Research Article
BibTex RIS Cite

Matematik Öğretmenlerinin Matematik Yaparken ve Öğretirken Örnek Kullanımları

Year 2023, Issue: 56, 705 - 728, 22.06.2023
https://doi.org/10.53444/deubefd.1240608

Abstract

Örnekler matematik yaparken bir öğrenme ve öğretim aracı olarak kullanılmaktadır. Bundan dolayı örnekler matematik öğretim sürecinde merkezi bir rol oynamaktadır. Ancak örneklerin sınıf ortamında matematik öğretimi için nasıl kullanıldığı genellikle öğretmenin ellinde olup, bu süreç her zaman öğrencilerin matematik öğretimini desteklemeyebilir. Bu çalışma ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik öğretiminde seçtikleri örnekler ve bu örnek seçimlerinin altında yatan nedenleri keşfetmeyi bunun yanı sıra öğretmenlerin matematik yaparken ve öğretirken örnek kullanımı hakkındaki görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada keşfedici nitel araştırma deseninden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri on iki ortaokul matematik öğretmeni ile yarı-yapılandırılmış görüşmelerine dayanmaktadır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde açık kodlama süreci kullanılmıştır. Öğretmenlerin ‘çarpanlar ve katlar’ konusuna ilişkin örnekleri seçme nedenleri: ‘Daha kolay örneklerle başlama, amaçsız/ilk akla gelen, öğrenmeyi destekleme, matematiksel özelliğe dikkat çekme, yanlış genellemeleri engelleme, standart, istisnai bir duruma dikkat çekme ve farklı’ olmak üzere 8 kategori altında toplanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda öğretmenlerin tamamının daha kolay örneklerden başladığını bunun yanı sıra örneğin matematiksel özelliğine dikkat çektiklerini ve standart olduğu için örnekler seçtikleri görülmüştür. Öğretmenlerin çok az bir kısmının ise örnek seçerken istisnai bir duruma dikkat çekme, farklı örnekleri kullanma ve yanlış genellemeleri engelleme amacıyla seçtikleri görülmüştür. Bunun yanı sıra yapılan görüşmeler sırasında öğretmenlerin örnekleri çok sık kullandıkları ama örnekler hakkında çok fazla düşünmedikleri görülmüştür.

References

  • Alcock, L. and Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
  • Alkan, S. (2016). Matematik öğretmenlerinin kullandıkları örneklerin sınıflandırması ve öğretimsel açıklama boyutlarıyla ilişkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Alkan, S., Güven, B., ve Yılmaz, Ş. (2017). The types of examples teachers use in teaching function concept. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 367-384.
  • Bills, L., Mason, J., Watson, A., Zaslavsky, O., Goldenberg, P., Rowland, T., and Zazkis, R. (2006). RF02 Exemplification: The use of examples in teaching and learning mathematics.In PME CONFERENCE (Vol. 30, No. 1, p. 1).
  • Bills, L. & Watson, A. (2008). Editorial introduction. Special issue: The role and use of examples in mathematics education. Educational Studies in Mathematics,69, 77-79.
  • Dogan, M. F., & Williams-Pierce, C. (2021). The role of generic examples in teachers’ proving activities. Educational Studies in Mathematics, 106(1), 133-150.
  • Ellis, A. B., Ozgur, Z., Vinsonhaler, R., Dogan, M. F., Carolan, T., Lockwood, E., ... & Zaslavsky, O. (2019). Student thinking with examples: The criteria-affordances-purposes-strategies framework. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 263-283.
  • Goldenberg, P., and Mason, J. (2008). Shedding light on and with example spaces. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 183-194.
  • Gökbulut, Y. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının geometrik cisimler konusundaki pedagojik alan bilgileri. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Gökkurt, B., Şahin, Ö., & Soylu, Y. (2016). Öğretmen adaylarının değişken kavramına yönelik pedagojik alan bilgilerinin öğrenci hataları bağlamında incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 17-31.
  • Huang, C. H. (2017). Teachers’ choice and use of examples in teaching derivatives. American Journal of Educational Research, 5(11), 1152-1157.
  • Michener, E. R. (1978). Understanding understanding mathematics. Cognitive science, 2(4), 361-383. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). Ortaokul Matematik Dersi (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Genel Kurulu Başkanlığı.
  • Rowland, T. (2008). The purpose, design and use of examples in the teaching of elementary mathematics. Educational studies in mathematics, 69(2), 149-163.
  • Karaaslan, N. S. (2019). 8. sınıf matematik ders kitabındaki geometri örneklerinin türlerine göre analizi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Kaya, Y. S. (2019). Matematik Öğretmenlerinin Öğrenen Tarafından Üretilen Örnekleri Sınıfta Kullanma Sıklıklarının ve Gerekçelerinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 44(199), 21-47.
  • Tsamir, P., Tirosh, D., and Levenson, E. (2008). Intuitive nonexamples: The case of triangles. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 81-95.
  • Yüce, M. (2017). Lise öğrencilerinin matematik dersi kapsamında örnek üretme becerileri [Yayımlanmamış doktora tezi].Hacettepe Üniversites.
  • Zaslavsky, O. (2019). There is more to examples than meets the eye: Thinking with and through mathematical examples in different settings. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 245-255.
  • Zazkis, R. and Leikin, R. (2008). Exemplifying definitions: A case of a square. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 131-148.
  • Zodik, I. and Zaslavsky, O. (2008). Characteristics of teachers’ choice of examples in and for the mathematics classroom. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 165-182.
Year 2023, Issue: 56, 705 - 728, 22.06.2023
https://doi.org/10.53444/deubefd.1240608

