A Qualitative Research On The Grandparent-Grandchild Relationship In The Covid-19 Pandemic

Eda Nazlı Gaspik; Rumeysa Çapuk; Zerrin Mercan

doi:10.30703/cije.1200486

TR EN

Covid-19 Pandemisinde Büyük Ebeveyn-Torun İlişkisi Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Covid 19 pandemisi, getirdiği kısıtlamalarla aile içi iletişimi de şekillendirmektedir. Kısıtlamaların sıklıkla çocukları ve/ veya yaşlıları içermesi, büyük ebeveyn-torun ilişkisini değiştirmiştir. Covid–19 pandemisinde büyük ebeveynlerin torunlarıyla olan ilişkilerini incelemeyi amaçlayan bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim modeli ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden biri olan uygun/tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020–2021 yıllarında Gaziantep il merkezinde pandemi sürecini yaşayan 13 büyük ebeveyn ve 13 tane torunu oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak büyük ebeveynler ile görüşmek amacıyla hazırlanan "Pandemi Sürecinde Büyük Ebeveyn-Torun İlişkisine Yönelik Büyük Ebeveyn Görüşleri Formu " ve çocukların görüşlerinin yer aldığı çocuk resimleri kullanılmıştır. Çocuklardan elde edilen veriler 26 adet resimden oluşmaktadır. Resimlerden 13'ü çocukların Covid–19 süreci hakkındaki düşüncelerini yansıtırken, 13'ü büyük ebeveynleriyle olan ilişkilerini yansıtmaktadır. Elde edilen veriler üzerinde içerik analizi yapılmıştır. Çalışmanın bulgularından yola çıkarak elde edilen sonuçta Covid–19 pandemisinin büyük ebeveynlerin torunlarıyla ilişkisini olumsuz etkilediği, çocukların Covid–19 sürecinden olumsuz etkilendiği ancak torunları açısından büyük ebeveynleriyle ilişkilerinin etkilenmediği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

A Qualitative Research On The Grandparent-Grandchild Relationship In The Covid-19 Pandemic

Abstract

The study aims to examine the relationships of grandparents with their grandchildren in the Covid–19 pandemic. The phenomenological model and interview technique, one of the qualitative research designs, was used. The convenient/accidental sampling method, which is one of the non-random sampling methods, was used in the study. The study group of the research consists of 13 grandparents and 13 grandchildren who experienced the pandemic process in Gaziantep city center in 2020–2021. In the study, the "Grandparent Opinions Form for the Grandparent-Grandchild Relationship During the Pandemic Process", which was prepared to meet with grandparents, and children's pictures in which children's views took place were used as data collection tools. The data obtained from the children consists of 26 pictures. While 13 of the pictures reflect children's thoughts about the Covid–19 process, 13 of them reflect their relationship with their grandparents. Content analysis was performed on the obtained data. Based on the findings of the study, it was revealed that the Covid–19 pandemic negatively affected the relationship of grandparents with their grandchildren, children were negatively affected by the Covid–19 process, but their relationships with their grandparents were not affected in terms of their grandchildren.

Keywords

Kaynakça

Adıgüzel, C., Dumencı̇, S. B., ve Topal, M. Çekingenlik davranışının tespiti ve giderilmesine ı̇lişkin şema yaklaşımı ı̇ le büyük ebeveyn–ebeveyn ve çocuk ı̇lişkisi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 1(1), 17-25.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı [ASPB]. (2002). 2001 Yılı aile raporu. Ankara: T.C.
Akın, F., ve Aslan, N. (2021). Covid-19 pandemı̇sı̇nde okul öncesı̇ dönemdekı̇ öğrencı̇lerı̇n uzaktan eğı̇tı̇mı̇: bı̇r eylem araştırması. Alanyazın Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 2(1), 7- 14.
Akkaş Baysal, E., Ocak, G., ve Ocak, İ. (2020). Covid-19 salgını sürecinde okul öncesi çocuklarının eba ve diğer uzaktan eğitim faaliyetlerine ı̇lişkin ebeveyn görüşleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 6(2), 185-214. doi: 10.47615/issej.835211
Akoğlu, G., ve Karaaslan, B. T. (2020). Covid-19 ve izolasyon sürecinin çocuklar üzerindeki olası psikososyal etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 99-103.
Altan, S.,ve Tarhan, S. (2018). Büyükanneden toruna: yaşam boyu öğrenme sürecinde değer ve beceri aktarımı. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 26-42.
Altın, Z. (2020). Covid-19 pandemisinde yaşlılar. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 30, 49-57.
Aral, N., Fındık, E., Öz, S., Karataş, B. K., Güneş, L. C.,ve Kadan, G. (2021). Covid 19 pandemi sürecinde okul öncesi dönemde uzaktan eğitim: deneysel bir çalışma. Turkish Studies, 16(2).

