Lisans Düzeyinde Çokkültürlü Eğitim Dersinin Öğretmen Adaylarının Tutumlarına ve Görüşlerine Etkisinin Değerlendirilmesi

Yahya Han Erbaş

doi:10.30703/cije.1200873

TR EN

Lisans Düzeyinde Çokkültürlü Eğitim Dersinin Öğretmen Adaylarının Tutumlarına ve Görüşlerine Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Dünyada var olan insan hareketliliği günümüzde her alanda olduğu gibi sınıflardaki demografik yapının değişmesine etki etmektedir. Bu değişim öğretmenlerin daha fazla kültürlerle tanışmasına, doğal olarak daha farklı öğrencilere sahip olmasına sebep olmaktadır. Bu farklılıkları doğru bir şekilde eğitime ve topluma entegre etmek için uygulanabilecek yollardan biri de çokkültürlü eğitimdir. Aktif olarak görev yapan ve yeni yetişen öğretmenlerin çokkültürlülüğe yönelik eğitim alıp bilinçlenmeleri önemlidir. Bu çalışma 2021-2022 akademik yılında Marmara Bölgesi’nde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde seçmeli olarak sunulan “Çokkültürlü Eğitim” dersini alan 44 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen ile desenlenmiştir. Nicel veriler “Öğretmenlerin Çokkültürlü Tutum Ölçeği (ÖÇTÖ)” ile toplanmış olup nitel veriler hazırlanan görüşme formu ile elde edilmiştir. Bulgulara göre, çokkültürlü eğitim dersi alan öğretmen adaylarının, dersi almadan önceki durumlarına göre tutumları olumlu yönde değişmiştir. Ayrıca öğretmen adayları çokkültürlülüğün uygulanmasında karşılaşılabilecek olumlu, olumsuz yönleri ve dersin içeriğinde neler olması gerektiği konusunda görüş bildirmişlerdir. Öğretmen adayları çokkültürlü eğitimin en çok mesleki gelişime katkı sağlayacağı konusunda olumlu görüş bildirmişlerdir. Ayrıca öğretmen adayları kalabalık sınıflarda planlamanın çokkültürlü eğitimin muhtemel olumsuz yönü olabileceğini dile getirmişlerdir. Son olarak öğretmen adayları çokkültürlü eğitim dersi kapsamında cinsiyet eşitliğinden, göçmenlere, iletişim becerilerinden küreselleşmeye kadar birçok konunun yer almasını istemektedirler

Anahtar Kelimeler

An Evaluation of the Effect of Undergraduate Multicultural Education Course on the Attitudes and Opinions of Prospective Teachers

Abstract

Human mobility in the world affects the demographic structure of the classrooms, as it does in every field today. This change allows teachers to meet more cultures; naturally, it causes them to have more diverse students. One of the ways that can be applied to integrate these differences into education and society is multicultural education. It is important that teachers and prospective teachers receive training on multiculturalism to become more conscious. This study was carried out with 44 prospective teachers who took the "Multicultural Education" course offered as an elective in the school of education of a state university in the Marmara Region in the academic year of 2021-2022. The research was designed with an explanatory sequential design. Quantitative data were collected by Teacher Multicultural Attitude Survey (TMAS), and qualitative data were obtained with the prepared interview form. According to the findings, the attitudes of the prospective teachers who took the multicultural education course changed positively compared to their scores before taking the course. In addition, prospective teachers expressed their opinions on the positive and negative aspects of the application of multiculturalism and what should be in the content of the course. Prospective teachers expressed a positive opinion that multicultural education would contribute to professional development. In addition, prospective teachers highlighted that planning in crowded classrooms may be a possible negative aspect of multicultural education. Finally, prospective teachers expected many topics to be included in the multicultural education course such as gender equality, immigrants, communication skills, and globalization.

