Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlikleri, İşbirliğine Yönelik Tutumları ve Rekabetçilikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Elif Mercan Uzun; Yusuf Özdemir; Eda Bütün Kar

doi:10.30703/cije.1259648

EN TR

Examination of the Relationships Between Preschool and Elementary School Teachers’ Occupational Competencies, Attitudes towards Collaboration and Competitiveness

Abstract

The relational screening method was used in the present study aiming to reveal if preschool and elementary school teachers’ occupational competence perceptions, collaborative attitudes, and competitiveness statuses varied by demographic variables and how their occupational competence perception predicted their competitiveness and collaborative attitudes. The study group consisted of preschool and elementary school teachers working at one of the metropolitans in the Black Sea region. Personal Information Form, Occupational Competence Perception Scale for Preschool and Elementary School Teachers, and Competitiveness Scale for Teachers were used as data collection instruments. Since the data showed normal distribution, t-test and ANOVA test were used for comparisons between independent groups, whereas multiple regression test was used in determining the independent variable’s level of prediction for the dependent variable. As a result, cooperation attitude scores decreased as professional seniority increased, and communication competence that is one of the subdimensions of occupational competence positively predicted the collaborative attitudes. Finally administrative competence negatively predicted the cooperative attitude.

Keywords

Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlikleri, İşbirliğine Yönelik Tutumları ve Rekabetçilikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amacı okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin mesleki yeterlik algıları, mesleki işbirliğine yönelik tutumları ve rekabetçi tutumlarının demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak ve mesleki yeterlik algılarının mesleki işbirliğine yönelik tutumlarını ve rekabetçi tutumlarını nasıl yordadığını ortaya koymak olan çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Karadeniz Bölgesi’ndeki büyükşehirlerden birinde görev yapan okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Anasınıfı ve Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Yeterliklerine İlişkin Algı Düzeyleri Ölçeği, Öğretmenler Arasında Mesleki İşbirliğine Yönelik Tutum Ölçeği ve Öğretmenlerde Rekabetçilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde veriler normal dağılım gösterdiği için bağımsız gruplar arası karşılaştırmalarda t testi ve Anova testi; bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni yordama düzeyini belirlemek için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 0-10 yıllık kıdeme sahip öğretmenlerin işbirliğine yönelik puanlarının diğerlerinden yüksek olduğu, kıdemleri arttıkça işbirliğine yönelik tutum puanlarının düştüğü, mesleki yeterliğin alt boyutlarından olan iletişim yeterliğinin işbirliğine yönelik tutumu olumlu şekilde yordadığı, yönetim yeterliliğinin işbirlikçi tutumu ters yönde yordadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ak, G. K.; Yıldırım, B. & Ateş, H. K. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterlilik algılarının incelenmesi (Başakşehir ilçesi örneği). Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 55, 89-108. https://dergipark.org.tr/tr/pub/abuhsbd/issue/32960/366270.
Alpaydın, Y.; Kocabaş, C.; Dervişoğulları, M. & Çakır, G. S. (2019). Öğretmenlik eğitiminde kazandırılan yeterliklerin öğretmenlik mesleği ile uyumu: Öğretmen görüşlerine dayalı bir karma araştırma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 49, 17-49. https://doi.org/10.15285/maruaebd.525252
Arslan, Y., & Polat, S. (2016). Eğitim örgütlerinde kuşaklar arası çatışma: Nedenleri ve başa çıkma yaklaşımları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 263-282.
Avcı, A.& Beyhan, N. (2022). Sınıf öğretmenlerinin öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilere yönelik öğretmen yeterliliklerinin incelenmesi.Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi AKEF) Dergisi, 4(1), 43-59.
Bektaş, S., & Küçükturan, A.G. (2020). Sınıf öğretmenlerinin öğretmen-veli işbirliğine ilişkin görüşleri. Journal of Human Sciences, 17(2), 521-534.
Blömeke, S., Jentsch, A., Ross, N., Kaiser, G. & König, J. (2022). Opening up the black box: Teacher competence, instructional quality, and students’ learning progress. Learning and Instruction, 79. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2022.101600
Buldu, M.(2014). Öğretmen yeterlik düzeyi değerlendirmesi ve mesleki gelişim eğitimleri planlanması üzerine bir öneri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 114-134.
Buyruk, H. (2014). Öğretmen performansının göstergesi olarak merkezi sınavlar ve eğitimde performans değerlendirme. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 28-42.