Arıcı, B. (2006). Resı̇m, psı̇kolojı̇ ve çocuğun dünyasında resı̇m. Sanat Dergisi, (10), 15-22.
Batı, D. (2012). 4-12 yaş: Çocuk resimleri ve onların iç dünyalarının resimlerine yansıması. Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Yayınları. Erişim adresi: https://docplayer.biz.tr/3127820- 2001- yili-aile-raporu.html
Bilir, N. (2018). Yaşlılık tanımı, yaşlılık kavramı, epidemiyolojik özellikler. Yaşlılık ve Solunum Hastalıkları. Ertürk A, Bahadır A, Koşar FSerisi (ed): TÜSAD Eğitim Kitapları, Istanbul, 13-31.
Bölüktaş, R. P. (2017). Temel gerontoloji. Erişim adresi: http://auzefkitap.istanbul.edu.tr/kitap/yasli_bakimi_onlisans_ao/temel_gerontoloji.p df
Brooks, S. K., Smith, L. E., Webster, R. K., Weston, D., Woodland, L., Hall, I., and Rubin, G. J. (2020). The impact of unplanned school closure on children’s social contact: rapid evidence review. Eurosurveillance, 25(13), 2000188.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2015). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (23. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Canatan, K.,ve Yıldırım, E. (2011). Aile sosyolojisi.Erişim adresi: https://docplayer.biz.tr/17228533- Aile-sosyolojisi-doc-dr-kadir-canatan-doc-dr-ergun- yildirim.html
Civelek, P., and Uyanık, G. (2020). Okul öncesi eğitimde ‘okul dışarıda günü’ etkinliklerinin incelenmesi: Covid-19 pandemisinin etkisi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 3(2), 116- 134. http://doi.org/10.33400/kuje.814337
Çalışkan, Y. (2020). COVİD-19 pandemisi ve karantina sürecinde çocuk ruh sağlığı. Medical Research Reports, 3(Özel Sayı), 149-154.
Çapcıoğlu, İ. (2018). Sekülerleşen Toplumda bireyselleşen aile. Turkish Studies, 13(2), 19-34.
Çifci, E. G., and Tören, Z. (2019). Torun bakımı veren büyük ebeveynlerı̇ yenı̇den düşünmek: sosyal hı̇zmet alanına bı̇r katkı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(3), 988- 1004.
Demı̇rı̇z, S., ve Arpacı, F. (2016). Okul öncesi dönem çocuklarının büyük ebeveynleri hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 707-726.
Erol, R. (2020). Covid-19 enfeksiyonunun çocuklar üzerindeki psikososyal etkileri. Sağlık Bilimleri Dergisi 1, 109-114.
Foster M, Carter B, & O'Sullivan TA. Quaye, A. (Eds). (2020). The international network for child and family centred care (2020) Our COVID-19 Artwork. Erişim adresi: www.incfcc.weebly.com
Gülay Ogelman, H. Güngör, H., and Göktaş, İ. (2021). Covid-19 ve yenı̇ dönemdekı̇ okula uyum sürecı̇: okul öncesı̇ eğı̇tı̇mı̇ öğretmenlerı̇nı̇n görüşlerı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 10(1), 11-24. ISSN: 2146-9466
Gürsoy, F., and Coşkun, T. (2006). Büyük ebeveynlerı̇ yle yaşayan çocukların aı̇le ortamlarini değerlendı̇rmelerı̇. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 151-164.
Halmatov, S. (2016). Çocuk resimleri analizi ve psikolojik resim testleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Hazer, O. (2012). Büyük ebeveynlerinin ergenler tarafından algılanan özelliklerini etkileyen faktörlerin incelenmesi. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 29(1), 123-141. http://dergipark.gov.tr/huefd/issue/41214/511219
İnan, H. Z. (2020). Covid-19 pandemı̇ sürecı̇ nde okul öncesı̇ eğı̇tı̇mı̇n yenı̇den yapilandirilmasi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 831-849.
