Okul Öncesi Dönemde Çocukların Rekabet Sitillerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Döndü Neslihan Bay

TR

Okul Öncesi Dönemde Çocukların Rekabet Sitillerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Bu araştırma okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların rekabet sitillerinin belirlenmesi ve bazı sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Eskişehir ilinin Odunpazarı merkez ilçesinde 4 anaokulu ve 4 anasınıfına devam eden 223 çocuktur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Paquette, Gagnon, Bouchard, Bigras ve Schneider (2013) tarafından geliştirilen, Uyanık Balat, Akman ve Arslan Çiftçi (2017) tarafından Türkçeye uyarlaması gerçekleştirilen “Okul Öncesi Rekabet Ölçeği” kullanılmıştır. Çocukların rekabet sitilleri çocuğun yaşı, cinsiyeti, doğum sırası, kardeş sayısı, okula devam süresi, anne ve babanın yaşı, çalışma ve öğrenim durumu değişkenleri açısından incelenmiştir. Okul öncesi dönem çocuklarının rekabet stillerinin tespit edilmesi amacıyla boyutlar bazında betimsel istatistikler; çocukların demografik özelliklerine göre fark istatistikleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda çocuklarının rekabet olarak en çok baskınlığın korunumu hiyerarşisi stiline sahip olduğu belirlemiştir. Çocukların yaşı, okula devam süreleri, anne ve babalarının eğitim düzeyleri ve annelerinin çalışma durumlarına göre rekabet sitillerinde anlamlı farklılıklar görülürken, cinsiyet, kardeş sayısı, annenin ve babanın yaşı ve babanın mesleği değişkenlerine göre çocukların rekabet sitillerinde anlamlı farklılık görülmemiştir. Çocukların yaş ve okula devam süreleri değişkenlerine göre göreve yönelik rekabet ve baskınlığın korunumu hiyerarşisinde artış olduğu görülmüştür. Benzer şekilde anne ve babanın eğitim düzeyleri arttıkça baskınlığın korunumu hiyerarşisinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Okul öncesi,sosyal gelişim,rekabet,rekabet sitilleri

References

Arı, R. (2005). Gelişim ve öğrenme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Başal, H. A. (2012). Gelişim ve psikoloji: Nasıl mutlu ve başarılı bir çocuk yetiştirebilirim?, Bursa: Ekin Yayınları.
Benenson, J. F., Nicholson, C., Waite, A., Roy, R., Simpson, A. (2001). The influence of group size on children's competitive behavior. Child development, 72(3), 921-928.
Bronstein, M.H., Zlotnik, D. (2008). Parenting Styles and Their Effects. M. M. Haith ve J.B.Benson (Ed.), Infant and Early Childhood Development ,496-509. Elsevier Inc
Bugental, D. B., Lyon, J. E., Krantz, J., Cortez, V. (1997). Who's the boss? Differential accessibility of dominance ideation in parent–child relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 72(6), 1297-1309.
Burger, J. M. (2006). Kişilik, İ. D. Erguvan-Sarıoğlu (Çev.), İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Charlesworth, W. R. (1996). Co-operation and competition: Contributions to an evolutionary and developmental model. International Journal of Behavioral Development, 19(1), 25-38.
Çağdaş, A., Seçer, Z. (2002). Çocuk ve ergende sosyal ve ahlak gelişimi. İstanbul: Nobel Yayınevi.