Keywords

Teşekkür

Çalışmaya katılan öğretmen adaylarına teşekkür ederim

Kaynakça

Akar, C. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin çokkültürlülük değerlerini yordama düzeyi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 741-762.
Akcaoğlu M, & Kayiş A. (2021). Öğretmen adaylarının çokkültürlü tutum ve öz-yeterliği: Kültürlerarası duyarlılığın aracı rolü. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50(2), 1241-1262. https://doi.org/10.14812/cufej.884922
Akkaya, N., Kırmızı, F. S., & İşçi, C. (2018). Öğretmen adaylarının çokkültürlülüğe ilişkin algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (29), 308-335. https://doi.org/10.14520/adyusbd.381005
Akman, Y. (2020). Öğretmenlerin mülteci öğrencilere yönelik tutumları ile çokkültürlü eğitim algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 247-262. https://doi.org/10.9779/pauefd.442061
Alvarez Gutiérrez, L. (2013). Costo Alto de Política Anti-imigrante Sobre la Familia y Educación 1 [The adverse consequences of anti-Latino immigration laws]. Theory Into Practice, 52(3), 169–179. https://doi.org/10.1080/00405841.2013.804308
Arsal, Z. (2019). Critical multicultural education and preservice teachers’ multicultural attitudes. Journal for Multicultural Education, 13(1), 106-118. https://doi.org/10.1108/JME-10-2017-0059
Arsal, Z., Arsal, D. M., & Akçaoğlu, M. Ö. (2017). Müzik öğretmen adaylarının çokkültürlü deneyim, tutum ve inançları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 17-31. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.28551-304618
Banks, J. A. (1993). Multicultural education: Historical development, dimensions, and practice. Review of research in education, 19, 3-49.