Chan, W. L. (2016). The discrepancy between teachers’ beliefs and practices: A study of kindergarten teachers in Hong Kong. Teacher Development, 20(3), 417–433, http://dx.doi.org/10.1080/13664530.2016.1161658
Christensen, L. B., Johnson, R. B. & Turner, L. A. (2015). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. (Çev. Ed. A. Aypay). Anı Yayıncılık.
Clement, M., & Vandenberghe, R. (2000). Teachers’ professional development: a solitary or collegial (ad)venture? Teaching and Teacher Education, 16, 81–101.
Çabuk, B. & Alisinanoğlu, F. (2017). Anasınıfı ve sınıf öğretmenlerinin mesleki yeterliklerine ilişkin algı düzeyleri ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 196-212. https://doi.org/10.17860/mersinefd.305947.
Çabuk, B. (2014). Anasınıfı ve sınıf öğretmenlerinin okuma yazmaya hazırlık etkinlikleriyle ilgili algı ve bilgi düzeyleriyle mesleki yeterliklerine ilişkin algı düzeylerinin karşılaştırılması.[Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
de Jong, L., Meirink, J., &Admiraal, W. (2019). School-based teacher collaboration: Different learning opportunities across various contexts. Teaching and Teacher Education, 86, https://doi.org/10.1016/j.tate.2019.102925.
Dilci, T. (2012). Sınıf öğretmenlerinin öğrenme ve öğretme sürecine ilişkin yeterlilik algıları. Milli Eğitim, 194, 166-183.
Eğmir, E., Göres, A. & Beycan, F. (2021). Öğretmenlerin eğitim inançlarının mesleki yeterlilik algılarınıyordama düzeyinin incelenmesi. TEBD, 19(1), 663-684. https://doi.org/10.37217/tebd.889598.
Eroğlu, M. & Özbek, R. (2020). Etkili öğretmenlerin mesleki gelişimi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 73-92.
Flores, M. A., & Day, C. (2006). Contexts which shape and reshape new teachers’ ıdentities: a multi-perspective study. Teaching and Teacher Education, 22, 219-232.http://dx.doi.org/10.1016/j.tate.2005.09.002
Freire, P. (2021). Eleştirel bilinç için eğitim. Ayrıntı Yayınları.
Gözcü Binbir, S. & Ertürk, H. (2020). Aile-öğretmen iletişimi ve iş birliği ile çocukların sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 11(21), 134-153.
Güngör, H. , Gülay Ogelman, H. & Amca Toklu, D. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin öğretmen yeterliliği ve mesleki doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 38-48. https://doi.org/10.29065/usakead.1088972
Gürler, S., & Tekmen, B. (2020). Okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmen yeterlilik algıları üzerine bir inceleme. Başkent University Journal Of Education, 7(1), 158-168.
Huberman, M. (1989). The professional life cycle of teachers.
Işıkoğlu Erdoğan, N., Aydoğan, S., Efe Kendüzler, S., Dülger Ceylan, E., Aydın, A. & Dinler, H. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin çocukları değerlendirmedeki yeterlilik düzeyleri ve kullandıkları araçlar. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 1-19.
Jackson, C. K. (2012). School competition and teacher labor markets: Evidence from charter school entry in North Carolina. Journal of Public Economics, 96, 431-448. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2011.12.006
Kahveci, H (2021). Öğretmenlerin rekabetçi tutumlarının eğitim felsefesi inançları tarafından yordanma düzeyinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50(2), 1069 - 1099.https://doi.org/10.14812/cufej.934187.
Kaya, İ. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18) , 345-363 .https://doi.org/10.26466/opus.530330
Korthagen, F. (2017) Inconvenient truths about teacher learning: towards professional development 3.0.Teachers and Teaching, 23(4), 387-405. https://doi.org/10.1080/13540602.2016.1211523.
Lankveld, T. V., Schoonenboom, J., Volman, M., Croiset, G., & Beishuizen, J. (2017) Developing a teacher identity in the university context: a systematic review of the literatüre.Higher Education Research & Development, 36(2), 325-342. https://doi.org/10.1080/07294360.2016.1208154
Lasater, K. (2016). Parent–teacher conflict related to studentabilities: the ımpact on students and the family–school partnership. School Community Journal, 26(2), 237-262.
MEB (2008a) Okul öncesi özel alan yeterlikleri. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/06160307_5YYretmen_Yeterlikleri_KitabY_okul_Yncesi_YYretmeni_Yzel_alan_yeterlikleri_ilkYYretim_parYa_8.pdf
MEB (2008b). Sınıf öğretmeni özel alan yeterlikleri. https://oygm.meb.gov.tr/www/ipa-iii-ogretmenlerin-dijital-beceri-ve-icerik-gelistirme-kapasitelerini-artirmaya-yonelik-ekosistem-kurulmasi-projesi/icerik/1011
MEB (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf
MEB (2022). Milli eğitim istatistikleri örgün eğitim 2021-22. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_09/15142558_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2021_2022.pdf
Muckenthaler, M., Tillmann, T., Weiß, S. & Kiel, E. (2020) Teacher collaboration as a core objective of school development. School Effectiveness and School Improvement, 31(3), 486-504. https://doi.org/10.1080/09243453.2020.1747501.