Derman, M. T., Başal, H. A. (2013). Okulöncesi çocuklarında gözlenen davranış problemleri ile ailelerinin anne-baba tutumları arasındaki ilişki. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 115-144.
Flanders, J. L., Herman, K. N., Paquette, D. (2013).Rough-and-tumble play and the cooperation-competi-tion dilemma: Evolutionary and developmental per-spectives on the development of social competence. In D. Narvaez, J. Panksepp, A. N. Schore, & T. R. Gleason (Eds.), Evolution, early experience and human development (pp. 371–387). New York, NY: Oxford University Press.
Furstenberg, F. F., Jr. (1995). Fathering in the inner city: Paternal participation and public policy. In W. Marsiglio (Ed.), Research on men and masculinities series, 7. Fatherhood: Contemporary theory, research, and social policy (pp. 119-147). Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications, Inc.
Giota, J. (2010). Multidimensional and hierarchical assessment of adolescents’ motivation in school. Scandinavian Journal of Educational Research, 54(1), 83-97.
Green, V. A., Cillessen, A. H., Berthelsen, D., Irving, K., & Catherwood, D. (2003). The effect of gender context on children's social behavior in a limited resource situation: An observational study. Social Development, 12(4), 586-604.
Griffin-Pierson, S. (1990). The Competitiveness Questionnaire: A Measure of Two Components of Competitiveness. Measurement and evaluation in counseling and development, 23(3), 108-15.
Harackiewicz, J.M., Barron, K.E., Pintrich, P.R., Elliot A.J., Thrash, T.M. (2002). Revision of achievement goal theory: Necessary and illuminating. Journal of Educational Psychology, 94, 638–654.
Kandır, A. (2000). Öğretmenlerin beş-altı yaş çocuklarında görülen davranış problemlerine ilişkin bilgi ve tutumları. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 42-50.
Kandır, A., Alpan, U. Y. (2008). Okul öncesi dönemde sosyal-duygusal gelişime anne-baba davranışlarının etkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 14(14), 33-38.
Kapıkıran, N C., İvrendi, A, B., Adak, A. (2006). Okul öncesi çocukların sosyal becerileri: Durum saptaması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (1), 20-28.
Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın.
Landry, S. H., Smith, K. E., Swank, P. R. (2006). Responsive parenting: Establishing early foundations for social communication, and independent problem-solving skills. Developmental Psychology, 42, 627-642.
La Freniere, P. J., Charlesworth, W. R. (1987). Effects of friendship and dominance status on preschooler's resource utilization in a cooperative/competitive situation. International Journal of Behavioral Development, 10(3), 345-358.
Lengua, L. J., Honorado, E., Bush, N. R. (2007). Contextual risk and parenting as predictors of effortful control and social competence in preschool children. Journal of Applied Developmental Psychology, 28, 40-55.
McClelland, M. M., Morrison, F.J. (2003). The Emergence of learning-related social skills in preschool children. Early Childhood Research Quarterly, 18, 206-224.
Mize, J, Abell, E. (2006). Teaching social skills to kids who don’t have them. Retrieved 18, 09,2019 from http://www.ldonline.org/article/14545/
Paquette, D. (1994). Fighting and play fighting in captive adolescent chimpanzees. Aggressive Behavior, 20(1), 49-65.
Paquette, D. (2004). Theorizing the father-child relationship: Mechanisms and developmental outcomes. Human development, 47(4), 193-219.
Paquette, D., Gagnon, M. N., Bouchard, L., Bigras, M., Schneider, B. H. (2013). A new tool to explore children’s social competencies: The preschool competition questionnaire. Child Development Research, 2013, 1-10.
Ryckman, R. M., Libby, C. R., van den Borne, B., Gold, J. A., Lindner, M. A. (1997). Values of hypercompetitive and personal development competitive individuals. Journal of personality assessment, 69(2), 271-283.
Sailor, D. (2004).Supporting Children in Their Home, School and Community. Boston: Pearson Press, 288-292.
Savin-Williams, R. C. (1979). Dominance hierarchies in groups of early adolescents. Child development, 50, 923-935.
Şener, Ş., Karacan, E. (1999). Anne-bebek çocuk etkileşiminde olumlu ve olumsuz özellikler. Aysel Ekşi (Ed.), Ben hasta değilim, içinde (s. 35–44). İstanbul: Nobel Yayınevi
Sheridan, S., Williams, P. (2006). Constructive competition in preschool. Journal Early Childhood Research, 4, 291–310.
Sheridan, S., Williams, P. (2011). Developing individual goals, shared goals, and the goals of others: Dimensions of constructive competition in learning contexts. Scandinavian Journal of Educational Research, 55(2), 145-164.
Shields, D. L., Bredemeier, B. L. (2009). True competition: A guide to pursuing excellence in sport and society. Champaign, IL: Human Kinetics.
Stipek, D., Recchia, S., McClintic, S., Lewis, M. (1992). Self-evaluation in young children. Monographs of the Society for Research in Child Development, 57(1), 1-95.
Strayer, F. F., Trudel, M. (1984). Developmental changes in the nature and function of social dominance among young children. Ethology and Sociobiology, 5(4), 279-295.
Tabak, N. (2007). İlköğretim 1. Kademede Davranış Sorunları Olan Çocukların Anne-Baba Tutumları (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Afyon.
Tassi, F., Schneider, B. H. (1997). Task‐Oriented Versus Other‐Referenced Competition: Differential Implications for Children's Peer Relations 1. Journal of Applied Social Psychology, 27(17), 1557-1580.
Tassi, F., Schneider, B. H., Richard, J. F. (2001). Competitive behavior at school in relation to social competence and incompetence in middle childhood. Revue Internationale de Psychologie Sociale, 14(2), 165-184.
Toda, M., Shinotsuka, H., McClintock, C. G., Steck, F. J. (1978). Development of competitive behavior as a function of culture, age, and social comparison. Journal of Personality and Social Psychology, 36, 825–839.
Tsiakara, A., Digelidis, N. (2012). Ways preschool children aged 4–5 years old express their desire to excel. European Psychomotricity Journal, 4, 41–48.
Tsiakara, A., Digelidis, N. (2014). Assessing preschool children’s competitive behavior: An observational system. Early Child Development and Care, 184 (11), 1648-1660.
Turan, Z. (2004). Ailede ruh sağlığı. Y. Uzuner (Ed.), Çocukta ruh sağlığı, uyum bozukluğu. içinde (s.45-56). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
Tuzgöl, M. (2016). Ana-baba tutumları farklı lise öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(14), 36-48.
Uyanık Balat, G., Akman, B., Arslan Çiftçi, H. (2017). Okul öncesi rekabet ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (10), 59-71.
Weinberger, N., Stein, K. (2008). Early competitive game playing in same-and mixed-gender peer groups. Merrill-Palmer Quarterly (1982-), 499-514.
Yağlı, A. (2013). Çocuğun eğitiminde ve sosyal gelişiminde çizgi filmlerin rolü: Caillou ve Pepee örneği. Turkish Studies, 8(10), 707-719.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Döndü Neslihan Bay ^*
0000-0002-2656-0458
Türkiye

Publication Date

June 24, 2020

Submission Date

September 30, 2019

Acceptance Date

January 28, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 9 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA36XC85FA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Bay, D. N. (2020). Okul Öncesi Dönemde Çocukların Rekabet Sitillerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(2), 557-578. https://izlik.org/JA36XC85FA

Okul Öncesi Dönemde Çocukların Rekabet Sitillerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Abstract

Okul Öncesi Dönemde Çocukların Rekabet Sitillerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite

© Cumhuriyet University, Faculty of Education