2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na Yönelik Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Görüşleri
Abstract
Sosyal Bilgiler dersi; sorumluluk sahibi, haklarını bilen ve kullanabilen, kültürünü koruyarak ileri nesillere aktarabilen vatandaşlar yetiştirmeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı; söz konusu gereksinimleri karşılamakla yükümlü olup çağın toplumsal, kültürel ve eğitsel dinamiklerine uyum sağlayacak biçimde güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Bu araştırmada, 5. sınıf düzeyinde ders veren Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bağlamında hazırlanan 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı [SBDÖP] hakkındaki görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Sivas il merkezinde görev yapan gönüllü 20 Sosyal Bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda 2024 SBDÖP’nin olumlu ve olumsuz yönleri, programa dair genel görüşler, uygulamada yaşanan zorluklar, öğrenme çıktıları ve ölçme değerlendirme süreçleri açısından değerlendirmeler tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenler; programın öğrenci merkezli yaklaşımını, somut örneklere ve etkinliklere yer vermesini olumlu yönde değerlendirirken öğretim materyallerinin ve ders saatinin yetersizliği, sınıfların kalabalık olması gibi etkenlerin programın uygulanmasına engel olduğu ve bu etkenler düzeltilmeden programın gerçekçi olmayacağı yönünde endişelerini dile getirmişlerdir. Araştırma sonuçlarından hareketle öğretim programı yenileme veya revize çalışmalarında, öğretmen görüşlerinin dikkate alındığı ve sürecin başından sonuna kadar paydaşların program hazırlama evresini ortak yürüttüğü bir sürecin izlenmesi önerilmektedir.
Keywords
References
- Ablak, S. & Yıldırım, S.G. (2021). Development of socıal studİes course in Turkey: 2000-2020 perıod. Ö. Akman, F.O. Atasoy & T. Gür (Edt.), In Education, social, health and political developments in Turkey between 2000-2020 (pp. 44-61). Isres Publishing. https://www.isres.org/books/chapters/eshpd_bolum_3_16-12-2021.pdf
- Akcan. C., & Ablak, S. (2024). Sosyal bilgiler öğretiminde analoji tekniği kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi: bir karma yöntem çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 362–388. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1448891
- Akpınar, B., Özer, B., Oral, B., & Köksalan, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin program geliştirme ve felsefi düzlemden analizi. EKEV Akademi Dergisi, 99, 59-73. https://doi.org/10.17753/sosekev.1489135
- Aydoğmuş, M. (2024). Çevre konularının 2018 ve 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programları bağlamında içerik ve öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sinop Üniversitesi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=LY6e5xGA7WWUpEdrBmEPLv7k62gu4MaxhCHcROiweLAZPMXeQIB1jEoeusxHmlZu
- Barr, R. D., Barth, J. L., & Shermis, S. S. (1977). Defining the social studies (Bulletin 51). National Council for the Social Studies.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. baskı). Pegem Akademi. https://depo.pegem.net/9789944919289.pdf
- Çelikkaya, T., & Kürümlüoğlu, M. (2018). Yenilenen sosyal bilgiler dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşleri. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(11), 104–120. https://izlik.org/JA69RB84ZE
- Çobanoğlu, R. & Yıldırım, A. (2021). Türkiye’de program geliştirme çalışmaları: Cumhuriyet’in ilanından günümüze tarihsel bir analiz. TEBD, 19(2), 810-830. https://doi.org/10.37217/tebd.912329
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Social Studies Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 11, 2026
Submission Date
June 4, 2025
Acceptance Date
October 7, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 15 Number: 1