Abstract

References

  • Alcock, L. and Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
  • Alkan, S. (2016). Matematik öğretmenlerinin kullandıkları örneklerin sınıflandırması ve öğretimsel açıklama boyutlarıyla ilişkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Alkan, S., Güven, B., ve Yılmaz, Ş. (2017). The types of examples teachers use in teaching function concept. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 367-384.
  • Bills, L., Mason, J., Watson, A., Zaslavsky, O., Goldenberg, P., Rowland, T., and Zazkis, R. (2006). RF02 Exemplification: The use of examples in teaching and learning mathematics.In PME CONFERENCE (Vol. 30, No. 1, p. 1).
  • Bills, L. & Watson, A. (2008). Editorial introduction. Special issue: The role and use of examples in mathematics education. Educational Studies in Mathematics,69, 77-79.
  • Dogan, M. F., & Williams-Pierce, C. (2021). The role of generic examples in teachers’ proving activities. Educational Studies in Mathematics, 106(1), 133-150.
  • Ellis, A. B., Ozgur, Z., Vinsonhaler, R., Dogan, M. F., Carolan, T., Lockwood, E., ... & Zaslavsky, O. (2019). Student thinking with examples: The criteria-affordances-purposes-strategies framework. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 263-283.
  • Goldenberg, P., and Mason, J. (2008). Shedding light on and with example spaces. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 183-194.
  • Gökbulut, Y. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının geometrik cisimler konusundaki pedagojik alan bilgileri. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Gökkurt, B., Şahin, Ö., & Soylu, Y. (2016). Öğretmen adaylarının değişken kavramına yönelik pedagojik alan bilgilerinin öğrenci hataları bağlamında incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 17-31.
  • Huang, C. H. (2017). Teachers’ choice and use of examples in teaching derivatives. American Journal of Educational Research, 5(11), 1152-1157.
  • Michener, E. R. (1978). Understanding understanding mathematics. Cognitive science, 2(4), 361-383. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). Ortaokul Matematik Dersi (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Genel Kurulu Başkanlığı.
  • Rowland, T. (2008). The purpose, design and use of examples in the teaching of elementary mathematics. Educational studies in mathematics, 69(2), 149-163.
  • Karaaslan, N. S. (2019). 8. sınıf matematik ders kitabındaki geometri örneklerinin türlerine göre analizi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Kaya, Y. S. (2019). Matematik Öğretmenlerinin Öğrenen Tarafından Üretilen Örnekleri Sınıfta Kullanma Sıklıklarının ve Gerekçelerinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 44(199), 21-47.
  • Tsamir, P., Tirosh, D., and Levenson, E. (2008). Intuitive nonexamples: The case of triangles. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 81-95.
  • Yüce, M. (2017). Lise öğrencilerinin matematik dersi kapsamında örnek üretme becerileri [Yayımlanmamış doktora tezi].Hacettepe Üniversites.
  • Zaslavsky, O. (2019). There is more to examples than meets the eye: Thinking with and through mathematical examples in different settings. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 245-255.
  • Zazkis, R. and Leikin, R. (2008). Exemplifying definitions: A case of a square. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 131-148.
  • Zodik, I. and Zaslavsky, O. (2008). Characteristics of teachers’ choice of examples in and for the mathematics classroom. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 165-182.
Year 2023, Issue: 56, 705 - 728, 22.06.2023
https://doi.org/10.53444/deubefd.1240608

