Araştırma Makalesi

Öğretmen ve Ebeveyn Görüşlerine Göre Okul Öncesi Dönem Çocuklarının En Çok İzlediği Çizgi Filmlerin Görsel ve İçerik Özelliklerinin İncelenmesi

Cilt: 14 Sayı: 2 24 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Öğretmen ve Ebeveyn Görüşlerine Göre Okul Öncesi Dönem Çocuklarının En Çok İzlediği Çizgi Filmlerin Görsel ve İçerik Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Çocukların yaşantısında önemli yeri olan çizgi filmler, nitelik açısından gerekli özelliklere sahip olduklarında gelişimi destekleyici ve eğitsel amaçlı kullanılabilmektedir. Bu noktada ebeveynlere ve eğitimcilere büyük rol düşmektedir. Araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının en çok izlediği çizgi filmlerin görsel ve içerik özellikleri bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Birinci aşamada genel tarama modelinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda 92 okul öncesi öğretmeni ve 108 ebeveyne bilgi formu verilerek çocukların izledikleri çizgi filmler belirlenmiştir. İkinci aşamada ise doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu doğrultuda Rafadan Tayfa, Niloya ve Maşa ile Koca Ayı isimli çizgi filmler, Çizgi Film Değerlendirme Formundan yararlanılarak incelenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistik teknikleri ile betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda çocukların haftada iki gün çizgi film izledikleri belirlenmiştir. Katılımcılar çizgi film seçerken çocuğu olumsuz yönde etkilememesine, yaşı ve gelişim düzeyine uygun olmasına, eğitici ve öğretici olmasına dikkat ettiklerini belirtmişlerdir. Çalışmada çizgi filmlerin çocuğun bakış açısını yansıttığı ve görsel, konu, dil ve anlatım özelliklerinin genel anlamda uygun olduğu buna karşın bazı eksikliklerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda çocuklara model olmaları açısından karakterlerin gözden geçirilmesi gerektiği belirlenmiştir. Evrensel değerleri ve 21. yüzyıl becerilerini destekleme konularında eksikliklerin olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012213965

Etik Beyan

Bu araştırma İstanbul Gedik Üniversitesi Etik Kurul Komisyonu’nun 21/02/2023 tarihli E-56365223-050.01.04-2023.137548.47-446 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Teşekkür

Bu araştırma, TÜBİTAK 2209-A programı kapsamında desteklenen 1919B012213965 numaralı bir projedir. Desteklerinden dolayı TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akça, F., & Koç-Çilekçiler, N. (2019). Okul öncesi dönemdeki çocukların en çok etkilendiği çizgi film karakterleri ve bu karakterlerle özdeşleşmelerinin yol açabileceği dijital tehlikeler. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(2), 403−433.http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2019.6.2.0053
  2. Alloway, T. P., Williams, S., Jones, B., & Cochrane, F. (2014). Exploring the impact of television watching on vocabulary skills in toddlers. Early Childhood Education Journal, 42(5), 343-349. https://doi.org/10.1007/s10643-013-0618-1
  3. Arslan, A. (2006). Bir sosyolojik olgu olarak televizyon. Journal of Human Sciences, 8(1), 1-17. https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/163
  4. Arslan, A., & Duman, E. Z. (2018). Okul Öncesi Eğitim Programında yer alan motor gelişim kazanımlarının çizgi filmlerdeki sunumu. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 4(6), 320-344. https://dergipark.org.tr/en/pub/sadab/issue/38907/454729
  5. Bleakley, A., Jordan, A. B., & Hennessy, M. (2013). The relationship between parents’ and children’s television viewing. Pediatrics, 132(2), 364-371. https://doi.org/10.1542/peds.2012-3415
  6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29. bs.) Pegem Akademi Yayıncılık.
  7. Cengiz, Ö., Küsmüş, G., & Ramazan, M. (2020). TRT çocuk kanalında yayınlanan çizgi filmlerin gelişim alanlarına göre değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 271-287. https://doi.org/10.17860/mersinefd.633447
  8. Chiu, Y. C., Li, Y. F., Wu, W. C., & Chiang, T. L. (2017). The amount of television that infants and their parents watched influenced children's viewing habits when they got older. Acta Paediatrica, 106(6), 984–990. https://doi.org/10.1111/apa.13771

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

15 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özok Bulut, N., Demircan, Y. A., & Demirhan, Ş. (2025). Öğretmen ve Ebeveyn Görüşlerine Göre Okul Öncesi Dönem Çocuklarının En Çok İzlediği Çizgi Filmlerin Görsel ve İçerik Özelliklerinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 14(2), 263-275. https://doi.org/10.30703/cije.1347274

e-ISSN: 2147-1606