Ocakcı E. & Samancı O. (2019). Birleştirilmiş sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi yeterlilikleri ve sınıf yönetimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 604-620.https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.46660 -473991
Orçan Kaçan, M.; Kimzan, İ.; Güler Yıldız, T. & Çağdaş, A. (2019). Öğretmen ve ebeveynlerin aile katılımını etkileyen etmenlere yönelik görüşlerinin incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(3), 370-381.
Özcan, İ. & Karaoğlu, İ. B. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik duyguları, tutumları, kaygıları ile öğretmen yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1366-1385.https://doi.org/10.32709/akusosbil.912016
Özdoğru, M. (2021). Öğretmenler arasındaki iş birliği: mevcut durum, engeller ve çözüm önerileri. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 12(23), 125-147. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eibd/issue/63474/853829.
Peklaj, C. (2015). Teacher competencies through the prism of educational research. Center for Educational Policy Studies Journal, 5(3), 183-204.
Raccah, A. A. & Grinshtain, Y. (2022). Teachers’ professionalism and relations with parents: teachers’ and parents’ views. Research Papers in Education, 37(6), 1142-1164. https://doi.org/10.1080/02671522.2021.1931949
Reeves, P. M., Pun, W. H., & Chung, K. S. (2017). Influence of teacher collaboration on job satisfaction and student achievement. Teaching and Teacher Education, 67, 227–236. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.06.016.
Richter, E., Carpenter, J. P., Meyer, A., & Richter, D. (2022). Instagram as a platform for teacher collaboration and digital social support. Computers & Education, 190. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104624.
Richter, E., Lucksnat, C., Redding, C. & Richter, D. (2022). Retention intention and job satisfaction of alternatively certified teachers in their first year of teaching. Teaching and Teacher Education, 114. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103704
Robson, C. (2015) Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması. (Çev. Ş. Çınkır, N. Demirkasımoğulu). Anı Yayıncılık.
Şahin, S. (2010). An investigation of school culture with respect to some variables. Elementary Education Online, 9(2), 561-575.
Şenaras, B. & Çetin, Ş. (2018). Okul müdürleri ile öğretmenlerin algılarına göre ilk ve ortaokullarda veli baskısı: nitel bir araştırma. Milli Eğitim Dergisi, 47(220), 157-176.
Vangrieken, K., Dochy, F., Raes, E. & Kyndt, E. (2015). Teacher collaboration: A systematic review. Educational Research Review, 15, 17-40. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2015.04.002.
Varelas, M., Segura, D., Bernal-Munera, M., & Mitchener, C. (2023). Embracing equity and excellence while constructing science teacher identities in urban schools: Voices of new Teachers of Color. Journal of Research in Science Teaching, 60(1), 196–233. https://doi.org/10.1002/tea.21795.
Vonk, J. H. C. (1989). Beginning teachers’ Professional developmentand its implications for teacher education and training.The Irish Journal of Education, XXIII(1), 5–21.
Wang, C., Ni, H., Ding, Y., & Yi, C. (2015). Chinese teachers’ perceptions of the roles and functions of school psychological service providers in Beijing. School Psychology International, 36(1), 77–93. https://doi.org/10.1177/0143034314560623.
Westergård, E. (2013). Teacher competencies and parental cooperation. International Journal about Parents in Education, 7(2), 91-99.
Yılmaz, K. & Çelik, M. (2020). Öğretmenler arasında mesleki işbirliğine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 731-740.
Yu, G. & Wang, C. (2023). Teacher as mediator: how teacher ınteracts with parents of the victim and agent in school conflict. Contrastive Pragmatics, 4, 88-117.
Zhang, L. & Jiang, L. (2023). The role of emotion in Chinese preschool teachers’ identity construction. Teaching and Teacher Education, 123. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.104010

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Temel Eğitim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Mercan Uzun ^*
0000-0001-9069-1375
Türkiye

Yusuf Özdemir
0000-0003-2024-6916
Türkiye

Eda Bütün Kar
0000-0002-6226-0137
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2023

Kabul Tarihi

16 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1259648

IZ

https://izlik.org/JA67GA48UY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mercan Uzun, E., Özdemir, Y., & Bütün Kar, E. (2023). Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Yeterlikleri, İşbirliğine Yönelik Tutumları ve Rekabetçilikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(4), 907-920. https://doi.org/10.30703/cije.1259648

Cited By

Motivational processes of preschool teachers before and after entering the teaching profession

Journal of Early Childhood Teacher Education

https://doi.org/10.1080/10901027.2025.2502435