Abstract

References

  • Alcock, L. and Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
  • Alkan, S. (2016). Matematik öğretmenlerinin kullandıkları örneklerin sınıflandırması ve öğretimsel açıklama boyutlarıyla ilişkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Alkan, S., Güven, B., ve Yılmaz, Ş. (2017). The types of examples teachers use in teaching function concept. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 367-384.
  • Bills, L., Mason, J., Watson, A., Zaslavsky, O., Goldenberg, P., Rowland, T., and Zazkis, R. (2006). RF02 Exemplification: The use of examples in teaching and learning mathematics.In PME CONFERENCE (Vol. 30, No. 1, p. 1).
  • Bills, L. & Watson, A. (2008). Editorial introduction. Special issue: The role and use of examples in mathematics education. Educational Studies in Mathematics,69, 77-79.
  • Dogan, M. F., & Williams-Pierce, C. (2021). The role of generic examples in teachers’ proving activities. Educational Studies in Mathematics, 106(1), 133-150.
  • Ellis, A. B., Ozgur, Z., Vinsonhaler, R., Dogan, M. F., Carolan, T., Lockwood, E., ... & Zaslavsky, O. (2019). Student thinking with examples: The criteria-affordances-purposes-strategies framework. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 263-283.
  • Goldenberg, P., and Mason, J. (2008). Shedding light on and with example spaces. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 183-194.
  • Gökbulut, Y. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının geometrik cisimler konusundaki pedagojik alan bilgileri. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Gökkurt, B., Şahin, Ö., & Soylu, Y. (2016). Öğretmen adaylarının değişken kavramına yönelik pedagojik alan bilgilerinin öğrenci hataları bağlamında incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 17-31.
  • Huang, C. H. (2017). Teachers’ choice and use of examples in teaching derivatives. American Journal of Educational Research, 5(11), 1152-1157.
  • Michener, E. R. (1978). Understanding understanding mathematics. Cognitive science, 2(4), 361-383. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). Ortaokul Matematik Dersi (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Genel Kurulu Başkanlığı.
  • Rowland, T. (2008). The purpose, design and use of examples in the teaching of elementary mathematics. Educational studies in mathematics, 69(2), 149-163.
  • Karaaslan, N. S. (2019). 8. sınıf matematik ders kitabındaki geometri örneklerinin türlerine göre analizi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Kaya, Y. S. (2019). Matematik Öğretmenlerinin Öğrenen Tarafından Üretilen Örnekleri Sınıfta Kullanma Sıklıklarının ve Gerekçelerinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 44(199), 21-47.
  • Tsamir, P., Tirosh, D., and Levenson, E. (2008). Intuitive nonexamples: The case of triangles. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 81-95.
  • Yüce, M. (2017). Lise öğrencilerinin matematik dersi kapsamında örnek üretme becerileri [Yayımlanmamış doktora tezi].Hacettepe Üniversites.
  • Zaslavsky, O. (2019). There is more to examples than meets the eye: Thinking with and through mathematical examples in different settings. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 245-255.
  • Zazkis, R. and Leikin, R. (2008). Exemplifying definitions: A case of a square. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 131-148.
  • Zodik, I. and Zaslavsky, O. (2008). Characteristics of teachers’ choice of examples in and for the mathematics classroom. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 165-182.
Year 2023, Issue: 56, 705 - 728, 22.06.2023
https://doi.org/10.53444/deubefd.1240608

