Öğretmenlerin Algılarına Göre Okul Müdürlerinin Paylaşılan Liderlik Davranışlarının İncelenmesi

In this study, it is aimed to examine the shared leadership behaviors of school principals in a multidimensional way according to teachers' perceptions. The research is a mixed method research in which quantitative and qualitative methods are used together. Sequential exploratory design, one of the mixed research designs, was used in the research. The quantitative research process was carried out with 430 teachers and the data obtained were analyzed with t test, Anova and post hoc tests. As a result of the quantitative data analysis, according to teachers' perceptions, shared leadership behaviors of school principals were found to be low. It was seen that the variables of gender and seniority of teachers created a significant difference. In the qualitative research process, interviews were held with 20 teachers who were voluntarily selected from the same sample, in the context of the concept of shared leadership and shared leadership behaviors of school principals and content analysis technique was used to analyze the obtained data. As a result, it was determined that teachers define the concept of shared leadership under five different themes: "Management Skills", "Respect for Individual Differences", "Teamwork and Solidarity", "Motivation" and "Innovation". When the quantitative and qualitative findings are combined, it is concluded that if school principals pay attention to the five themes mentioned above, their shared leadership behavior levels will increase according to teacher perceptions. It is recommended to implement an organizational structure and functioning that will reveal shared leadership in schools.

Bu çalışmada, öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin paylaşılan liderlik davranışlarının çok boyutlu olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı bir karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmada karma araştırma desenlerinden sıralı açımlayıcı desen kullanılmıştır. Nicel araştırma süreci 430 öğretmen ile yürütülmüş ve elde edilen veriler t testi, Anova ve post hoc testleri ile analiz edilmiştir. Nicel veri analizinin sonucunda öğretmen algılarına göre, okul müdürlerinin paylaşılan liderlik davranışlarının düşük düzeyde olduğu; öğretmenlerin cinsiyet ve kıdem değişkenlerinin anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmüştür. Nitel araştırma sürecinde aynı örneklem içinden gönüllü olarak seçilen 20 öğretmen ile paylaşılan liderlik kavramı ve okul müdürlerinin paylaşılan liderlik davranışları bağlamında görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analizi tekniğinden yararlanarak çözümlenmiştir. Nitel bulgular neticesinde; öğretmenlerin paylaşılan liderlik kavramını, “Yönetim Becerileri”, “Bireysel Farklılıklara Saygı”, “Takım Çalışması ve Dayanışma”, “Motivasyon” ve “Yenilikçilik” olmak üzere beş farklı tema başlığında tanımladığı tespit edilmiştir. Karma araştırma sonucunda elde edilen nicel ve nitel bulgular birleştirildiğinde; öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin paylaşılan liderlik davranışlarının düşük olduğu ve okul müdürlerinin paylaşılan liderlik için tanımlanan ilgili beş tema bağlamında davranışlarına dikkat etmeleri durumunda, öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin paylaşılan liderlik davranış düzeylerinin yükseleceği sonucuna ulaşılmıştır. Okullarda paylaşılan liderliği ortaya çıkaracak bir örgütsel yapının ve işleyişin hayata geçirilmesi ve okulun tüm paydaşlarını paylaşılan liderlik yaklaşımı doğrultusunda bilgilendirecek çeşitli hizmet içi eğitim seminerlerinin verilmesi önerilmiştir.