Karşılıklı Öğretim Tekniği ile İlgili Bilimsel Çalışmaların Betimsel İçerik Analizi

This study aimed to reveal the trends in a comprehensive and holistic manner by classifying the research conducted between 1984 and 2023 using the reciprocal teaching technique in terms of citation information, year, subject area, research model, sample size, sample group, data collection tools and data analysis methods. The study adopted a descriptive-content analysis method to examine in detail the scientific studies conducted from the historical process of the reciprocal teaching technique (1984) to the present (2023). The universe of the research consisted of 41 scientific studies including theses, articles, reports, and abstracts published on the reciprocal teaching technique between 1984 and 2023. Of these studies, 21 were articles, 7 were doctoral dissertations, 4 were master's thesis, 4 were reports, 4 were abstracts and 1 was a book chapter. The "Publication Classification Form" developed by the researchers was used. The study used content analysis. The distribution of studies in the field of the Reciprocal Teaching Technique according to publication years indicated a significant increase as of 2018. The study determined that most of the studies were carried out on learning models and special education according to the subject areas, which can be explained by the fact that the reciprocal teaching technique was generally used to focus on reading comprehension skill. Further, the findings highlighted that most of the studies were conducted with participants between 31 and 100 according to sample size, and that most of the studies used quasi-experimental designs as the quantitative method, and the review and explanatory sequential designs as the qualitative method. The researchers suggest that studies in the field of the Reciprocal Teaching Technique can be diversified.

Bu çalışmada, 1984-2023 yılları arasında karşılık öğretim tekniği kullanılarak yapılan araştırmaların künye bilgisi, yıl, konu alanı, araştırma modeli, örneklem büyüklüğü, örneklem grubu, veri toplama araçları ve veri analiz yöntemleri açısından sınıflandırarak kapsamlı ve bütüncül bir şekilde eğilimlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma, karşılıklı öğretim tekniğinin tarihsel sürecinden (1984) günümüze kadar (2023) yapılan bilimsel çalışmaları detaylı olarak incelemek amacı ile nitel araştırma yöntemlerinden betimsel-içerik analizi deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 1984-2023 arasında karşılıklı öğretim tekniği ile ilgili yayımlanmış olan 41 adet tezler, makaleler, raporlar ve tebliğler gibi bilimsel çalışmalar oluşturmaktadır. Bu çalışmaların, 21’i makale, 7’si doktora tezi, 4’ü yüksek lisans tezi, 4’ü rapor, 4’ü bildiri ve 1’i ise kitap bölümüdür. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilen “Yayın Sınıflama Formu” kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizinde nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Karşılıklı öğretim tekniğine yönelik çalışmaların yıllara göre dağılımı incelendiğinde 2018 yılı itibariyle önemli bir artış olduğu bulgulanmıştır. Konu alanlarına göre araştırmalar incelendiğinde en fazla öğrenme modelleri ve özel eğitim alanı ile ilgili çalışmaların yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum, karşılıklı öğretim tekniğinin okuduğunu anlama becerisine odaklanması ile açıklanabilir. Çalışmalar, örneklem büyüklüğü açısından incelendiğinde 31-100 arası öğrenci ile daha çok çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırma modeline göre çalışmalar incelendiğinde nicel boyutta en fazla yarı deneysel, nitel boyutta derleme ve açıklayıcı sıralı desen kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, karşılıklı öğretim tekniği ile ilişkili yapılan çalışmaların çeşitlendirilmesi önerilebilir.