Abstract

References

  • Alcock, L. and Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
  • Alkan, S. (2016). Matematik öğretmenlerinin kullandıkları örneklerin sınıflandırması ve öğretimsel açıklama boyutlarıyla ilişkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Alkan, S., Güven, B., ve Yılmaz, Ş. (2017). The types of examples teachers use in teaching function concept. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 367-384.
  • Bills, L., Mason, J., Watson, A., Zaslavsky, O., Goldenberg, P., Rowland, T., and Zazkis, R. (2006). RF02 Exemplification: The use of examples in teaching and learning mathematics.In PME CONFERENCE (Vol. 30, No. 1, p. 1).
  • Bills, L. & Watson, A. (2008). Editorial introduction. Special issue: The role and use of examples in mathematics education. Educational Studies in Mathematics,69, 77-79.
  • Dogan, M. F., & Williams-Pierce, C. (2021). The role of generic examples in teachers’ proving activities. Educational Studies in Mathematics, 106(1), 133-150.
  • Ellis, A. B., Ozgur, Z., Vinsonhaler, R., Dogan, M. F., Carolan, T., Lockwood, E., ... & Zaslavsky, O. (2019). Student thinking with examples: The criteria-affordances-purposes-strategies framework. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 263-283.
  • Goldenberg, P., and Mason, J. (2008). Shedding light on and with example spaces. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 183-194.
  • Gökbulut, Y. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının geometrik cisimler konusundaki pedagojik alan bilgileri. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Gökkurt, B., Şahin, Ö., & Soylu, Y. (2016). Öğretmen adaylarının değişken kavramına yönelik pedagojik alan bilgilerinin öğrenci hataları bağlamında incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 17-31.
  • Huang, C. H. (2017). Teachers’ choice and use of examples in teaching derivatives. American Journal of Educational Research, 5(11), 1152-1157.
  • Michener, E. R. (1978). Understanding understanding mathematics. Cognitive science, 2(4), 361-383. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). Ortaokul Matematik Dersi (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Genel Kurulu Başkanlığı.
  • Rowland, T. (2008). The purpose, design and use of examples in the teaching of elementary mathematics. Educational studies in mathematics, 69(2), 149-163.
  • Karaaslan, N. S. (2019). 8. sınıf matematik ders kitabındaki geometri örneklerinin türlerine göre analizi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Kaya, Y. S. (2019). Matematik Öğretmenlerinin Öğrenen Tarafından Üretilen Örnekleri Sınıfta Kullanma Sıklıklarının ve Gerekçelerinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 44(199), 21-47.
  • Tsamir, P., Tirosh, D., and Levenson, E. (2008). Intuitive nonexamples: The case of triangles. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 81-95.
  • Yüce, M. (2017). Lise öğrencilerinin matematik dersi kapsamında örnek üretme becerileri [Yayımlanmamış doktora tezi].Hacettepe Üniversites.
  • Zaslavsky, O. (2019). There is more to examples than meets the eye: Thinking with and through mathematical examples in different settings. The Journal of Mathematical Behavior, 53, 245-255.
  • Zazkis, R. and Leikin, R. (2008). Exemplifying definitions: A case of a square. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 131-148.
  • Zodik, I. and Zaslavsky, O. (2008). Characteristics of teachers’ choice of examples in and for the mathematics classroom. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 165-182.
There are 20 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Studies on Education
Journal Section Articles
Authors

Zeynep Doğan 0000-0003-1054-5090

Muhammed Fatih Doğan 0000-0002-5301-9034

Publication Date June 22, 2023
Published in Issue Year 2023 Issue: 56

Cite

APA Doğan, Z., & Doğan, M. F. (2023). Matematik Öğretmenlerinin Matematik Yaparken ve Öğretirken Örnek Kullanımları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(56), 705-728. https://doi.org/10.53444/deubefd.1240608