İnce, C. (2020). Afetlerde sosyal savunmasız bı̇r grup olarak yaşlılar: Covid-19 örneğı̇. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(9), 184-198.
Jiao, W. Y., Wang, L. N., Liu, J., Fang, S. F., Jiao, F. Y., Pettoello-Mantovani, M., and Somekh, E. (2020). Behavioral and emotional disorders in children during the COVID-19 epidemic. The Journal of Pediatrics, 1-4. doi: 10.1016/j.jpeds.2020.03.013 Kadan, G., Aysu, B., ve Aral, N. (2020). Covid 19 sürecı̇nde çocuklar: gelı̇şı̇msel ı̇htı̇ yaçlar ve önerı̇ler. Journal of the Institute of Social Sciences Cankiri Karatekin University/Cankiri Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(2).
Karataş, Z. (2020). Covid-19 Pandemisinin toplumsal etkileri, değişim ve güçlenme. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 4(1), 3-17.
Kırık, A. M., and Özkoçak, V. (2020). Yenidünya düzeni bağlamında sosyal medya ve yeni koronavirüs (Covid-19) pandemisi. Sosyal Bilimler Dergisi, 45(1), 133-154.
Mazlum, M. M., & Atalay Mazlum, A. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yönteminin belirlenmesi. Route Educational and Social Science Journal, 4(4), 1-21.
Ocak, K. (2021). Covid-19 salgınında vaka yönetı̇mı̇ ve çocuklar. Covid-19 Salgınında Vaka Yönetimi, 28.
Orgilés M, Morales A, Delveccio E, Mazzeschi C, and Espada JP. (2020). Immediate psychological effects of the COVID-19 quarantine in youth from Italy and Spain. https://www.researchgate.net/publication/340763347_Immediate_psychological_eff e cts_of_the_COVID19_quarantine_in_youth_from_Italy_and_Spain.
Özsarı, E., and Aytar, A. G. (2020). Kentsel ve kırsal kesimde yaşayan çocukların “hayalimdeki şehir” resimlerinin ı̇ncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 90- 117.
Öztürk, M. S., and Hazer, O. (2017). Nesı̇ller arasi aktı̇vı̇teler: genç torunlar bakış açısı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (53), 55-71.
Pembecioğlu, N. (2020). COVID-19-Medya Okuryazarlığı ve Çocuklar Üzerine Etkileri. Çocuk ve Medeniyet, 5(9), 73-112.
Pisano, L., Galimi, D., and Cerniglia, L. (2020). A qualitative report on exploratory data on the possible emotional/behavioral correlates of Covid-19 lockdown in 4-10 years children in Italy. Retrieved from: https://psyarxiv.com/stwbn/ 2020, 1-22. 10.31234/osf.io/stwbn.
Sarı, E., and Sarı, B. (2020). Krı̇z zamanlarinda eğı̇tı̇m yönetı̇mı̇: Covid-19 örneğı̇. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 49-63.
Sewell, K. (2011). Researching sensitive issues: a critical appraisal of ‘draw-and-write’ as a data collection technique in eliciting children's perceptions. International Journal of Research & Method in Education, 34(2), 175-191. doi: 10.1080/1743727X.2011.578820
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Rehberi. Ankara.
Tiryaki, Ö., Zengin, H., and Çınar, N. (2021). Çocukların COVID-19 pandemisine ilişkin algılarının çizdikleri resimlere yansıması. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 4(3), 296- 305.
Tunca, A., and Durmuş, E. (2019). Büyükannelerin torun büyütme yaşantılarının ı̇ncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (41), 209-226.
Tuzcuoğlu, N., Aydin, D., and Balaban, S. (2021). Pandemi Döneminde Okul Öncesi Dönem Çocukları ve Annelerinin Psikososyal Açıdan Etkilenme Durumunun Anne Görüşleri Doğrultusunda İncelenmesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1- 13.
