Doctoral dissertation). Durham University. http://etheses.dur.ac.uk/11309/
  7. Briggle, A. (2008). Real friends: How the Internet can foster friendship. Ethics and Information Technology, 10(1), 71-79. https://doi.org/10.1007/s10676-008-9160-z
  8. Brown, B. B., & Larson, J. (2009). Peer relationships in adolescence. In R. M. Lerner L. & Steinberg (Ed.), Handbook of Adolescent Psychology (pp. 74–103). Wiley.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Danışmanlığı , Okul Psikolojik Danışmanlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2023

Kabul Tarihi

3 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gültekin, İ., Tapan, Ş., & Öztürk, N. (2024). Ergenlerde Çevrimiçi Arkadaşlık ile İlişkili Psikolojik Faktörler: Bir Sistematik Literatür Taraması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(2), 512-526. https://doi.org/10.30703/cije.1367211

e-ISSN: 2147-1606