Banks, J. A., & Banks, C. A. M. (2001). Multicultural education: issues and perspectives. 4th ed: JohnWiley
Banks, J.A. (2008), An Introduction to Multicultural Education, Allyn and Bacon.
Beldağ, A., & Teymur, N. (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programında çokkültürlü eğitim: bir içerik analizi. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 2(2), 117-129.
Blas, E. A. (2014). Information literacy in the 21st century multicultural classroom: Using sociocultural literacy. Education Libraries, 37, 33-41.
Bodur, Y. (2012). Impact of course and fieldwork on multicultural beliefs and attitudes. Educational Forum, 76(1), 41-56
Bulut, M., & Sarıçam, H. (2016). Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarında çokkültürlü kişiliğin çokkültürlü eğitim tutumları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 295-322.
Büyüköztürk Ş., Çakmak, E. K., Akgün Ö. E., Karadeniz Ş. & Demirel F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi
Cho, G., & DeCastro-Ambrosetti, D. (2005). Is Ignorance Bliss? Pre-service Teachers' Attitudes Toward Multicultural Education. The High School Journal 89(2), 24-28. doi:10.1353/hsj.2005.0020.
Cochran-Smith, M. (2001). Multicultural education: Solution or problem for American schools? Journal of Teacher Education, 52(2), 91-93.
Colon-Muniz, A., Brady, J., & SooHoo, S. (2010). What do graduates say about multicultural teacher education? Issues in Teacher Education, 19(1), 85–108.
Creswell. J.W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Boston: Pearson.
Creswell, J. W. & Clark, V. L. P. (2015). Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Çalışkan, H., & Gençer, R. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime ilişkin tutum düzeylerinin incelenmesi. V. Sakarya’da Eğitim Araştırmaları Kongresi, 52, 63.
Demirdağ, S., & Ünlü-Kaynakçı, F. Z. (2019). Review of research on multiculturalism and multicultural education in Turkey: 2000-2018. International Online Journal of Educational Sciences, 11(5), 1-13.
Engin, G., & Genç, S. Z. (2015). Attitudes teacher candidates towards multicultural education (Çanakkale Onsekiz Mart University Example). Route Educational and Social Science Journal, 2(2), 30-39.
Erbaş, Y. H. (2019). A qualitative case study of multicultural education in Turkey: Definitions of multiculturalism and multicultural education. International Journal of Progressive Education, 15(1), 23-43.
Eryaman, M. Y., Genc, S. Z., & Aktan, E. (2011) Perceptions of the EU and Democratic Values, Spinthourakis, J. A., Lalor J. & Berg W. (Eds.) içinde, Cultural diversity in the classroom, ss. 199- 217, Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.
Florian, L. (2012). Preparing teachers to work in inclusive classrooms: Key lessons for the professional development of teacher educators from Scotland’s Inclusive Practice Project. Journal of Teacher Education, 63(4), 275–285.
Fraenkel, J.R., Wallen, N.E. & Hyun H.H. (2012). How to design and evaluate research in education. Mc-Graw Hill: Boston.
Gay, G. (2000). The importance of multicultural education. Educational Leadership, 61(4).
Gay, G. & Howard, T.C. (2000). Multicultural teacher education for the 21st century, The Teacher Educator, 36(1), 1-16, https://doi.org/10.1080/08878730009555246
Göç İdaresi Başkanlığı (Kasım, 2022). Geçici koruma. 4 Kasım 2022 tarihinde https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 adresinden alınmıştır.
Göküş, Ş. (2020). DKAB ve İHL meslek dersleri öğretmen adaylarının çokkültürlülük algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (44), 96-126.
Grant, C. A., & Sleeter, C. E. (2003). Turning on Learning: Five Approaches for Multicultural Teaching Plans for Race, Class, Gender, and Disability (3rd ed.). New York: Wiley
Güngör, S., Buyruk, H., & Özdemir, Y. (2018). Öğretmen adaylarının çokkültürlülüğe ilişkin tutumları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(66), 816-836. https://doi.org/10.17755/esosder.386067
Brown, R. (December, 2018). Thanks, Professor Banks: ‘The Father of Multicultural Education’ is retiring after 50 years at UW. 25 Ekim 2022 tarihinde https://magazine.washington.edu/feature/james-banks-uw-retires-multicultural-education/ adresinden alınmıştır.
İnsan Hakları evrensel beyannamesi (1948) https://www.ohchr.org/sites/default/files/UDHR/Documents/UDHR_Translations/trk.pdf
İşler, N. K., & Dedeoğlu, H. (2019). Multicultural children literature in preservice teacher education: Responses through literature circles. International Journal of Progressive Education, 15(4), 130-141. https://doi.org/ 10.29329/ijpe.2019.203.10
Kamışlı, H. (2019). Sınıf öğretmenliği lisans programının çok kültürlü eğitim kavramları açısından değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 18(4), 1539-1549. https://doi.org/ 10.17051/ilkonline.2019.632381
Karabacak, N. (2022). 2018 Sınıf öğretmenliği lisans programı revizyonunun uygulayıcıların gözünden incelenmesi. Anadolu Journal Of Educational Sciences International, 12(2), 574-607. https://doi.org/10.18039/ajesi.936035
Karaçam, M. Ş., & Koca, C. (2012). Beden eğitimi öğretmen adaylarının çokkültürlülük farkındalıkları. Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 89-103.
Karadağ, Y., & Özden, D. Ö. (2020). Çokkültürlü eğitim ortamlarına geleceğin sosyal bilgiler öğretmenlerini hazırlamak: Öğretmen adaylarının çokkültürlü yeterlikleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 179-201. https://doi.org./ 10.7822/omuefd.764913
Karakaş, H., & Erbaş, Y. H. (2018). Öğretmen adaylarının çokkültürlü deneyimleri ve (Türkiye’deki) kültürel ve sosyal gruplara yönelik düşünceleri. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 59-81. https://doi.org/10.20860/ijoses.374599
Kaya, Ö. S. (2019). Çokkültürlülük algısı ve diğerkâmlık Suriyelilere yönelik tutumu etkiler mi? Öğretmen adayları gözünden bir çalışma. SDU International Journal of Educational Studies, 6(2), 86-100. https://doi.org/10.33710/sduijes.612077
Keengwe, J. (2010). Fostering cross cultural competence in preservice teachers through multicultural education experiences. Early Childhood Education Journal, 38(3), 197-204.