TÜİK (T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu). (2020). Yaşlı nüfusun demografik değişimi (2020). Erişim adresi: yasli-nufus-demografik-degisimi-2020.pdf (ailevecalisma.gov.tr).
Uğur, S. B. (2017). Değişen toplumda değişen büyük ebeveynlik modelleri: torunlarına bakan büyük ebeveynler. Yaşlanma Çalışmaları Derneği Yayınları, 3.
Uğur, S. B. (2018). Torun Bakım Faaliyetinin Bakım Sağlayıcı Büyükannelerin Sağlık Durumları Üzerindeki Etkisi. Antalya: Mediterranean Journal of Humanities Dergisi, 8(1), 399-415.
Uğur, S. B. (2020). Çocuk bakımında büyükannelik ve büyükbabalık: toplumsal cinsiyet tartışmaları bağlamında nitel bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 3(1), 122-154.
UNESCO. (2020). Global monitoring of school closures caused by COVID-19: UNESCO. Retrieved from: www.https://en.unesco.org/covid19/educationresponse.
Usta, S. Y., & Gökcan, H. N. (2020). Çocukların ve annelerinin gözünden Covid-19.International Journal of Social Sciences and Education Research, 6(2), 187-206.
Uysa, M. T., ve Eren, G. T. (2020). Covıd-19 salgın sürecinde sosyal medyada yaşlılara yönelik ayrımcılık: twitter örneği. Electronic Turkish Studies, 15(4).
Varışlı, B., ve Gültekin, T. (2020). Yaşlı ayrımcılığının pandemi hali: Covid-19 sürecinde kuşaklararası etkileşimin dönüşümü. Electronic Turkish Studies, 15(4).
Wang G., Zhang J., Zhao J., Zhang Y., and Jiang F. (2020). Mitigate the effects of home confinement on children during the COVID-19 outbreak. The Lancet, 395, 945-947.
Yaşar, Ö., ve Avcı, N. (2020). Değişen yaşlılık algısı: Covid-19 ile damgalanan yaşlılar. Electronic Turkish Studies, 15(4).
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, B. (2021). Preschool education in Turkey during the Covid-19 pandemic: a phenomenological study. Early Childhood Education Journal, 1-17.
Yıldız, A., ve Vural, R. A. (2020). Covid-19 pandemisi ve derinleşen eğitim eşitsizlikleri. TTB Covid- 19 Pandemisi Altıncı Ay Değerlendirme Raporu, 556- 565.
Yıldız Çiçekler, C.,ve Öner Koruklu, N. (2013). 4-6 yaş arasındaki çocukların serbest resim çalışmalarındaki resim özellikleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-2), 551-563.
Yukay Yüksel, M., Canel, N., Mutlu, N., Yılmaz, S., ve Çap, E. (2015). Okul öncesi çağdaki çocukların" ı̇yi" ve" kötü" kavram algılarının resim analizi yöntemiyle ı̇ncelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 13(29), 271-303.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Eda Nazlı Gaspik
0000-0002-3530-7323
Türkiye

Rumeysa Çapuk
0000-0003-1197-7151
Türkiye

Zerrin Mercan ^*
0000-0002-9263-4363
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2022

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.30703/cije.1200486

IZ

https://izlik.org/JA97FB83RF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gaspik, E. N., Çapuk, R., & Mercan, Z. (2023). A Qualitative Research On The Grandparent-Grandchild Relationship In The Covid-19 Pandemic. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(2), 377-388. https://doi.org/10.30703/cije.1200486

Cited By

Children's opinions about older people: A cross‐sectional study in Turkiye

Australasian Journal on Ageing

https://doi.org/10.1111/ajag.13391