Kimzan, İ., & Arıkan, A. (2018). Erken çocukluk dönemi öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 670-686. https://doi.org/10.17679/inuefd.426978
KONDA (2006). Toplumsal Yapı Araştırması. 10 Ekim 2022 tarihinde https://konda.com.tr/uploads/2006-09-konda-toplumsal-yapi-e06eae581afa97f4a6acc01606f55f9f4f8a3a44797a2401c11b16aca4f34aec.pdf adresinden alınmıştır.
McShay, J., & Randolph Leigh, P. (2005). Reconceptualizing equity pedagogy in technology teacher education: A double infusion model. Multicultural Perspectives, 7(3), 10-19.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (Çev. Ed. Akbaba Altun, S. veErsoy, A.). Pegem Akademi.
Neuharth-Pritchett, S., Reiff, J. C., & Pearson, C. A. (2001). Through the eyes of preservice teachers: Implications for the multicultural journey from teacher education. Journal of Research in Childhood Education, 15(2), 256-269.
Nieto, S. (2004). Affirming diversity: The sociopolitical context of multicultural education. Longman
Onur-Sezer, G., & Bağçeli-Kahraman, P. (2017). Sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ile kültürlerarası duyarlılıkları arasındaki ilişki: Uludağ üniversitesi örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 550-560. https://doi.org/10.17860/mersinefd.336742
Oryan, S., & Ravid, R. (2019). The experiences of pre-service teachers delivering a study unit on multiculturalism, racism and prejudice. Teaching and Teacher Education, 86, 102911. https://doi.org/10.1016/j.tate.2019.102911
Öksüz, Y., Güven-Demir, E. & İci, A. (2016). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının “çokkültürlü eğitim” kavramına ilişkin metaforlarının incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (59), 1263-1278. https://doi.org/10.17755/esosder.263230 Pallant, J. (2001). SPSS survival manual. Open University Press.
Polat, İ., & Kılıç, E. (2013). Türkiye’de çokkültürlü eğitim ve çokkültürlü eğitimde öğretmen yeterlilikleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 352-372.
Ponterotto, J. G., Baluch, S., Greig, T., & Rivera, L. (1998). Development and initial score validation of the teacher multicultural altitude survey. Educational and psychological measurement, 58(6), 1002-1016.
Ray, A., Bowman, B., & Robbins, J. (2006). Preparing early childhood teachers to successfully educate all children: The Contribution of State Boards of Higher Education and National Professional Accreditation Organizations, Project on race, class, and culture in early childhood. Chicago, IL: Erikson Institute.
Ruales, S. T. P., Agirdag, O., & Van Petegem, W. (2020). Development and validation of the multicultural sensitivity scale for pre-service teachers. Multicultural Education Review, 12(3), 177-194. https://doi.org/10.1080/2005615X.2020.1808926
Sleeter, C., & Grant, C. (2007). Making choices for multicultural education: Five approaches to race, class, and gender (5th ed.). John Wiley and Sons.
Smith, E. B. (2009). Approaches to multicultural education in preservice teacher education: Philosophical frameworks and models for teaching. Multicultural Education, 16(3), 45-50.
Szabo, S., & Anderson, G. (2009). Helping teacher candidates examine their multicultural attitudes. Educational Horizons, 190-197. Şengül, F. N. (2021). Öğretmen adaylarında çokkültürlülük ve dini tutum ilişkisi. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20(20), 89-117. https://doi.org/10.51553/bozifder.994581
Taylor, R., Kumi-Yeboah, A., & Ringlaben, R. P. (2016). Pre-Service Teachers' Perceptions towards Multicultural Education & Teaching of Culturally & Linguistically Diverse Learners. Multicultural Education, 23, 42-48.
Tertemiz, N. I., & Aslantaş, S. (2016). Çokkültürlü eğitime dayalı proje çalışmasının sınıf öğretmeni adaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeylerine etkisi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 7-22.
Türkan, A., Aydın, H., & Üner, S. S. (2016). Öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ile epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İlköğretim Online, 15(1), 148-159. http://dx.doi.org/10.17051/io.2016.16818
UNICEF (1989). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. 3 Ekim 2022 tarihinde https://www.unicef.org/turkiye/%C3%A7ocuk-haklar%C4%B1na-dair-s%C3%B6zle%C5%9Fme adresinden alınmıştır.
Ünlü, İ., Örten, H. (2013). Öğretmen adaylarının çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitime yönelik algılarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 287-302
Van Tartwijk, J., den Brok, P., Veldman, I., & Wubbels, T. (2009). Teachers’ practical knowledge about classroom management in multicultural classrooms. Teaching and teacher education, 25(3), 453-460. Whitaker, M. C., & Valtierra, K. M. (2018). Enhancing preservice teachers’ motivation to teach diverse learners. Teaching And Teacher Education, 73, 171-182. https://doi.org/10.1016/j.tate.2018.04.004
Yazıcı, S., Başol, G., & Toprak, G. (2009). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim tutumları: Bir güvenirlik ve geçerlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37, 229–242.
Yazıcı, F., Pamuk, A., & Yıldırım, T. (2016). Tarih öğretmen adaylarının çokkültürlülük ve yurtseverlik tutumları arasındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 11(9), 947-964
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık
Yolcu, A., & Doğan, M. F. (2022). Kültürel çeşitlilik gösteren öğrencilerin matematik öğrenme fırsatları: Sınıf ve ortaokul matematik öğretmenlerinin bakış açıları ve pedagojik stratejileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (53), 390-408. https://doi.org/10.53444/deubefd.1063513

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yahya Han Erbaş ^*
0000-0003-0802-4536
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2022

Kabul Tarihi

7 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1200873

IZ

https://izlik.org/JA75BH53WL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Erbaş, Y. H. (2023). Lisans Düzeyinde Çokkültürlü Eğitim Dersinin Öğretmen Adaylarının Tutumlarına ve Görüşlerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(1), 222-236. https://doi.org/10.30703/cije.1200873